Tầm nhìn 100 năm định hình tương lai Hà Nội
Thành phố Hà Nội đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư đối với đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Đây là một dự án mang tầm nhìn dài hạn lên đến 100 năm, với thời gian tiếp nhận góp ý kéo dài từ ngày 12/3 đến 23/3. Theo dự thảo, phạm vi quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính của Hà Nội, trên tổng diện tích tự nhiên gần 336.000 ha.
Trong tầm nhìn xa, Hà Nội được định hướng phát triển thành một thành phố toàn cầu, một đại đô thị tiêu biểu trên thế giới với các đặc tính văn hiến, thông minh, sáng tạo và sinh thái. Để hiện thực hóa mục tiêu đầy tham vọng này, quy hoạch đặt trọng tâm vào việc bảo tồn, tôn tạo và cải tạo không gian đô thị hiện hữu, đồng thời hạn chế phát triển mới tại khu vực trung tâm lịch sử nhằm gìn giữ bản sắc đặc trưng của Thủ đô.
Bảo tồn và phát huy giá trị khu phố cổ
Đối với khu phố cổ, quy hoạch đặt mục tiêu bảo tồn hình thái và cấu trúc các tuyến phố hiện có, đồng thời phân vùng các cấp độ bảo tồn một cách chi tiết. Các trục thương mại kết hợp nhà ở truyền thống như Hàng Đào, Hàng Đường, Hàng Ngang, Đồng Xuân, Lương Văn Can, Cầu Gỗ, Chả Cá, Hàng Lược... sẽ được định hướng bảo tồn nguyên trạng. Bên cạnh đó, khu vực lõi bên trong các ô phố sẽ được cải tạo nhằm nâng cao điều kiện sống và hạ tầng đô thị cho cư dân.
Quy hoạch cũng định hướng thiết lập các không gian văn hóa đặc thù để tổ chức các hoạt động lễ hội truyền thống ngay trong lòng khu phố cổ. Đồng thời, thành phố sẽ tạo dựng hình ảnh kiến trúc đô thị cổ đặc trưng; bảo tồn các tuyến phố nghề, đền Bạch Mã, 87 Mã Mây, 46 Hàng Ngang, đình Hàng Bạc và các công trình được xếp hạng di tích đặc biệt. Không gian và kiến trúc truyền thống xung quanh các trung tâm thương mại lâu đời như chợ Đồng Xuân và chợ Hàng Da cũng sẽ được gìn giữ cẩn thận.
Mở rộng và nâng cấp không gian công cộng quanh hồ Gươm
Với khu vực hồ Gươm và phụ cận, quy hoạch định hướng bảo tồn hình ảnh đặc trưng của hồ Gươm, đồng thời cải thiện cảnh quan xung quanh khu vực một cách toàn diện. Công tác bảo tồn, tôn tạo và quản lý sẽ được thực hiện nghiêm túc theo Luật Di sản văn hóa, đặc biệt tại các công trình di tích có giá trị và trên các tuyến phố như Đinh Tiên Hoàng, Lý Thái Tổ, Hàng Khay, Tràng Tiền, Tràng Thi... cũng như các quảng trường công cộng như Đông Kinh Nghĩa Thục, Lý Thái Tổ, 19/8 và quảng trường Nhà thờ Lớn.
Không gian kiến trúc, cảnh quan của nhiều công trình có giá trị lịch sử, văn hóa, cách mạng sẽ được bảo tồn và tôn tạo kỹ lưỡng, bao gồm đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu, Bưu điện Hà Nội, Trung tâm thương mại Tràng Tiền và khu vực tượng đài Cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh. Quy hoạch cũng đề xuất di dời một số cơ quan, đơn vị để mở rộng không gian tại một số khu vực quảng trường quanh hồ Hoàn Kiếm như quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục và khu vực phía đông hồ Hoàn Kiếm, qua đó tạo thêm không gian mở phục vụ người dân và khách du lịch.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ cải tạo, nâng cấp các trụ sở chính trị - hành chính như Thành ủy, UBND TP Hà Nội, HĐND TP và Mặt trận Tổ quốc; đồng thời bổ sung các công trình tiện ích công cộng phục vụ du lịch và văn hóa chất lượng cao. Quy hoạch cũng hướng tới cải thiện điều kiện giao thông, hạ tầng đô thị và môi trường khu vực; bảo tồn không gian mặt nước và cây xanh, tăng cường kết nối hồ Gươm với khu phố cổ, phố cũ, Hoàng thành Thăng Long và sông Hồng. Ngoài ra, các vườn hoa, tiểu cảnh và lối đi bộ sẽ được phát triển thêm tại các khu vực được cải tạo trong khu vực này.
Tái thiết và nâng cấp khu phố cũ
Với khu phố cũ, quy hoạch định hướng tái thiết đô thị kết hợp bảo tồn, tổ chức lại không gian và chức năng nhằm nâng cao chất lượng sống và giá trị cảnh quan một cách bền vững. Khu vực này sẽ bảo tồn hình thái cấu trúc đô thị cũ, đồng thời duy trì, khôi phục và tái thiết các không gian công cộng, quảng trường, không gian xanh, vườn hoa cùng các yếu tố kiến trúc có giá trị từ thời Pháp. Quy hoạch cũng phân vùng các cấp độ bảo vệ đối với từng khu vực cụ thể.
Nhiều tuyến phố có kiến trúc đặc trưng như Bà Triệu, Phố Huế, Hàng Bài, Lê Duẩn, Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Ngô Quyền... được định hướng bảo tồn nguyên vẹn. Bên cạnh đó, các di sản kiến trúc thuộc địa Pháp có giá trị như biệt thự cổ, công trình cơ quan công quyền, công trình văn hóa (Nhà hát Lớn, ga Hàng Cỏ, Bảo tàng Lịch sử...), các công trình tôn giáo, Đại học Dược, cầu Long Biên... cũng sẽ được bảo tồn và tôn tạo kỹ lưỡng.
Khu phố cũ được định hướng ưu tiên phát triển các công trình văn hóa, dịch vụ du lịch, văn phòng cao cấp, cùng các trung tâm ngân hàng, tài chính và chứng khoán. Đồng thời, quy hoạch sẽ nâng cao chất lượng và sự đa dạng cảnh quan, phát triển hệ thống không gian mở và các tuyến đi bộ, kết nối các quảng trường với công trình văn hóa, thương mại, dịch vụ, khu phố cổ và khu vực hồ Gươm một cách hài hòa.
