Bộ Xây dựng vừa gửi văn bản tới UBND 11 tỉnh, thành phố gồm Đồng Nai, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng, đề nghị góp ý cho Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Bốn nội dung trọng tâm cần đánh giá
Để hoàn thiện hồ sơ trước khi trình cấp có thẩm quyền, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương cho ý kiến về bốn nhóm nội dung chính:
- Thứ nhất, đánh giá sự cần thiết và tính cấp bách của việc mở rộng các đoạn tuyến cao tốc đi qua địa bàn, dựa trên hiện trạng khai thác, nhu cầu vận tải và định hướng phát triển kinh tế - xã hội.
- Thứ hai, đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, đặc biệt là mức độ đóng góp vào tăng trưởng và khả năng hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.
- Thứ ba, cho ý kiến về phương thức đầu tư phù hợp, bao gồm đầu tư công hoặc theo hình thức đối tác công tư (PPP).
- Thứ tư, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ dự án, nhất là giải phóng mặt bằng, khai thác và cung ứng vật liệu xây dựng.
Theo Bộ Xây dựng, các dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông sau khi đưa vào khai thác đã góp phần mở rộng không gian phát triển, tăng kết nối liên vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tại nhiều địa phương.
Ưu tiên mở rộng các đoạn có nhu cầu vận tải lớn
Trước đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã thống nhất chủ trương nghiên cứu mở rộng các đoạn tuyến đang khai thác với quy mô 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe hoàn chỉnh. Ông nhấn mạnh việc đầu tư đồng bộ ngay từ đầu sẽ đảm bảo hiệu quả lâu dài, hạn chế phải mở rộng nhiều lần gây lãng phí.
Bộ Xây dựng yêu cầu rà soát tổng thể hiện trạng tuyến cao tốc từ Cao Bằng đến Cà Mau, chia làm ba phân đoạn: Cao Bằng - Hà Nội, Hà Nội - TP.HCM và TP.HCM - Đất Mũi. Nguồn lực sẽ ưu tiên cho các đoạn có nhu cầu vận tải lớn thuộc giai đoạn 2017-2020, phấn đấu khởi công năm 2027. Các đoạn còn lại dự kiến khởi công năm 2028, hoàn thành mở rộng toàn tuyến vào năm 2030.
Đối với ba dự án PPP gồm Diễn Châu - Bãi Vọt, Nha Trang - Cam Lâm và Cam Lâm - Vĩnh Hảo, Cục Đường bộ Việt Nam được giao làm việc với nhà đầu tư hiện hữu. Các dự án đầu tư bằng ngân sách nhà nước sẽ được đánh giá tính khả thi giữa đầu tư công và PPP.
Hai phương án đầu tư với tổng vốn hơn 154.000 tỷ đồng
Ban Quản lý dự án Thăng Long đề xuất hai phương án:
- Phương án 1: Mở rộng các đoạn có nhu cầu vận tải cao, gồm Mai Sơn - Bãi Vọt và Nha Trang - Dầu Giây, tổng chiều dài khoảng 534 km, tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 63.411 tỷ đồng (38.158 tỷ đồng cho 5 dự án đầu tư công, 25.253 tỷ đồng cho 3 dự án PPP).
- Phương án 2: Mở rộng toàn bộ từ Mai Sơn đến Cam Lộ và từ Quảng Ngãi đến Dầu Giây, tổng chiều dài khoảng 1.144 km, kết nối thông suốt Hà Nội - TP.HCM, tổng mức đầu tư khoảng 154.246 tỷ đồng (128.994 tỷ đồng cho 15 dự án đầu tư công, 25.253 tỷ đồng cho 3 dự án PPP).
Sau đầu tư, các đoạn tuyến sẽ được mở rộng lên 6 làn xe hoàn chỉnh, tốc độ thiết kế 100-120 km/h.
Đề xuất cơ chế đặc thù
Đơn vị nghiên cứu đề xuất hai nhóm cơ chế, chính sách đặc thù:
- Nhóm 1: Kế thừa các cơ chế Quốc hội đã cho phép đối với dự án giao thông quan trọng quốc gia, gồm thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư và miễn thẩm định khả năng cân đối vốn.
- Nhóm 2: Các cơ chế bổ sung, cho phép chủ đầu tư không phải thực hiện đánh giá tác động môi trường trong giai đoạn lập, thẩm định và phê duyệt dự án; việc bảo vệ môi trường dựa trên báo cáo ĐTM đã phê duyệt ở giai đoạn phân kỳ đầu tư. Ngoài ra, cho phép chuyển đổi hình thức đầu tư từ PPP sang đầu tư công nếu không chọn được nhà đầu tư, nhằm đảm bảo tiến độ.
