Hơn 11.000 cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp
Bộ Tài chính cho biết, tính đến hết năm 2024, cả nước có hơn 11.000 cơ sở nhà đất thuộc diện sắp xếp lại, xử lý nhưng chưa được đưa vào khai thác, gây lãng phí lớn. Con số này bao gồm các cơ sở nhà đất của các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước sau khi thực hiện sắp xếp, cổ phần hóa, thoái vốn.
Theo báo cáo của các bộ, ngành và địa phương, trong tổng số 11.000 cơ sở, có khoảng 6.500 cơ sở là trụ sở làm việc, nhà đất của các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp; số còn lại là nhà đất của các doanh nghiệp nhà nước. Nhiều cơ sở trong số này nằm ở vị trí đắc địa, có giá trị lớn nhưng vẫn bị bỏ trống hoặc sử dụng không hiệu quả.
Nguyên nhân chậm khai thác
Bộ Tài chính chỉ ra nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Thứ nhất, quy trình sắp xếp lại, xử lý nhà đất còn phức tạp, kéo dài do phải qua nhiều bước thẩm định, phê duyệt. Thứ hai, một số địa phương chưa quyết liệt trong việc đôn đốc, xử lý các cơ sở nhà đất dôi dư. Thứ ba, thiếu cơ chế tài chính linh hoạt để khuyến khích các đơn vị nhanh chóng bàn giao hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng.
Ông Nguyễn Văn A, chuyên gia kinh tế, nhận định: “Việc chậm khai thác hơn 11.000 cơ sở nhà đất là sự lãng phí rất lớn đối với nguồn lực quốc gia. Cần có giải pháp mạnh mẽ hơn để đưa các tài sản này vào sử dụng, tạo nguồn thu cho ngân sách hoặc phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.”
Giải pháp đẩy nhanh tiến độ
Để khắc phục tình trạng này, Bộ Tài chính đề xuất một số giải pháp. Trước hết, cần rà soát, phân loại cụ thể từng cơ sở nhà đất để có phương án xử lý phù hợp. Đối với các cơ sở có vị trí đẹp, giá trị cao, có thể tổ chức đấu giá hoặc chuyển nhượng để thu tiền về ngân sách. Đối với các cơ sở nhỏ lẻ, có thể điều chuyển cho các đơn vị khác sử dụng hoặc bán đấu giá.
Thứ hai, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong quá trình sắp xếp, xử lý nhà đất. Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt. Thứ ba, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện sắp xếp nhà đất tại các địa phương, xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, gây lãng phí.
Thứ tư, xây dựng cơ chế khuyến khích tài chính đối với các đơn vị bàn giao nhà đất sớm. Các đơn vị nếu nhanh chóng hoàn thành thủ tục bàn giao có thể được hưởng một phần giá trị từ việc khai thác tài sản.
Kỳ vọng tạo nguồn lực phát triển
Việc đưa hơn 11.000 cơ sở nhà đất dôi dư vào khai thác hiệu quả sẽ tạo ra nguồn lực lớn cho phát triển kinh tế - xã hội. Theo ước tính của Bộ Tài chính, nếu khai thác tốt, số tài sản này có thể mang lại hàng chục nghìn tỷ đồng cho ngân sách nhà nước. Đồng thời, việc này cũng góp phần chống lãng phí, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.
Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, báo cáo tình hình sắp xếp, xử lý nhà đất trước ngày 30/6/2025. Các đơn vị chậm tiến độ sẽ bị xem xét trách nhiệm và xử lý theo quy định của pháp luật.
