Chính sách mới giảm mạnh nghĩa vụ tài chính khi chuyển đất nông nghiệp sang đất ở
Ngày 11/2, Bộ Tài chính đã công bố những điểm mới nổi bật trong đợt cải cách chính sách tài chính đất đai, tập trung vào tiền sử dụng đất và tiền thuê đất. Một trong những thay đổi được đánh giá có tác động xã hội sâu rộng nhất là việc giảm đáng kể nghĩa vụ tài chính cho các hộ gia đình, cá nhân khi chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp, đất vườn ao sang đất ở.
Quy định cụ thể về mức giảm
Theo quy định mới tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội, thay vì phải nộp 100% mức chênh lệch giá đất như trước đây, người dân giờ đây chỉ phải nộp 30% mức chênh lệch đối với diện tích đất nằm trong hạn mức giao đất ở. Đối với phần diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, mức nộp được áp dụng là 50% mức chênh lệch.
Chính sách ưu đãi này được áp dụng một lần duy nhất cho mỗi hộ gia đình trên một thửa đất tự chọn. Đặc biệt, chính sách có hiệu lực hồi tố cho các trường hợp đã có quyết định chuyển mục đích sử dụng đất từ ngày 11/8/2024. Điều này cho phép người dân có thể đề nghị tính lại hoặc hoàn trả phần chênh lệch trước ngày 1/1/2027.
Ưu đãi đặc biệt cho lĩnh vực xã hội hóa và công nghệ cao
Bên cạnh chính sách hỗ trợ người dân, các quy định mới cũng thiết lập một khung ưu đãi đặc biệt nhằm thu hút nguồn lực đầu tư vào các lĩnh vực trọng điểm như:
- Giáo dục
- Y tế
- Văn hóa
- Chuyển đổi số quốc gia
Theo Nghị định số 50/2026/NĐ-CP, nội dung quy định đã phân cấp mạnh mẽ cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định mức miễn tiền thuê đất linh hoạt. Mức tối đa có thể lên tới việc miễn toàn bộ thời hạn thuê đất cho các dự án xã hội hóa.
Đặc biệt, các cơ sở khoa học - công nghệ, dự án sản xuất chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các viện nghiên cứu phát triển công nghệ số được hưởng mức ưu đãi chưa từng có. Trong đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và các khu công nghệ số tập trung được hưởng cơ chế miễn tiền thuê đất trọn đời, nhằm tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư công nghệ cao.
Cải cách thủ tục hành chính và xử lý tồn tại
Nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, pháp luật mới quy định rằng người sử dụng đất thuộc diện được miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê sẽ không phải thực hiện thủ tục xác định giá đất và không cần làm hồ sơ đề nghị miễn. Quy trình xử lý hồ sơ giảm tiền thuê đất cũng được thực hiện theo cơ chế một cửa liên thông, giúp rút ngắn thời gian và tăng tính minh bạch.
Song song đó, chính sách mới cũng đưa ra giải pháp đột phá để xử lý các tồn tại về tiền thuê đất của các đơn vị sự nghiệp công lập trong giai đoạn chuyển tiếp. Cụ thể bao gồm:
- Không thu tiền thuê đất và tiền chậm nộp đối với diện tích đất xây dựng công trình sự nghiệp phát sinh trước ngày 1/1/2026.
- Các đơn vị này cũng được tạm miễn nghĩa vụ nộp tiền thuê đất từ ngày 1/8/2024 cho đến khi hoàn thành thủ tục chuyển đổi hình thức sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.
Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho thị trường bất động sản, đồng thời thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao và xã hội hóa, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
