Chân dung đại gia Chu Đăng Khoa: Từ Nam Phi về Việt Nam
Ông Chu Đăng Khoa sinh năm 1982, nguyên quán tại Nghệ An. Sau thời gian du học tại Australia, ông chuyển sang cư trú và kinh doanh tại Nam Phi, chủ yếu trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và kim cương. Tại đây, ông được biết đến là chủ sở hữu khu bảo tồn Voi Game Lodge – một tổ hợp nghỉ dưỡng và bảo tồn động vật hoang dã với quy mô khoảng 54 phòng, phục vụ các tour du lịch safari.
Về lịch sử pháp lý, năm 2011, ông từng bị xử phạt tiền và trục xuất khỏi Nam Phi do hành vi tàng trữ trái phép sừng tê giác. Với khối tài sản khổng lồ, ông Khoa gắn liền với hình ảnh đại gia bên cạnh những siêu xe đắt tiền và bộ sưu tập đá quý, được mệnh danh là "Khoa Nam Phi" hay "đại gia kim cương".
Mối liên hệ với Tập đoàn Thiên Minh Đức
Ông Chu Đăng Khoa có mối quan hệ chặt chẽ với Tập đoàn Thiên Minh Đức (TMD Group). Với vai trò là cổ đông lớn, có thời điểm sở hữu hơn 31% vốn điều lệ, ông cùng mẹ mình là bà Chu Thị Thành – Chủ tịch Hội đồng quản trị – tham gia lãnh đạo công ty này.
CTCP Tập đoàn Thiên Minh Đức được thành lập từ năm 2001, không chỉ là một doanh nghiệp xăng dầu mà còn phát triển thành một "đế chế" kinh doanh đa ngành tại miền Trung. Sau hơn 20 năm hoạt động, doanh nghiệp này xây dựng hệ sinh thái buôn bán xuất nhập khẩu xăng dầu bán lẻ trên toàn quốc, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực:
- Bất động sản
- Sản xuất giấy và bao bì
- Dịch vụ nhà hàng, khách sạn
Bà Chu Thị Thành được biết đến là đại gia xăng dầu không chỉ ở miền Trung mà còn trên phạm vi cả nước.
Những sai phạm nghìn tỷ và vụ án hình sự
Nợ thuế bảo vệ môi trường
Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ công bố ngày 4/1/2024, Tập đoàn Thiên Minh Đức thường xuyên kê khai thuế bảo vệ môi trường sai, dẫn đến thiếu thuế nghiêm trọng. Cụ thể:
- Từ năm 2018 đến hết 2021, tổng số tiền thuế bảo vệ môi trường kê khai lần đầu và kê khai lại tăng thêm lên đến 3.287 tỷ đồng.
- Tại thời điểm 31/10/2022, một số đầu mối xăng dầu còn nợ ngân sách Nhà nước số tiền thuế này là 6.323 tỷ đồng.
- Đến 30/9/2022, 6/15 đầu mối được thanh tra đang nợ tiền thuế bảo vệ môi trường là 3.219 tỷ đồng.
Đáng chú ý, mặc dù còn nợ ngân sách, một số thương nhân đầu mối đã cho cá nhân vay hàng nghìn tỷ đồng để sử dụng vào mục đích cá nhân.
Cho vay nội bộ và sai phạm quản lý
Từ năm 2017 đến 2022, CTCP Tập đoàn Thiên Minh Đức cho ông Chu Đăng Khoa (Phó Tổng giám đốc) và bà Chu Thị Thành (Chủ tịch HĐQT) mượn số tiền lên đến 7.485 tỷ đồng. Đến thời điểm thanh tra, hai cá nhân này còn nợ công ty tổng cộng 1.396 tỷ đồng.
Doanh nghiệp này còn phải đối mặt với nhiều vấn đề pháp lý:
- Có thời điểm nợ thuế hơn 728 tỷ đồng và bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn từ tháng 7/2023 đến 7/2024.
- Bà Chu Thị Thành bị thông báo tạm hoãn xuất cảnh.
- Tháng 4/2024, cùng 10 đơn vị kinh doanh xăng dầu khác, Thiên Minh Đức bị Bộ Công Thương nhắc nhở phải nghiêm túc gửi báo cáo kiểm toán chuyên đề Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
- Cũng trong năm 2024, tập đoàn bị xử phạt hành chính, tước giấy phép xuất nhập khẩu xăng dầu 45 ngày (từ 6/3 đến 21/4) do vi phạm điều kiện kinh doanh.
Khởi tố vụ án hình sự
Ngày 17/01/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã chính thức ra quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan đến các sai phạm tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức. Bà Chu Thị Thành, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc tập đoàn, cùng các đồng phạm bị khởi tố về hai tội danh:
- "Tham ô tài sản"
- "In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước"
Vụ việc này đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận, đánh dấu một chương mới trong hành trình từ đại gia kim cương đến những rắc rối pháp lý nghiêm trọng của ông Chu Đăng Khoa và gia đình.
