Cuộc chiến giá giao đồ ăn tại Trung Quốc đã đốt ít nhất 150 tỷ nhân dân tệ từ quý II/2025 đến hết quý I/2026, biến lợi nhuận của các nền tảng thành những khoản lỗ khổng lồ. Meituan, dù giữ vị trí dẫn đầu, ghi nhận lỗ ròng 23,4 tỷ nhân dân tệ (3,4 tỷ USD) trong năm 2025, so với lãi ròng 35,8 tỷ nhân dân tệ năm 2024. JD.com lợi nhuận ròng giảm hơn một nửa, từ 41,4 tỷ xuống 19,6 tỷ nhân dân tệ. Alibaba lợi nhuận hoạt động giảm 64%, chỉ còn 50,15 tỷ nhân dân tệ.
Trà sữa 0 đồng và cơn sốt đơn hàng ảo
Cuối tuần tháng 7/2025, các ứng dụng giao hàng Trung Quốc tràn ngập khuyến mại khó tin: trà sữa 0 nhân dân tệ, cà phê 1 nhân dân tệ (gần 4.000 đồng). Có trường hợp hai cốc đồ uống sau khi cộng phí đóng gói và giao hàng chỉ còn 0,01 nhân dân tệ (khoảng 153 đồng). Ngày 12/7/2025, Meituan thông báo nền tảng bán lẻ tức thời xử lý 150 triệu đơn hàng trong một ngày, tăng từ mức kỷ lục 120 triệu đơn một tuần trước. Taobao Instant Commerce kết hợp với Ele.me vượt 80 triệu đơn mỗi ngày, trong đó hơn 13 triệu đơn là hàng ngoài nhà hàng. Lượng người dùng hoạt động hằng ngày vượt 200 triệu.
Đằng sau mỗi cốc trà sữa gần như miễn phí là tiền từ bảng cân đối kế toán của Meituan, Alibaba và JD.com. JD.com chính thức đẩy mạnh giao đồ ăn vào đầu năm 2025, miễn hoa hồng cho một số nhà hàng, tăng quyền lợi cho tài xế và tung phiếu giảm giá để giành người dùng từ Meituan. Alibaba tích hợp Ele.me sâu hơn vào Taobao, biến hàng trăm triệu người mua sắm thành khách hàng tiềm năng. Meituan, với gần 70% thị phần giao đồ ăn trước cuộc chiến, buộc phải đáp trả.
Meituan: Từ lãi 35,8 tỷ NDT sang lỗ 23,4 tỷ NDT
Năm 2024, Meituan báo lãi ròng 35,8 tỷ nhân dân tệ. Sang năm 2025, tập đoàn chuyển sang lỗ ròng 23,4 tỷ nhân dân tệ (3,4 tỷ USD). Loại bỏ yếu tố bất thường, lỗ điều chỉnh 18,65 tỷ nhân dân tệ, trong khi năm trước lãi điều chỉnh 43,77 tỷ nhân dân tệ. Lỗ hoạt động 25 tỷ nhân dân tệ, so với lợi nhuận hoạt động 36,8 tỷ nhân dân tệ năm 2024. Mảng thương mại địa phương cốt lõi (giao đồ ăn và dịch vụ tiêu dùng tại chỗ) từ lãi hoạt động 52,4 tỷ nhân dân tệ chuyển thành lỗ 6,9 tỷ nhân dân tệ. Công ty thừa nhận nguyên nhân chính là biên lợi nhuận giảm, chi phí ưu đãi người dùng, quảng cáo và khuyến mại tăng mạnh.
Riêng quý III/2025, Meituan lỗ ròng điều chỉnh khoảng 16 tỷ nhân dân tệ, quý thua lỗ đầu tiên kể từ năm 2022. Quý IV tiếp tục lỗ ròng hơn 15 tỷ nhân dân tệ. Quý I/2026, lỗ ròng 6,8 tỷ nhân dân tệ, so với lãi 10,1 tỷ cùng kỳ năm trước, đánh dấu quý thua lỗ thứ ba liên tiếp. Chi phí bán hàng và tiếp thị quý I/2026 đạt 23 tỷ nhân dân tệ, tăng 51,1% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, so với quý IV/2025, chi phí này giảm 27,6%, giúp lỗ hoạt động toàn tập đoàn thu hẹp từ 16,1 tỷ xuống 6,5 tỷ nhân dân tệ.
