Dự án công viên sinh thái tre luồng Thanh Hóa mắc kẹt gần thập kỷ
Tháng 4/2026, phóng viên ghi nhận tại dự án Công viên sinh thái tre luồng Thanh Tam thuộc địa bàn xã Lam Sơn và xã Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Gần 8 năm sau lễ khai trương năm 2018, khu đất dự án vẫn trong cảnh hoang vắng, những công trình tre luồng từng mang tính thẩm mỹ nay đã xuống cấp nghiêm trọng, phủ đầy dấu vết của thời gian như bị lãng quên hoàn toàn.
Dự án lớn với tham vọng du lịch sinh thái
Dự án được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận chủ trương đầu tư lần đầu vào năm 2016 và điều chỉnh vào năm 2023. Với tổng diện tích lên đến hơn 159 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 300 tỷ đồng, dự án hướng tới phát triển một tổ hợp du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và ẩm thực đẳng cấp, phục vụ cả du khách trong nước lẫn quốc tế.
Theo quy hoạch chi tiết, dự án được chia thành ba giai đoạn triển khai rõ ràng:
- Giai đoạn 1: Triển khai tại các khu A, B, C với diện tích hơn 97,5 ha, kết hợp đầu tư hạ tầng giao thông đồng bộ.
- Giai đoạn 2: Phát triển khu D rộng hơn 39 ha, định hướng văn hóa, lịch sử và tâm linh đặc sắc.
- Giai đoạn 3: Hoàn thiện các khu E, F, G, H với diện tích khoảng 13,7 ha để tạo nên một tổng thể hoàn chỉnh.
Những vướng mắc kéo dài nhiều năm
Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, tiến độ dự án vẫn "giậm chân tại chỗ" một cách đáng lo ngại. Công tác giải phóng mặt bằng mới chỉ đạt khoảng 94%, tương đương gần 150 ha, với tổng kinh phí chi trả đã lên đến hơn 124,5 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách bồi thường, hỗ trợ theo quy định là hơn 105,5 tỷ đồng, doanh nghiệp chủ đầu tư đã hỗ trợ thêm khoảng 19 tỷ đồng.
Phần diện tích còn lại 9,8 ha với 33 hộ dân vẫn chưa thể hoàn tất do không đạt được sự đồng thuận cần thiết. Đây được xác định là "nút thắt" lớn nhất khiến dự án kéo dài nhiều năm liền mà không có lối thoát.
Ông Lê Bá Chiều, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Mía đường Lam Sơn - chủ đầu tư dự án, cho biết một số hộ dân yêu cầu mức bồi thường cao gấp 3-6 lần phương án được phê duyệt, thậm chí có trường hợp đòi tăng từ 1 tỷ đồng lên 11 tỷ đồng. "Doanh nghiệp sẵn sàng hỗ trợ thêm ngoài mức quy định của Nhà nước, nhưng người dân yêu sách vượt quá khả năng của chủ đầu tư", ông Chiều chia sẻ với sự bức xúc.
Khó khăn chồng chất từ thủ tục đất đai
Không chỉ vướng mắc về mặt bằng, dự án còn gặp phải những khó khăn nghiêm trọng do thủ tục đất đai kéo dài phức tạp. Từ năm 2020 đến 2023, doanh nghiệp đã nhiều lần nộp hồ sơ xin giao, thuê đất nhưng đều bị trả lại do chưa phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của địa phương trong từng thời kỳ hoặc chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng.
Sau khi điều chỉnh chủ trương đầu tư năm 2023, phân kỳ dự án thành ba giai đoạn, hồ sơ tiếp tục vướng mắc do quy hoạch mới chưa được phê duyệt kịp thời, đồng thời quy hoạch chi tiết 1/500 không còn phù hợp với thực tế.
Một bước ngoặt lớn phát sinh từ giữa năm 2023, khi có hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường yêu cầu tách phần đất có mục đích kinh doanh để thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất. Theo đó, trong tổng diện tích dự án, chỉ hơn 57 ha tại khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được xem xét cho thuê không qua đấu giá, trong khi hơn 100 ha còn lại phải tổ chức đấu giá, làm thay đổi căn bản phương án triển khai ban đầu.
Trong khi đó, thời hạn hoàn thiện thủ tục đã hết từ tháng 4/2023. Doanh nghiệp đã xin gia hạn vào cuối năm 2025 nhưng đến nay vẫn chưa được chấp thuận do tỉnh đang chờ ý kiến từ Chính phủ đối với các nội dung vượt thẩm quyền.
Chờ chỉ đạo từ cấp cao nhất
Đại diện chủ đầu tư cho biết, việc dự án kéo dài nhiều năm không chỉ khiến doanh nghiệp chịu thiệt hại lớn về tài chính mà còn gây lãng phí tài nguyên đất đai quý giá của địa phương. Do đó, doanh nghiệp mong muốn được tiếp tục triển khai dự án theo hướng Nhà nước giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá, nhằm sớm tháo gỡ vướng mắc và đưa dự án vào thực tế.
Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, tháng 1/2026, địa phương đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về các vướng mắc của dự án, đồng thời kiến nghị cho phép tiếp tục giao, cho thuê đất không thông qua đấu giá đối với phần diện tích nhà đầu tư đã ứng tiền giải phóng mặt bằng. Tỉnh cũng đang xin ý kiến các bộ, ngành liên quan để tháo gỡ các quy định về lựa chọn nhà đầu tư.
Ở cấp cơ sở, ông Lê Văn Niệm, Chủ tịch UBND xã Lam Sơn, cho biết công tác giải phóng mặt bằng gặp rất nhiều khó khăn do người dân không đồng thuận với giá bồi thường. Xã đã mời các hộ dân để đối thoại trực tiếp, nhưng các hộ vẫn yêu cầu mức giá cao gấp nhiều lần quy định. "Hiện nay địa phương đang tạm dừng các bước triển khai, chờ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế giao đất", ông Niệm nói.
Tương lai bỏ ngỏ của một dự án từng được kỳ vọng
Từng được kỳ vọng trở thành điểm nhấn du lịch sinh thái quan trọng, thúc đẩy kinh tế xã hội của xứ Thanh, song đến nay, công viên sinh thái tre luồng Thanh Tam vẫn "án binh bất động" trong sự chờ đợi mòn mỏi. Khi những vướng mắc về mặt bằng và cơ chế đất đai chưa được tháo gỡ triệt để, tương lai của dự án vẫn là một dấu hỏi lớn treo lơ lửng, để lại sự tiếc nuối cho cả nhà đầu tư lẫn cộng đồng địa phương.
