Ngày 22.6, Hà Nội chính thức khởi công 3 dự án nhà ở cho thuê với quy mô hơn 8.000 căn hộ, tổng vốn đầu tư dự kiến trên 30.000 tỉ đồng. Đây là bước đi nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển nhà ở cho người lao động, mở ra phân khúc bất động sản mới hướng tới nhóm đối tượng thu nhập thấp.
Chuyên gia: Cần đánh giá hiệu quả và nhân rộng mô hình
TS Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), đánh giá đây là động thái cho thấy năng lực thích ứng và cụ thể hóa chính sách tốt của thành phố. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: “Số lượng các dự án hiện nay vẫn còn ít. Điều quan trọng hơn là sau giai đoạn triển khai ban đầu, thành phố cần đánh giá hiệu quả, rút ra bài học để nhân rộng mô hình”.
Ông Đính lưu ý, phát triển nhà ở cần nhìn trong tổng thể nhiều nhóm sản phẩm, không chỉ tập trung vào nhà ở thương mại. “Nếu đúng tinh thần chỉ đạo là phải quan tâm đồng loạt đến các nhóm nhà ở khác nhau. Do đó, câu chuyện cốt lõi là phải theo dõi các chương trình tiếp theo, xem mô hình này có trở thành hoạt động đại trà, phổ biến hay không. Nếu chỉ dừng lại ở vài dự án mang tính phong trào thì chưa thể giải quyết triệt để bài toán cung - cầu”, ông nói.
Nhu cầu nhà ở cho thuê “cực kỳ lớn”
Ông Phạm Đức Toản, Tổng giám đốc Công ty cổ phần đầu tư và phát triển BĐS EZ Việt Nam (EZLand), nhận định nhu cầu về loại hình nhà ở cho thuê “cực kỳ lớn”. Trước đây, nguồn cung lớn nhất đến từ người dân với các “chung cư mini” trong ngõ ngách nội đô, không đảm bảo hạ tầng xã hội và an toàn phòng cháy, nhưng giá thuê một căn hộ 35 m2 từ 4,5 - 5 triệu đồng/tháng vẫn luôn kín phòng.
Ông Toản cho rằng việc phát triển nhà ở cho thuê là chính sách đúng đắn, nhân văn, có thể cạnh tranh với “chung cư mini”, hướng đến nhu cầu lớn của gia đình trẻ, sinh viên, người lao động thu nhập thấp. Ông lưu ý: “Mô hình này cần tập trung xây dựng với số lượng đáp ứng đủ nhu cầu, đồng thời phân bổ đồng đều khắp thành phố, tránh dồn vào một chỗ. Việc triển khai cần dựa trên quy hoạch chung để phân bố vị trí phù hợp”.
Phân loại đối tượng và vị trí “đúng, trúng” nhu cầu
TS Nguyễn Văn Đính khuyến nghị cần có quy định phân loại nhóm đối tượng cư trú phù hợp, không nên “cào bằng”. Ví dụ, nếu xếp nhóm trí thức, văn phòng ở chung với công nhân lao động có thể gây ảnh hưởng cho nhau, ảnh hưởng đến nhu cầu thuê nhà. Vị trí xây dựng cần đáp ứng “đúng và trúng” nhu cầu phát triển đô thị, thị trường lao động và người dân.
Góc nhìn người dân: Thuê nhà hay sở hữu?
Chị Nguyễn Thị Duyên (29 tuổi, quê Ninh Bình, tạm trú tại P.Xuân Phương, Hà Nội) cho biết chưa quan tâm nhiều đến thông tin nhà ở cho thuê. Gia đình chị vẫn thích sở hữu một căn hộ vì tâm lý “dù ở nhà cho thuê có cảm giác nhà không phải của mình”. Hiện chị thuê căn nhà 60 m², 2 phòng ngủ, giá 6 triệu đồng/tháng, chi phí điện nước khoảng 1,5 triệu đồng. Nếu có nhà cho thuê diện tích tương tự giá 4 triệu đồng, chị sẽ cân nhắc nhưng mục tiêu vẫn là mua đứt một căn hộ để làm tài sản vay ngân hàng, huy động vốn hoặc để dành cho con.
Ông Phạm Đức Toản cho rằng cần nhìn nhận nhà ở cho thuê trong chuỗi nhu cầu phát triển của mỗi cá nhân, không đối lập với sở hữu. “Việc từ thuê nhà đến mua nhà ở xã hội, rồi nhà ở thương mại có thể xem là từng nấc thang trong quá trình phát triển của mỗi người. Nếu một người thuê nhà ổn định trong 10 - 20 năm, có môi trường sống phù hợp thì đó cũng là một hình thức an cư”, ông phân tích.
Để nhà ở cho thuê cạnh tranh với “chung cư mini”
Ông Toản chỉ ra, xây dựng một vài dự án thí điểm là chưa đủ. Cần có cơ chế chính sách huy động nguồn lực xã hội, quy định cụ thể về hỗ trợ giá, chi phí bảo trì, quản lý vận hành, chất lượng dịch vụ, giá điện nước, giá thuê, điều kiện người thuê…
Theo Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố hiện có 90 dự án nhà ở xã hội với khoảng 80.800 căn hộ. Trong đó, 13 dự án với hơn 11.000 căn đã khởi công; 41 dự án với gần 27.500 căn dự kiến khởi công trong năm 2026; 29 dự án với hơn 35.000 căn triển khai năm 2027. Chủ tịch UBND TP.Hà Nội cho biết, sau khi khởi công các dự án nhà ở cho thuê, dự kiến trong 1 năm sẽ có sản phẩm đáp ứng nhu cầu người lao động. Thành phố sẽ chuyển mạnh tư duy từ chỉ tập trung phát triển nhà ở để bán sang phát triển cân bằng giữa nhà ở bán, nhà ở cho thuê và nhà ở thuê mua, nhằm đảm bảo mọi người đều có thể thuê sản phẩm phù hợp với thu nhập.
