Sáng 22/7, Báo Thanh tra tổ chức Hội thảo 'Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững' trong bối cảnh thị trường đang phục hồi sau giai đoạn điều chỉnh. Đại diện cơ quan quản lý, ngân hàng và Bộ Xây dựng đã trao đổi về điểm nghẽn và giải pháp đa dạng hóa nguồn vốn, phát triển nguồn cung nhà ở phù hợp nhu cầu thực.
Cần phân bổ dòng vốn vào các dự án tạo giá trị thực
Ông Đào Văn Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê (Ngân hàng Nhà nước), cho biết thị trường bất động sản đang bước vào chu kỳ phát triển mới khi hệ thống pháp luật hoàn thiện và đô thị hóa tạo nhu cầu lớn về nhà ở. Tuy nhiên, thị trường vẫn tồn tại khó khăn: cơ cấu sản phẩm mất cân đối, thiếu nhà ở giá phù hợp; nhiều dự án vướng pháp lý kéo dài thời gian phê duyệt; hệ thống thông tin chưa đồng bộ; năng lực tài chính chủ đầu tư hạn chế. Các kênh huy động vốn dài hạn như chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp chưa phát triển tương xứng, khiến dòng vốn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng.
Ông Hà nhấn mạnh: 'Vấn đề hiện nay không chỉ đơn thuần là khơi thông dòng vốn cho lĩnh vực bất động sản mà quan trọng hơn là phải phân bổ nguồn vốn đúng nơi tạo ra giá trị thực, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển bền vững và ngày càng nhiều người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở với chi phí hợp lý, hạn chế đầu cơ.'
Chính sách tiền tệ và tín dụng hỗ trợ thị trường
Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa để ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối, duy trì mặt bằng lãi suất cho vay. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu công khai lãi suất cho vay trên website để người dân, doanh nghiệp thuận lợi tiếp cận vốn. Đối với nhà ở xã hội, hệ số rủi ro cho vay thấp hơn bất động sản thương mại, khuyến khích ngân hàng mở rộng tín dụng.
Năm 2026, định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%. Từ ngày 29/5/2026, dư nợ tăng thêm cho nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất không tính vào chỉ tiêu kiểm soát tăng trưởng tín dụng. Từ ngày 1/7/2026, tỉ lệ tối đa sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn nâng từ 30% lên 40%, tạo điều kiện cho dự án quy mô lớn.
Thanh tra đổi mới và đa dạng hóa kênh vốn
Hoạt động thanh tra được đổi mới theo hướng chuyên đề, tập trung vào các khoản tín dụng rủi ro cao như dự án chưa hoàn thiện pháp lý hoặc nhóm khách hàng lớn. Ông Hà lưu ý: 'Phát triển thị trường trên cơ sở cân bằng và hài hòa giữa tín dụng ngân hàng với các kênh huy động vốn khác.' Doanh nghiệp cần đáp ứng vốn qua thị trường trái phiếu minh bạch, quỹ đầu tư bất động sản (REITs), chứng khoán và vốn đầu tư nước ngoài qua M&A.
Ngân hàng Nhà nước kiến nghị Bộ Xây dựng ban hành Nghị định về Quỹ phát triển nhà ở, xây dựng Trung tâm giao dịch bất động sản do Nhà nước quản lý, hoàn thiện cơ sở dữ liệu nhà ở, đất đai để nâng cao chất lượng định giá tài sản, hạn chế đầu cơ. Bộ Tài chính được kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp; địa phương đẩy nhanh thủ tục hành chính, công bố danh mục dự án đủ điều kiện cấp vốn.
Nhà ở xã hội đạt kết quả nhưng còn mất cân đối cung - cầu
Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cho biết Nhà nước đã đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và nhà ở công nhân qua cơ chế ưu đãi đất đai, thuế, tín dụng, đầu tư hạ tầng. Ông nói: 'Chúng ta đã tạo hành lang thể chế, pháp lý tương đối đầy đủ, đồng bộ, thông thoáng, bảo đảm hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia.'
Đến nay, cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang triển khai với quy mô gần 772.000 căn, tương đương khoảng 77% mục tiêu Đề án xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Tuy nhiên, thị trường vẫn bất cập: lệch pha cung - cầu, dư nguồn cung cao cấp nhưng thiếu nhà ở giá phù hợp; nguồn cung nhà cho thuê hạn chế; giá nhà cao so với thu nhập người dân.
Thời gian tới, định hướng phát triển nhà ở chuyển từ tập trung nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong đó nhà cho thuê là ưu tiên. Bộ Xây dựng đang sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản theo hướng bổ sung ưu đãi đất đai, tài chính, thuế, tín dụng để thu hút doanh nghiệp và quỹ đầu tư dài hạn. Bộ cũng đề nghị địa phương rà soát nhu cầu, chuẩn bị quỹ đất và phát triển quỹ nhà cho thuê, góp phần cân bằng nguồn cung.
