Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đến hết ngày 10/8/2026, với điểm mới đáng chú ý là quy định cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) dưới cả hai hình thức bản giấy và bản điện tử.
Đề xuất cấp sổ đỏ điện tử kèm bản giấy
Theo Điều 63 dự thảo, Giấy chứng nhận sẽ được cấp theo mẫu thống nhất trên phạm vi cả nước. Người được cấp sẽ đồng thời nhận bản giấy và bản điện tử. Dự thảo quy định rõ Giấy chứng nhận điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ ban hành mẫu thống nhất toàn quốc.
Hiện nay, Luật Đất đai chỉ quy định cấp Giấy chứng nhận theo mẫu thống nhất, chưa có quy định chính thức về hình thức điện tử. Do đó, đề xuất lần này được xem là bước hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai chuyển đổi số trong quản lý đất đai.
Quy định chi tiết về cấp giấy chứng nhận
Điều 64 dự thảo nêu rõ nguyên tắc cấp Giấy chứng nhận theo từng thửa đất. Đối với thửa đất có nhiều người cùng sử dụng hoặc cùng sở hữu tài sản gắn liền với đất, hoặc quyền sử dụng đất thuộc hộ gia đình, Giấy chứng nhận phải ghi đầy đủ tên tất cả các thành viên có chung quyền. Việc xác định thành viên do các thành viên tự thỏa thuận và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Giấy chứng nhận chỉ được cấp sau khi người sử dụng đất hoàn thành các nghĩa vụ tài chính, trừ trường hợp được miễn, ghi nợ hoặc không phải thực hiện. Trường hợp thuê đất trả tiền hằng năm được áp dụng quy định riêng. Tài sản gắn liền với đất được cấp gồm nhà ở, công trình xây dựng và các tài sản đã hình thành tại thời điểm cấp.
Ý kiến chuyên gia về lợi ích và thách thức
Trao đổi với Tiền Phong, Luật sư Hoàng Tuấn Vũ - Đoàn luật sư TP. Hà Nội cho rằng, việc cấp đồng thời sổ đỏ bản giấy và bản điện tử là xu hướng tất yếu khi Việt Nam đẩy mạnh xây dựng Chính phủ số và cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia. Theo ông Vũ, bản điện tử giúp người dân lưu trữ an toàn hơn, giảm nguy cơ thất lạc, rách, hư hỏng hoặc phải cấp lại khi mất bản giấy.
"Trong nhiều giao dịch hành chính, người dân có thể sử dụng dữ liệu điện tử để đối chiếu, xác thực thông tin thay vì mang theo bản giấy. Khi hệ thống dữ liệu được kết nối đồng bộ với cơ quan thuế, công chứng, ngân hàng và cơ quan đăng ký đất đai, thời gian giải quyết thủ tục cũng được rút ngắn đáng kể", ông Vũ nhận định.
Tuy nhiên, vị luật sư cũng lưu ý rằng để quy định phát huy hiệu quả, cần xây dựng hệ thống bảo mật đủ mạnh nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu và ngăn chặn nguy cơ giả mạo, chỉnh sửa thông tin trái phép.
Tác động đến thị trường bất động sản
Các chuyên gia đánh giá việc bổ sung Giấy chứng nhận điện tử sẽ góp phần hiện đại hóa thị trường bất động sản và nâng cao tính minh bạch trong quản lý đất đai. Khi toàn bộ thông tin về quyền sử dụng đất được số hóa và cập nhật trên hệ thống, việc tra cứu, xác minh pháp lý của bất động sản sẽ nhanh chóng và chính xác hơn. Điều này không chỉ giảm chi phí, thời gian cho người dân mà còn hạn chế tình trạng làm giả giấy tờ, giao dịch bằng hồ sơ không đúng thực tế.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) với đề xuất cấp sổ đỏ cả hai hình thức được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong cải cách hành chính và chuyển đổi số lĩnh vực đất đai tại Việt Nam.
