Sau nhiều năm là điểm nóng ô nhiễm và giải tỏa khó khăn bậc nhất, đoạn đầu rạch Xuyên Tâm dọc đường Bùi Hữu Nghĩa (phường Gia Định, TP.HCM) đã thay đổi hoàn toàn diện mạo. Ngày 4/7, ghi nhận tại khu vực đường Bùi Hữu Nghĩa - điểm đầu kết nối với kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè và cũng là cửa ngõ của dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm, toàn bộ dãy nhà từng san sát ven rạch đã được tháo dỡ hoàn toàn.
Giải tỏa trắng 112 căn nhà trên đoạn hơn 500 m
Theo quy hoạch, toàn bộ 112 căn nhà nằm trên đoạn từ số 20 đến số 224 đường Bùi Hữu Nghĩa đều thuộc diện giải tỏa trắng 100%. Trên đoạn dài hơn 500 m, mặt bằng từng là nhà dân giờ đã được san phẳng, sẵn sàng bước vào giai đoạn dọn dẹp và xây dựng hạ tầng.
Các tấm tôn xanh đang được dựng lên để che chắn cho công trường sắp thi công. Không chỉ phía đường Bùi Hữu Nghĩa, ở bờ đối diện rạch, hàng chục hộ dân cũng đồng loạt tháo dỡ nhà cửa để bàn giao mặt bằng, tạo hành lang thông suốt phục vụ việc cải tạo toàn tuyến. Đến cuối tháng 6/2026 (có lẽ là 2025?), toàn bộ hơn 500 m mặt bằng đã được tháo dỡ hoàn toàn.
Không gian công cộng và công viên cây xanh thay thế nhà cửa
Điểm đáng chú ý là phần đất sau giải tỏa không chỉ phục vụ mở rộng tuyến đường ven rạch. Theo quy hoạch, khu vực này sẽ được phát triển thành công viên cây xanh, không gian công cộng và hạ tầng cảnh quan, góp phần kết nối đồng bộ với hệ thống đô thị của khu vực.
Rạch Xuyên Tâm: từ điểm ô nhiễm thành không gian xanh hiện đại
Nhiều năm qua, rạch Xuyên Tâm được xem là một trong những tuyến rạch ô nhiễm nghiêm trọng nhất TP.HCM. Nước thải sinh hoạt xả trực tiếp, rác thải tồn đọng cùng tình trạng nhà ở lấn chiếm lòng rạch khiến môi trường xuống cấp, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của hàng nghìn hộ dân sinh sống hai bên bờ. Việc hoàn tất giải phóng mặt bằng được xem là bước ngoặt quan trọng để dự án bước sang giai đoạn thi công đồng loạt, hướng tới mục tiêu biến tuyến rạch thành không gian xanh kết hợp giao thông và hạ tầng kỹ thuật hiện đại.
Theo thiết kế, sau khi hoàn thành, lòng rạch sẽ được nạo vét sâu khoảng 3,5 m và mở rộng từ 20-30 m. Hai bên bờ sẽ xây dựng hệ thống kè bảo vệ, thu gom nước thải và nước mưa đồng bộ nhằm cải thiện chất lượng môi trường.
Dự án 17.200 tỷ đồng: quy mô và tiến độ
Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm có tổng mức đầu tư hơn 17.200 tỷ đồng, là một trong những công trình chỉnh trang đô thị trọng điểm của TP.HCM sau hơn hai thập kỷ chờ đợi. Toàn dự án có chiều dài gần 9 km, gồm tuyến chính dài khoảng 6,7 km nối từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật và ba nhánh phụ với tổng chiều dài hơn 2,2 km gồm rạch Cầu Sơn, Bình Triệu và Bình Lợi. Dự án đi qua các phường Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung và An Nhơn, ảnh hưởng đến khoảng 2.190 hộ dân.
Theo kế hoạch, toàn bộ dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm sẽ hoàn thành vào cuối năm 2027, góp phần cải thiện môi trường, giảm ngập, chỉnh trang đô thị và hình thành một trục cảnh quan mới ở khu vực phía Bắc TP.HCM.
