Cần Giờ Thức Giấc: Từ Vùng Đất Ngủ Quên Đến Cửa Ngõ Biển Tỷ Đô Của TP.HCM
Những công trình tỷ đô không chỉ đánh thức Cần Giờ sau giấc ngủ vùi kéo dài hàng thế kỷ mà còn là nền móng vững chắc để vùng đất nghèo này vươn ra biển lớn làm giàu. Từ một vùng đất bị lãng quên, Cần Giờ đang chuyển mình mạnh mẽ, hứa hẹn trở thành cực tăng trưởng mới của Thành phố Hồ Chí Minh.
Hành Trình Thoát Khỏi Sự Cách Trở
Suốt nhiều thập kỷ, huyện Cần Giờ như một "nàng công chúa" ngủ quên trên hoang đảo giữa rừng ngập mặn, bị chia cắt bởi sông rạch và biển cả mênh mang. Để đến được nơi đây từ trung tâm TP.HCM, người ta phải qua phà Bình Khánh rồi men theo đường Rừng Sác dài hun hút, vắng vẻ. Sự cách trở ấy khiến đời sống, kinh tế - xã hội Cần Giờ luôn chậm nhịp hơn so với phần còn lại của một thành phố trẻ, năng động.
Kiến trúc sư Khương Văn Mười, nguyên Chủ tịch Hội Kiến trúc sư TP.HCM, nhớ lại những chuyến đi thực địa cách đây gần nửa thế kỷ. Sau năm 1975, Cần Giờ khi ấy còn mang tên huyện Duyên Hải, thuộc tỉnh Đồng Nai, gần như tách biệt hoàn toàn với trung tâm đô thị. Ông Mười kể: "Thời điểm đó chưa có đường bộ. Chúng tôi phải đi xe ra Vũng Tàu, rồi từ đó đi tàu thủy về Cần Thạnh. Điều kiện sống của bà con trên đảo rất khó khăn: không có điện, thiếu nước ngọt, phải đào sâu vài mét mới có nước sinh hoạt".
Chính trong chuyến đi ấy, những suy nghĩ đầu tiên về tương lai Cần Giờ đã được đặt ra. Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt luôn trăn trở với quan điểm: TP.HCM không thể không có biển. Đến tháng 2/1978, huyện Duyên Hải chính thức sáp nhập vào TP.HCM và đổi tên thành Cần Giờ, mở ra chương mới cho vùng đất này.
Đòn Bẩy Từ Các Dự Án Tỷ USD
Bước ngoặt thực sự đến với Cần Giờ khi TP.HCM mở rộng không gian phát triển về phía Đông và phía Nam. Từ một vùng sinh thái thuần túy, Cần Giờ dần được đặt vào vị thế mới: cực tăng trưởng gắn với kinh tế biển, logistics và du lịch sinh thái.
Tiến sĩ Trần Du Lịch, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, khẳng định: "Hàng loạt dự án hạ tầng đang và sắp triển khai chính là đòn bẩy để Cần Giờ đổi thay diện mạo, từng bước mở khóa tiềm năng kinh tế biển bị nén lại suốt nhiều năm".
Dự án cầu Cần Giờ sẽ thay thế phà Bình Khánh - tuyến giao thông độc đạo hiện nay. Cây cầu này không chỉ giúp người dân đi lại thuận tiện hơn, mà còn là bước khởi đầu để Cần Giờ hòa vào mạng lưới giao thông vùng TP.HCM và Đông Nam bộ.
Tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối từ trung tâm TP.HCM xuống khu đô thị lấn biển Cần Giờ, dự kiến tạo cú hích cho phát triển đô thị ven biển và phục vụ hoạt động của cảng trung chuyển Cần Giờ.
Tuyến đường ven biển kết nối từ Cà Mau qua Cái Mép - Thị Vải, liên thông với Vành đai 3, Vành đai 4 và cao tốc Bến Lức - Long Thành. Ông Trần Du Lịch cho rằng khi hoàn thành, tuyến ven biển không chỉ thúc đẩy kinh tế mà còn mang ý nghĩa chiến lược về an ninh - quốc phòng.
Đáng chú ý, tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu cũng đã có chủ trương triển khai, hứa hẹn rút ngắn khoảng cách di chuyển, thúc đẩy du lịch và giao thương.
Cảng Trung Chuyển Quốc Tế: Trái Tim Của Sự Phát Triển
Theo ông Vũ Anh Dũng, Phó trưởng Phòng Phát triển đô thị Sở Xây dựng TP.HCM, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ giữ vai trò trung chuyển container quốc tế, còn Cái Mép – Thị Vải là cảng cửa ngõ kết hợp trung chuyển. Hai khu cảng được định hướng phát triển thành cụm cảng trung chuyển quốc tế quy mô lớn tại cửa sông Cái Mép, bổ trợ lẫn nhau.
TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn phân tích: Cảng Cần Giờ sẽ không phát triển đơn lẻ mà phối hợp chặt chẽ với cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải. Khi đó, TP.HCM không chỉ có một cảng trung chuyển mà là một cụm cảng quốc tế quy mô lớn.
"Cụm cảng Cái Mép - Thị Vải - Cần Giờ khi hình thành sẽ đảm nhiệm vai trò then chốt trong xuất nhập khẩu cho toàn vùng đô thị - công nghiệp rộng lớn của phía Nam. Khi hệ thống này vận hành đồng bộ, Cần Giờ sẽ bước vào giai đoạn phát triển hoàn toàn mới, trở thành đầu mối quan trọng của kinh tế biển và logistics khu vực Đông Nam Á", ông Sơn khẳng định.
Tương Lai Rộng Mở Cho Vùng Đất Mới
Khi các công trình cầu, đường sắt và tuyến vượt biển hoàn thiện, không chỉ cách thức di chuyển của người dân thay đổi mà dòng chảy phát triển của toàn vùng cũng được tái định hình. Du khách từ Vũng Tàu có thể sang Cần Giờ trong thời gian ngắn. Người dân TP.HCM có thêm lựa chọn sống ven biển còn các doanh nghiệp hưởng lợi từ hành lang logistics liên hoàn.
Ông Trần Du Lịch ví von: "TPHCM sau mở rộng không chỉ có 23 km bờ biển như trước mà kéo dài đến khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu. Lợi thế không chỉ cộng gộp, mà còn nhân lên nhiều lần".
Kiến trúc sư Khương Văn Mười nhận định: "Cần Giờ giờ đây không chỉ là vùng sinh thái rừng ngập mặn mà đã trở thành cửa ngõ ra biển của TP.HCM, giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc phát triển của thành phố". Với những dự án tỷ đô đang được triển khai, Cần Giờ đang thức giấc để viết nên câu chuyện phát triển mới, từ vùng đất ngủ quên trở thành cửa ngõ biển năng động của cả khu vực.
