Hà Nội định hướng xây dựng 5 trung tâm phát triển không gian ngầm trong tầm nhìn 100 năm
UBND TP Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Quy hoạch Thủ đô 100 năm, trong đó có định hướng phát triển không gian ngầm. Theo đó, với tầm nhìn dài hạn từ năm 2025 đến 2125, thành phố sẽ xây dựng một hệ thống quy hoạch không gian ngầm toàn diện, học hỏi từ kinh nghiệm thành công của các đô thị hàng đầu thế giới như Tokyo, Singapore và Helsinki.
Hệ thống không gian ngầm đa chức năng
Hệ thống không gian ngầm của Hà Nội sẽ đảm nhận các chức năng quan trọng, bao gồm giao thông công cộng, hạ tầng kỹ thuật và các không gian thương mại – dịch vụ. Các trung tâm phát triển không gian ngầm sẽ được kết nối bởi mạng lưới metro và các tuyến hầm chiến lược, tạo thành cấu trúc không gian ngầm liên hoàn cho toàn đô thị.
5 trung tâm phát triển không gian ngầm chủ chốt
Thành phố định hướng xây dựng 5 trung tâm phát triển không gian ngầm, mỗi trung tâm đảm nhận những vai trò cụ thể:
- Trung tâm đô thị phía Nam sông Hồng: Được định vị là trung tâm hành chính - chính trị, lấy giao thông ngầm làm nòng cốt. Khu vực này sẽ xây dựng mạng lưới đường hầm ngầm kết nối liên thông giữa các khu chức năng, bố trí các bãi đỗ xe ngầm lớn và hệ thống tuy-nen kỹ thuật tổng hợp.
- Trung tâm Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn: Định vị là nút chuyển tuyến ba chiều theo mô hình TOD. Phát triển dựa trên các ga giao cắt nhiều tuyến metro, xây dựng sảnh chuyển tuyến ngầm và khu phố thương mại ngầm, hình thành "sảnh khách thành phố ngầm".
- Trung tâm Gia Lâm - Long Biên: Xây dựng hệ thống không gian ngầm thông minh tích hợp tuy-nen kỹ thuật cho điện, viễn thông, cấp nước; bố trí trung tâm dữ liệu ngầm và trung tâm điều hành đô thị.
- Trung tâm Olympic: Định hướng là trung tâm không gian ba chiều văn hóa - thể thao. Tại đây sẽ bố trí bãi đỗ xe ngầm quy mô lớn, trung tâm giao thông công cộng ngầm (bus, metro) và phát triển thương mại, giải trí theo mô hình TOD.
- Trung tâm Hòa Lạc - Xuân Mai - Phú Xuyên - Sơn Tây: Định hướng là trung tâm chuyển tuyến ba chiều gắn với các dự án chiến lược. Tập trung hoàn thiện hệ thống bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật ngầm phục vụ các khu công nghệ cao, xem xét bố trí trung tâm dữ liệu và cơ sở tính toán hiệu năng.
Lộ trình phát triển chi tiết qua các giai đoạn
Quy hoạch không gian ngầm của Hà Nội được chia thành bốn giai đoạn chính với các mục tiêu cụ thể:
- Giai đoạn 2026-2045: Xây dựng hệ thống thể chế, pháp lý và dữ liệu cơ bản cho quy hoạch không gian ngầm; phân vùng chức năng không gian ngầm và xác định các khu vực dự trữ.
- Giai đoạn 2045-2065: Phát triển toàn diện không gian ngầm đa chức năng, kết nối các đơn vị hành chính cấp xã/phường. Hoàn thiện hệ thống metro với 10-12 tuyến, tổng chiều dài 350-400 km. Xây dựng 50-60 bãi đỗ xe ngầm quy mô lớn, phát triển 150-200 km đường hầm kỹ thuật tổng hợp và 30-40 khu phố thương mại ngầm tích hợp với ga metro.
- Giai đoạn 2065-2085: Hoàn thiện mô hình "đô thị ba chiều" với tích hợp công nghệ thông minh. Mở rộng hệ thống metro và xây dựng mạng lưới đường hầm logistic ngầm bán tự động kết nối các trung tâm phân phối.
- Giai đoạn 2085-2125: Hình thành "thành phố ba chiều" hoàn chỉnh với không gian ngầm sâu phục vụ các mục đích chiến lược dài hạn. Xây dựng mạng lưới đường hầm logistic ngầm hoàn toàn tự động và ứng dụng công nghệ tiên tiến như AI, Digital Twin, Blockchain vào quản lý không gian ngầm.
Đây là một phần trong nỗ lực của Hà Nội nhằm tạo dựng một đô thị hiện đại, bền vững và thông minh, đáp ứng nhu cầu phát triển trong thế kỷ tới.
