Hong Kong nắm bắt cơ hội trở thành trung tâm vàng toàn cầu giữa biến động
Xung đột địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là tình hình Iran, đang thúc đẩy mạnh mẽ nhu cầu phân tán dự trữ vàng trên toàn cầu. Trong bối cảnh này, Hong Kong (Trung Quốc) đang nổi lên như một điểm trung chuyển và lưu ký chiến lược, định vị mình thành "két vàng" thế giới, cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm truyền thống phương Tây như London và New York.
Cửa sổ chiến lược từ biến động Trung Đông
Theo đánh giá của các chuyên gia, chiến sự tại Iran không chỉ làm tăng nhu cầu với tài sản trú ẩn an toàn như vàng, mà còn đặt ra những câu hỏi quan trọng về tính an toàn, sự trung lập và khả năng tiếp cận của các địa điểm lưu trữ truyền thống. Matteo Giovannini, quản lý tài chính cấp cao tại Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) và thành viên AsiaGlobal Fellow tại Đại học Hong Kong, nhận định: "Xung đột Iran tạo thêm một tầng tác động, mở ra cơ hội để Hong Kong trở thành bên hưởng lợi".
Ông Giovannini nhấn mạnh rằng cơ hội thực sự của Hong Kong không nằm ở việc thay thế hoàn toàn các trung tâm lâu đời, mà ở khả năng đón nhận dòng tài sản ngày càng lớn từ châu Á và các nền kinh tế đang phát triển. "Hong Kong có thể định vị như một mắt xích then chốt kết nối các dòng chảy giữa Trung Quốc, Trung Đông và các nền kinh tế Nam bán cầu đang tìm cách giảm phụ thuộc vào các trung tâm tài chính phương Tây truyền thống", ông phân tích.
Xu hướng dịch chuyển dự trữ vàng toàn cầu
Dấu hiệu dịch chuyển đã xuất hiện rõ rệt tại châu Âu từ trước khi nổ ra chiến sự Iran. Pháp được cho là đã rút phần vàng còn lại lưu trữ tại New York, thay thế bằng lượng dự trữ tương đương mua tại châu Âu và cất giữ ở Paris trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 1 năm nay. Gary Ng, kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Natixis, dự báo: "Những bất định dưới thời ông Trump nhiều khả năng sẽ thúc đẩy nhanh hơn xu hướng đa dạng hóa, giảm phụ thuộc vào Mỹ".
Tại Đức, làn sóng kêu gọi đưa vàng về nước cũng gia tăng mạnh mẽ. Bối cảnh chính sách đối ngoại ngày càng cứng rắn của Washington làm dấy lên lo ngại Mỹ có thể "vũ khí hóa" sức mạnh tài chính. Các nhà kinh tế Đức, trong đó có Michael Jaeger - Chủ tịch Hiệp hội Người nộp thuế Đức và Hiệp hội Người nộp thuế châu Âu - cảnh báo rằng những chính sách khó lường của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến dự trữ vàng "không còn an toàn tuyệt đối trong các kho của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ".
Vị thế chiến lược độc đáo của Hong Kong
James Steel, trưởng bộ phận phân tích kim loại quý tại HSBC, đánh giá Hong Kong "đang ở vị thế chiến lược thuận lợi" như một cửa ngõ trung chuyển dòng vàng vào Trung Quốc đại lục. Thành phố này đồng thời hưởng lợi từ vị trí tại châu Á - khu vực chiếm phần lớn nhu cầu vàng vật chất toàn cầu.
Ông Steel chỉ ra sự mất cân đối đáng chú ý trên thị trường vàng: "Nhu cầu vật chất tập trung tại châu Á, trong khi hoạt động đầu tư vẫn chủ yếu neo tại các trung tâm truyền thống như London và New York". Tuy nhiên, xu hướng này đang thay đổi khi nhiều nền kinh tế châu Á, bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ, gần đây đã nới lỏng quy định đối với đầu tư vàng của các tổ chức.
Hong Kong có lịch sử lâu đời trong giao dịch vàng, với vai trò trung tâm bắt nguồn từ việc thành lập Sàn giao dịch vàng bạc Trung Quốc - sàn giao dịch vàng vật chất duy nhất của thành phố trong hơn một thế kỷ. Nhờ quy chế cảng tự do và dòng vốn tự do, Hong Kong lâu nay chủ yếu đóng vai trò điểm trung chuyển vàng vật chất.
Thách thức và tham vọng phát triển
Theo ông Giovannini, khả năng tiếp cận hệ sinh thái vàng vật chất khổng lồ của Trung Quốc đại lục, cùng với hệ thống pháp lý được quốc tế công nhận và thị trường vốn sâu rộng, khiến Hong Kong trở nên "đặc biệt hấp dẫn" đối với nhà đầu tư. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra những "giới hạn rõ ràng", bao gồm độ sâu thị trường và uy tín lâu đời của London và New York với vai trò trung tâm định giá toàn cầu.
Các sáng kiến gần đây cho thấy tham vọng rõ rệt của Hong Kong trong việc trở thành trung tâm vàng toàn cầu. Theo chính quyền Hong Kong, hệ thống thanh toán bù trừ vàng trung tâm dự kiến sẽ bắt đầu thử nghiệm ngay trong năm nay. Trong khi đó, năng lực lưu trữ dự kiến vượt 2.000 tấn trong vòng ba năm tới, phục vụ mục tiêu trở thành "két vàng toàn cầu đáng tin cậy".
Ông Giovannini nhận định: "Đây là logic chiến lược rộng hơn, không chỉ xây dựng hoạt động giao dịch, mà còn phát triển 'hạ tầng tài chính nền tảng' để đảm bảo vai trò dài hạn". Việc phát triển hệ thống thanh toán bù trừ được đánh giá là "mang ý nghĩa then chốt hơn", bởi nó giúp hình thành hạ tầng giao dịch - thanh toán cần thiết, giảm phụ thuộc vào các hệ thống phương Tây truyền thống.
"Nếu được triển khai thành công, các biện pháp này có thể đưa Hong Kong trở thành cửa ngõ hàng đầu cho các dòng chảy vàng gắn với Trung Quốc và các nền kinh tế thuộc Sáng kiến Vành đai và Con đường", ông Giovannini nhấn mạnh, khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của Hong Kong trong bản đồ vàng toàn cầu đang biến động.
