Chiều 25/6, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chủ trì cuộc họp với Bộ Xây dựng, UBND thành phố Hà Nội và các bộ, ngành, Ủy ban của Quốc hội để nghe báo cáo phương án giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản một số dự án đường sắt quốc gia trên địa bàn.
Cơ sở pháp lý và chính trị cho việc phân cấp
Lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, đề xuất giao UBND thành phố Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư các tuyến đường sắt quốc gia có cơ sở chính trị từ các kết luận, nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển giao thông vận tải đường sắt, xây dựng Thủ đô và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Các dự án này đều thuộc phạm vi có thể áp dụng Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Luật Đầu tư công không giới hạn cơ quan chủ quản chỉ là bộ quản lý chuyên ngành, và thực tế nhiều dự án hạ tầng lớn đã được giao cho địa phương làm chủ quản theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Hai dự án đường sắt trọng điểm
Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, hai dự án dự kiến được giao cho thành phố thực hiện gồm tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi và tuyến đường sắt Vành đai phía đông kết nối Hà Nội với Hưng Yên, với tổng mức đầu tư khoảng 40.000 tỷ đồng. Các dự án này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm di dời tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu ra khỏi khu vực nội đô, tạo điều kiện triển khai quy hoạch đô thị, cải tạo mở rộng Quốc lộ 1A và thực hiện các dự án hạ tầng trọng điểm khác.
Mục tiêu đẩy nhanh tiến độ
Nếu thực hiện theo quy trình thông thường, thời gian chuẩn bị và triển khai có thể kéo dài từ 4-5 năm, trong khi thành phố đặt mục tiêu hoàn thành trong giai đoạn 2027-2028. Việc giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản sẽ tạo điều kiện áp dụng các cơ chế đặc thù của Nghị quyết số 258/2025/QH15 và Luật Thủ đô, góp phần đẩy nhanh tiến độ đầu tư, giải phóng mặt bằng và bảo đảm tính đồng bộ với các dự án hạ tầng đang triển khai trên địa bàn.
Ý kiến thống nhất từ các bộ, ngành
Lãnh đạo Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, đại diện Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội thống nhất chủ trương giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản; đồng thời cho rằng cần hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý vướng mắc từ Luật Đường sắt hiện hành trước khi áp dụng các cơ chế đặc thù. Các ý kiến đề xuất nghiên cứu sửa đổi Luật Đường sắt theo hướng mở rộng phân cấp cho địa phương làm chủ đầu tư dự án đường sắt trên địa bàn.
Kết luận của Phó Thủ tướng
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá cao ý kiến của các bộ, ngành, cơ quan Quốc hội và UBND thành phố Hà Nội, làm rõ cơ sở pháp lý đối với phương án giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản. Phó Thủ tướng thống nhất áp dụng các cơ chế, chính sách theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 để triển khai dự án; giao các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định giao UBND thành phố Hà Nội làm cơ quan chủ quản đối với hai tuyến đường sắt nêu trên. Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan liên quan triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm lựa chọn phương thức thực hiện phù hợp, đúng quy định pháp luật và đáp ứng yêu cầu tiến độ.
