Những năm gần đây, giá nhà tại các đô thị lớn tăng nhanh hơn thu nhập, trở thành nỗi trăn trở của hàng triệu người lao động. Trong khi nguồn cung căn hộ trung và cao cấp gia tăng, người thu nhập thấp, công nhân vẫn khó tiếp cận nhà ở. Ông Hà Quang Hưng, Phó cục trưởng Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) nhận định: thị trường tồn tại nhiều bất cập, giá nhà vượt xa khả năng chi trả, nguồn cung tập trung phân khúc trung, cao cấp, thiếu nhà ở giá phù hợp, cơ cấu sản phẩm thiên về bán, thiếu nhà cho thuê dài hạn.
Phát triển nhà ở xã hội: Kết quả bước đầu
Phát triển nhà ở xã hội được xác định là giải pháp trọng tâm khắc phục mất cân đối thị trường. Năm 2025, cả nước hoàn thành hơn 103.000 căn nhà ở xã hội, đạt 103% kế hoạch. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, thêm 40 dự án khởi công với quy mô hơn 34.000 căn hộ. Lũy kế đến nay, cả nước triển khai khoảng 720.000 căn nhà ở xã hội, tương đương 72% mục tiêu một triệu căn hộ theo Đề án phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030.
Khánh Hòa tăng tốc với mục tiêu 3.200 căn
Tại Khánh Hòa, mục tiêu năm 2026 là hoàn thành 3.200 căn nhà ở xã hội. Toàn tỉnh có 13 dự án đang triển khai với tổng quy mô hơn 20.900 căn hộ, tổng vốn đầu tư trên 30.000 tỷ đồng. Các dự án trọng điểm như Cam Nghĩa, An Bình Tân, Hưng Phú II, Vĩnh Hải đang được đẩy nhanh tiến độ. Ông Nguyễn Thành Phú, Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hòa cho biết, địa phương áp dụng cơ chế “luồng xanh” để rút ngắn thủ tục, tăng cường kiểm tra, tháo gỡ khó khăn cho từng dự án. Tuy nhiên, rào cản về giải phóng mặt bằng, giao đất, xác định giá đất và thủ tục đầu tư vẫn hiện hữu.
Hình thành trụ cột nhà ở cho thuê
Đồng Nai vừa khởi công dự án nhà ở xã hội cho thuê tại phường Long Bình với tổng mức đầu tư khoảng 1.360 tỷ đồng từ ngân sách địa phương. Đây là dự án đầu tiên sau chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở cho thuê. Với quy mô khoảng 10.000 căn hộ, dự án giải quyết nhu cầu chỗ ở của công nhân, người lao động và phát tín hiệu chuyển dịch từ chú trọng sở hữu sang bảo đảm tiếp cận chỗ ở phù hợp.
Nhiều địa phương đang xây dựng kế hoạch phát triển quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn. Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình đặt mục tiêu khởi công ít nhất một dự án trong năm nay. Hà Nội nghiên cứu cơ chế ưu tiên, dự kiến khởi công 6.000-7.000 căn. TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu xây dựng khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê giai đoạn 2026-2030.
Doanh nghiệp tham gia mạnh mẽ
Không chỉ nhà nước, khu vực doanh nghiệp cũng nhập cuộc. Riêng tại TP Hồ Chí Minh, 13 doanh nghiệp đăng ký phát triển hơn 97.000 căn nhà ở cho thuê. Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam nhận định, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đang bước sang giai đoạn phát triển mới. Yếu tố quyết định thành công là bám sát nhu cầu thực tế và lựa chọn vị trí phù hợp, tránh cung không gặp cầu.
Định hướng chính sách dài hạn
Bộ Xây dựng xác định nhà ở cho thuê là trụ cột chiến lược của chính sách an sinh xã hội. Bộ đang phối hợp các bộ, ngành nghiên cứu sửa đổi Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, hình thành hệ thống chính sách riêng cho nhà ở cho thuê, bao gồm ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng và nguồn vốn dài hạn. Theo ông Hà Quang Hưng, định hướng mới chuyển từ tập trung nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược dài hạn phục vụ công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
