Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa có công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quyết liệt khơi thông nguồn lực từ nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy hành chính. Theo đó, chậm nhất đến tháng 6/2025, các đơn vị phải hoàn thành kiểm kê, phân loại và có phương án xử lý đối với toàn bộ diện tích nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả.
Thực trạng nhà đất dôi dư sau sáp nhập
Sau nhiều năm thực hiện sắp xếp, sáp nhập các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, nhiều cơ sở nhà, đất trở nên dôi dư, bỏ hoang hoặc sử dụng lãng phí. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến cuối năm 2024, cả nước có hơn 3.000 cơ sở nhà, đất thuộc diện phải xử lý, nhưng tỷ lệ hoàn thành mới chỉ đạt khoảng 40%. Nguyên nhân chính là do vướng mắc về thủ tục pháp lý, thiếu cơ chế khuyến khích và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan.
Chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng
Trong công điện, Thủ tướng nhấn mạnh: “Việc xử lý nhà, đất dôi dư không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là trách nhiệm chính trị, góp phần tăng cường nguồn lực cho đầu tư phát triển và phòng, chống tham nhũng, lãng phí.” Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm trực tiếp chỉ đạo, đôn đốc việc kiểm kê, phân loại và xử lý tài sản công. Cụ thể, các đơn vị phải rà soát toàn bộ quỹ nhà, đất hiện có, xác định rõ diện tích đang sử dụng, diện tích dôi dư, diện tích cho thuê, diện tích bị lấn chiếm. Trên cơ sở đó, phân loại theo các nhóm: tiếp tục sử dụng, điều chuyển, bán đấu giá, hay chuyển mục đích sử dụng.
Lộ trình và giải pháp
Theo lộ trình, đến hết quý I/2025, các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thành kiểm kê và báo cáo Bộ Tài chính. Đến tháng 6/2025, phải có phương án xử lý cụ thể đối với từng cơ sở nhà, đất. Đối với những trường hợp phức tạp, kéo dài, Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng cơ chế đặc thù để tháo gỡ vướng mắc. Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện; xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, cố tình vi phạm.
Tác động đến nguồn lực quốc gia
Việc khơi thông nguồn lực từ nhà, đất dôi dư được kỳ vọng sẽ mang lại nguồn thu đáng kể cho ngân sách nhà nước, ước tính lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Ngoài ra, việc sử dụng hiệu quả quỹ đất công còn góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản, tạo quỹ đất sạch cho các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Theo một chuyên gia kinh tế, “nếu làm tốt, chúng ta có thể giải quyết được bài toán thiếu vốn đầu tư công, đồng thời giảm áp lực lên thị trường bất động sản nhà ở.”
Kết luận
Với chỉ đạo quyết liệt từ Thủ tướng, các bộ, ngành và địa phương đang khẩn trương triển khai các biện pháp cụ thể. Đây là cơ hội để chấm dứt tình trạng lãng phí tài sản công, tạo nguồn lực mới cho phát triển đất nước. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu, cần có sự vào cuộc đồng bộ, quyết tâm cao và cơ chế xử lý linh hoạt, kịp thời.
