Bộ Tài chính vừa tổ chức lễ ký kết 11 hợp đồng cho vay lại nguồn vốn vay nước ngoài của Chính phủ Nhật Bản thông qua Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) với 8 tỉnh Cao Bằng, Điện Biên, Lai Châu, Lạng Sơn, Lào Cai, Sơn La, Thái Nguyên và Tuyên Quang. Các hợp đồng này nhằm triển khai các dự án phát triển nông thôn và cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Giá trị hợp đồng và thành phần tham dự
Tổng trị giá các hợp đồng đạt 39,256 tỷ Yên, tương đương khoảng 6.680 tỷ đồng. Buổi lễ có sự tham dự của Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki, lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Tài chính cùng đại diện lãnh đạo các địa phương thụ hưởng dự án.
Phát biểu của Thứ trưởng Tài chính
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu việc ký kết các hợp đồng cho vay lại đầu tiên trên cơ sở Hiệp định vay song phương được thực hiện sau khi Việt Nam sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Theo Thứ trưởng, việc ký kết là bước đi đầu tiên để triển khai các dự án vay mang mã số VN24-P1 và VN25-P1 tại 8 tỉnh miền núi phía bắc. Các hợp đồng không chỉ là cơ sở pháp lý quan trọng để địa phương triển khai dự án mà còn xác lập rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của các bên trong quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay nước ngoài, nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai, đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ đối với ngân sách trung ương.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho rằng, trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang được triển khai mạnh mẽ, việc ký kết các hợp đồng cho vay lại có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường tính chủ động, trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương, đồng thời bảo đảm kỷ luật tài khóa và an toàn nợ công quốc gia. Đánh giá cao sự phối hợp của các địa phương trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, thủ tục, Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng với sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo các tỉnh, sự phối hợp hiệu quả của các sở, ngành cùng sự đồng hành của nhà tài trợ, các dự án sẽ được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và phát huy hiệu quả kinh tế-xã hội.
Nhân dịp này, lãnh đạo Bộ Tài chính cũng cảm ơn Chính phủ Nhật Bản, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và JICA đã luôn đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt trong lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai và phát triển nông thôn bền vững.
Phát biểu của Đại sứ Nhật Bản
Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho biết, việc ký kết lần này đánh dấu bước triển khai quan trọng đối với nguồn vốn ODA của Nhật Bản dành cho các tỉnh miền núi phía bắc Việt Nam. Trước đó, vào tháng 3/2026, thỏa thuận liên quan đến tỉnh Yên Bái đã được ký kết giữa đại diện phía Nhật Bản và Bộ Tài chính Việt Nam. Theo Đại sứ Ito Naoki, Hiệp định vay đã được ký kết dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Nhật Bản trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua, trở thành dấu mốc có ý nghĩa trong quan hệ hợp tác giữa hai nước, góp phần củng cố lòng tin và tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản. Đại diện phía Nhật Bản đồng thời đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính Việt Nam trong quá trình phối hợp chuẩn bị và tổ chức sự kiện.
Cam kết của các địa phương
Trong khuôn khổ chương trình, lãnh đạo các địa phương đã ký kết hợp đồng cho vay lại với Bộ Tài chính và ký giao ước thi đua thực hiện dự án, cam kết giải ngân 100% nguồn vốn nước ngoài theo kế hoạch được giao. Thay mặt các địa phương thụ hưởng dự án, ông Hoàng Gia Long, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang cho biết, khu vực miền núi phía bắc là địa bàn chiến lược, nơi tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trong khi sản xuất nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế chủ lực và đang chịu tác động ngày càng lớn của thiên tai, biến đổi khí hậu. Theo ông Hoàng Gia Long, nguồn vốn ODA ưu đãi của JICA không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế cho người dân mà còn tạo điều kiện để các địa phương tiếp cận kinh nghiệm quản lý, công nghệ và tri thức tiên tiến, qua đó thúc đẩy phát triển bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.
Ông Hoàng Gia Long cho rằng việc ký kết các hợp đồng cho vay lại giữa Bộ Tài chính và các địa phương không chỉ hoàn tất các thủ tục pháp lý cần thiết mà còn tạo nền tảng quan trọng để triển khai các dự án đồng bộ, đúng quy định, bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư. Đại diện các địa phương cam kết triển khai dự án với tinh thần chủ động, nghiêm túc và hiệu quả cao nhất; thực hiện đầy đủ các quy định về đầu tư công, đấu thầu và quản lý, sử dụng vốn ODA; bố trí kịp thời nguồn vốn đối ứng; tăng cường phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, ngành trung ương và JICA để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Các địa phương cũng cam kết thực hiện nghiêm công tác giám sát, đánh giá, báo cáo theo quy định của Việt Nam và nhà tài trợ; đồng thời bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo các hợp đồng cho vay lại đã ký kết.
Thông tin chi tiết về các hợp đồng
Theo Bộ Tài chính, 11 hợp đồng cho vay lại được ký kết là điều kiện để 8 tỉnh miền núi phía bắc triển khai các dự án sử dụng vốn vay JICA theo Thỏa thuận vay VN24-P1 và VN25-P1 ký ngày 1/5/2026, với tổng trị giá 39,256 tỷ Yên. Đây là các hợp đồng cho vay lại đầu tiên được thực hiện sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Các hợp đồng không chỉ tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay nước ngoài mà còn xác lập trách nhiệm của địa phương trong thực hiện nghĩa vụ trả nợ, góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình, tăng cường phối hợp giữa Trung ương và địa phương, bảo đảm an toàn nợ công và kỷ luật tài khóa quốc gia.
