Bộ Xây dựng vừa công bố dự thảo Nghị định quy định chi tiết về cơ chế nhà ở cho thuê, trong đó nêu rõ các đối tượng được ưu tiên và cách tính giá thuê. Theo dự thảo, nhóm ưu tiên hàng đầu gồm người có thu nhập thấp, công nhân tại các khu công nghiệp, sinh viên và các đối tượng chính sách xã hội.
Đối tượng ưu tiên thuê nhà
Dự thảo quy định ba nhóm đối tượng được ưu tiên thuê nhà ở xã hội: thứ nhất, người có thu nhập thấp tại đô thị; thứ hai, công nhân đang làm việc tại các khu công nghiệp; thứ ba, sinh viên và học sinh các trường đại học, cao đẳng. Ngoài ra, các đối tượng chính sách như người có công với cách mạng, người khuyết tật cũng được xem xét ưu tiên.
Theo ông Nguyễn Văn Hùng, chuyên gia bất động sản, việc phân loại đối tượng ưu tiên giúp tập trung nguồn lực vào nhóm thực sự cần hỗ trợ. Ông cho biết: “Cơ chế này đảm bảo công bằng, tránh tình trạng đầu cơ nhà ở xã hội.”
Cách tính giá thuê nhà
Giá thuê nhà ở xã hội được xác định dựa trên cơ chế thị trường nhưng có sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Cụ thể, giá thuê tối đa không vượt quá 80% giá thuê trung bình của các căn hộ tương tự trên thị trường. Mức giá cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định dựa trên điều kiện kinh tế-xã hội địa phương.
Ví dụ, tại Hà Nội, giá thuê nhà ở xã hội dự kiến dao động từ 3-5 triệu đồng/tháng cho căn hộ 50-70m2, thấp hơn 20-30% so với giá thị trường. Bộ Xây dựng cũng đề xuất mức hỗ trợ tiền thuê nhà từ 500.000 đến 1 triệu đồng/tháng cho các đối tượng ưu tiên.
Thời hạn thuê và quyền lợi
Người thuê được ký hợp đồng tối thiểu 5 năm, tối đa 20 năm. Sau thời hạn này, nếu đáp ứng điều kiện, có thể gia hạn. Người thuê có quyền ở ổn định, không bị đơn phương chấm dứt hợp đồng nếu vi phạm. Đồng thời, họ được hưởng các dịch vụ hạ tầng như điện, nước, vệ sinh môi trường với giá ưu đãi.
Dự thảo cũng quy định trách nhiệm của chủ đầu tư và chính quyền địa phương trong việc bảo trì, sửa chữa nhà ở. Nếu vi phạm, chủ đầu tư có thể bị thu hồi giấy phép.
Tác động đến thị trường bất động sản
Chuyên gia cho rằng cơ chế mới sẽ giảm áp lực lên thị trường nhà ở, đặc biệt tại các đô thị lớn. Theo số liệu của Bộ Xây dựng, nhu cầu nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025 khoảng 2,5 triệu căn, nhưng mới đáp ứng được 30%.
“Chính sách này sẽ thúc đẩy nguồn cung nhà ở giá rẻ, góp phần ổn định thị trường,” ông Hùng nhận định. Dự thảo đang được lấy ý kiến đóng góp đến hết tháng 8/2025 trước khi trình Chính phủ phê duyệt.
