Giá khoai lang tại An Giang đang chạm đáy trong năm khi bước vào chính vụ thu hoạch, khiến nhiều nông dân rơi vào cảnh thua lỗ nặng, có hộ mất hơn 100 triệu đồng. Tình trạng “được mùa mất giá” tiếp tục tái diễn, không chỉ với khoai lang mà còn nhiều nông sản khác như chuối, gừng, xoài.
Giá giảm một nửa, nông dân đứng ngồi không yên
Bà Phân Thị Vân (xã Định Hòa, An Giang) cho biết gia đình có hơn 6 năm gắn bó với cây khoai lang. Vụ này, bà thuê 11 công đất tại xã Long Thạnh để sản xuất. Khi khoai đến kỳ thu hoạch, giá bất ngờ giảm chỉ còn khoảng 50% so với trước vụ, nên gia đình quyết định chưa thu hoạch để chờ giá phục hồi. Sau gần hai tuần chờ đợi, giá vẫn không tăng, trong khi khoai đã quá lứa, buộc phải bán với giá chỉ 150.000-200.000 đồng/tạ, tùy loại. Tổng chi phí đầu tư cải tạo đất, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công khoảng 220 triệu đồng, nhưng tiền bán khoai chưa tới 100 triệu đồng, khiến gia đình lỗ khoảng 120 triệu đồng.
Diện tích khoai lang lớn, đầu ra bấp bênh
Ông Nguyễn Văn Nhanh (xã Long Thạnh) canh tác 15 công khoai lang, năng suất khoảng 50 tạ/công. Với giá bán chỉ 170.000-210.000 đồng/tạ, mỗi công lỗ khoảng 5 triệu đồng, tổng thiệt hại lên tới khoảng 75 triệu đồng. Theo ông Nhanh, giá khoai giảm mạnh do nhiều địa phương như Vĩnh Long, Tây Ninh, Cần Thơ cũng bước vào thu hoạch rộ, cung vượt cầu. Bên cạnh đó, giao thông nội đồng hạn chế, xe tải không thể vào tận ruộng, phải qua nhiều khâu trung chuyển khiến chi phí tăng, làm giá thu mua càng thấp. Ông Nhanh bày tỏ: “Nếu không trồng khoai thì chúng tôi cũng không biết trồng cây gì vì đất bị nhiễm mặn, sản xuất lúa không hiệu quả. Bà con mong có doanh nghiệp đầu tư chế biến, liên kết bao tiêu với mức giá ổn định khoảng 400.000-450.000 đồng/tạ để yên tâm sản xuất”.
Chính quyền địa phương tìm giải pháp
Ông Nguyễn Nhiệm Toàn - Phó chủ tịch UBND xã Long Thạnh - cho biết toàn xã hiện có hơn 7.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó khoai lang là cây trồng chủ lực với gần 284 ha, tập trung tại Hợp tác xã Khoai lang Nguyễn Vũ, năng suất bình quân khoảng 22 tấn/ha. Khi thị trường thuận lợi, giá bán đạt 9.000-12.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận cao. Tuy nhiên, đầu ra vẫn phụ thuộc chủ yếu vào thương lái nên có thời điểm giá giảm xuống chỉ còn vài trăm đồng mỗi kg, khiến người trồng thua lỗ. Địa phương đang tăng cường kết nối với doanh nghiệp thu mua, phát triển vùng chuyên canh khoai lang theo tiêu chuẩn an toàn, xây dựng sản phẩm OCOP, hỗ trợ hợp tác xã ứng dụng chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và mở rộng liên kết tiêu thụ.
Giải pháp dài hạn từ tỉnh
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã chuyển đổi hơn 41.600 ha đất trồng lúa sang các mô hình sản xuất hiệu quả hơn, tăng thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, tỷ lệ diện tích nông sản được doanh nghiệp bao tiêu đầu ra còn thấp, khâu chế biến và bảo quản sau thu hoạch hạn chế, khiến nhiều nông sản, trong đó có khoai lang thường xuyên rơi vào cảnh “được mùa mất giá”. Thời gian tới, tỉnh sẽ đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp, phát triển vùng nguyên liệu, xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và thu hút đầu tư chế biến nhằm nâng cao giá trị nông sản.