Alibaba: Doanh thu tăng 3%, lợi nhuận hoạt động giảm 64%
Trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3/2026, doanh thu Alibaba tăng 3%, vượt 1.023 tỷ nhân dân tệ. Lợi nhuận hoạt động giảm 64%, chỉ còn 50,15 tỷ nhân dân tệ. Lợi nhuận ròng không theo chuẩn GAAP giảm 62%, từ 158,1 tỷ xuống 60,7 tỷ nhân dân tệ. Riêng quý kết thúc tháng 3/2026, doanh thu thương mại tức thời tăng 57%, lên gần 20 tỷ nhân dân tệ nhờ số đơn từ Taobao Instant Commerce tăng mạnh. Nhưng lợi nhuận EBITA điều chỉnh của toàn bộ mảng thương mại điện tử Trung Quốc giảm 40%. Ở cấp tập đoàn, Alibaba từ lãi hoạt động 28,47 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm trước chuyển sang lỗ hoạt động 848 triệu nhân dân tệ.
JD.com: Lợi nhuận ròng giảm hơn nửa, mảng mới lỗ 46,64 tỷ NDT
Doanh thu năm 2025 của JD.com tăng 13%, lên 1.309 tỷ nhân dân tệ. Lợi nhuận ròng giảm từ 41,4 tỷ xuống 19,6 tỷ nhân dân tệ. Lợi nhuận hoạt động giảm từ 38,7 tỷ xuống 2,8 tỷ nhân dân tệ. Chi phí marketing tăng 75%, đạt 84 tỷ nhân dân tệ, chủ yếu do chi cho hoạt động quảng bá lĩnh vực kinh doanh mới. Mảng “New Businesses” (gồm giao đồ ăn, Jingxi, bất động sản và hoạt động quốc tế) ghi nhận lỗ hoạt động 46,64 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025, gấp hơn 16 lần khoản lỗ 2,87 tỷ của năm trước. Riêng quý IV/2025, nhóm này lỗ 14,8 tỷ nhân dân tệ. Toàn JD.com chuyển từ lãi ròng 9,9 tỷ trong quý IV/2024 sang lỗ 2,7 tỷ một năm sau đó. Quý I/2026, JD.com trở lại có lãi với lợi nhuận ròng 5,1 tỷ nhân dân tệ, nhưng giảm hơn 53% so với cùng kỳ; lợi nhuận điều chỉnh giảm 42%, xuống 7,4 tỷ nhân dân tệ.
Cuộc chiến hạ nhiệt và quy định mới
Tháng 6/2026, cơ quan quản lý thị trường Trung Quốc công bố dự thảo quy định mới nhằm hạn chế trợ giá quá mức. Các nền tảng có thể bị cấm ép nhà hàng tham gia chương trình giảm giá, chuyển chi phí trợ giá sang người bán hoặc dùng sức mạnh tài chính để bán dưới giá thành nhằm loại bỏ đối thủ. Nhà chức trách nhận định việc các nền tảng dùng lợi thế vốn để chiếm thị phần gây ra cạnh tranh phi lý, tổn hại người bán, tài xế và người tiêu dùng.
Tại đại hội cổ đông Meituan cuối tháng 6/2026, nhà sáng lập Wang Xing thừa nhận hai sai lầm chiến lược: mở rộng ra nước ngoài quá muộn và đổ quá nhiều nguồn lực vào Meituan Select. Ông khẳng định các khoản đầu tư mới sẽ tuân thủ kỷ luật tài chính chặt chẽ hơn. Một năm trước, bảng xếp hạng ngành giao hàng đo bằng số đơn trong một ngày: Meituan 150 triệu, Alibaba 80 triệu, JD.com từ gần như bằng không. Một năm sau, bảng xếp hạng thực tế nằm trong báo cáo tài chính: Meituan mất gần 60 tỷ nhân dân tệ so với lợi nhuận năm trước; lợi nhuận JD.com giảm quá nửa; dòng tiền tự do của Alibaba đảo chiều hơn 120 tỷ nhân dân tệ. Khi tiền trợ giá rút đi, câu hỏi vẫn còn: bao nhiêu trong số hàng trăm triệu đơn hàng thực sự tồn tại nếu khách hàng phải trả đúng giá?
