Trong chương trình Pick the Right của Tri Thức - Znews, đại diện trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) đã giải đáp nhiều thắc mắc của thí sinh và phụ huynh về triển vọng ngành vi mạch, bán dẫn, khoa học vật liệu và môi trường trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh chóng.
Phương thức xét tuyển kết hợp từ năm 2026
ThS Nguyễn Nhật Tài, Phó trưởng phòng Phòng Thông tin - Truyền thông, cho biết từ năm 2026, trường áp dụng một phương thức xét tuyển kết hợp duy nhất, dựa trên ba thành tố: kết quả học tập ba năm THPT (học bạ), điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 và kết quả kỳ thi Đánh giá năng lực do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức. Phương thức này giúp đánh giá toàn diện năng lực thí sinh và tạo lợi thế cho những em có sự chuẩn bị từ sớm.
Ngành vi mạch bán dẫn: 'Cơn sốt' hay triển vọng dài hạn?
Trước lo ngại ngành bán dẫn sẽ bão hòa sau 4-5 năm, ThS Nguyễn Nhật Tài khẳng định đây không phải là 'cơn sốt nhất thời'. Ông dẫn chứng: Năm 2024, Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với mục tiêu đến năm 2030 cần khoảng 50.000 nhân lực chất lượng cao, và đến năm 2040 nhu cầu tăng lên khoảng 100.000 kỹ sư trình độ cao. 'Đây là nhu cầu rất lớn, bởi công nghệ bán dẫn được xác định là một trong những công nghệ lõi, có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nhanh và bền vững của đất nước', ThS Tài nói.
Tuy nhiên, ngành này có yêu cầu tuyển sinh đặc thù: thí sinh bắt buộc phải có môn Toán trong tổ hợp xét tuyển, điểm môn Toán thuộc nhóm 20% thí sinh có điểm cao nhất cả nước, và tổng điểm ba môn thuộc nhóm 25% thí sinh có điểm cao nhất.
Khoa học vật liệu và Công nghệ vật liệu: Nền tảng của nhiều công nghệ cao
PGS.TS Trần Thị Như Hoa, giảng viên khoa Khoa học và Công nghệ vật liệu, giải thích sự khác biệt giữa hai ngành: Khoa học vật liệu tập trung vào nghiên cứu chuyên sâu về cấu trúc, tính chất của vật liệu (bán dẫn, nano, năng lượng, y sinh), trong khi Công nghệ vật liệu thiên về ứng dụng vào sản xuất công nghiệp như chế tạo vi mạch, chip bán dẫn, điện tử. Bà nhấn mạnh: 'Khoa học vật liệu là nền tảng của nhiều lĩnh vực công nghệ hiện đại bởi đây là ngành mang tính liên ngành rất cao, giúp người học thích ứng với sự phát triển nhanh của công nghệ'.
Về cơ hội việc làm, PGS Hoa cho biết nhu cầu tuyển dụng kỹ sư chất lượng cao ngày càng tăng, đặc biệt tại các doanh nghiệp FDI như Bosch, Hyosung. Trường đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực vật liệu, điện tử, bán dẫn, thường xuyên tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp.
Ngành môi trường: Cơ hội rộng mở từ chuyển đổi xanh
ThS Nguyễn Nhật Tài cho biết điểm chuẩn ngành môi trường (19-24 điểm) thấp hơn các ngành như AI, Toán (26-29 điểm) không phản ánh chất lượng đào tạo mà do số lượng thí sinh đăng ký ít hơn. Ông khẳng định: 'Trong khoảng 10 năm trở lại đây, môi trường không còn là yếu tố đánh đổi để lấy tăng trưởng kinh tế mà đã trở thành một trong những trụ cột của quá trình phát triển đất nước'.
Sinh viên ngành môi trường có thể làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế với nhiều vị trí như quản lý tài nguyên, đánh giá tác động môi trường, xử lý nước thải, khí thải. Mức thu nhập khởi điểm làm việc văn phòng khoảng 7-10 triệu đồng/tháng, công việc ngoài hiện trường có thu nhập cao hơn.
Lời khuyên cho thí sinh: Chọn ngành phù hợp, không chạy theo 'hot'
ThS Nguyễn Nhật Tài khuyên thí sinh nên chọn ngành dựa trên ba yếu tố: phù hợp năng lực và sở thích, đáp ứng nhu cầu nhân lực xã hội, và chọn môi trường đào tạo trang bị kiến thức nền tảng vững chắc cùng kỹ năng thích ứng. Ông nhấn mạnh: 'Điều quan trọng không phải là học một nghề để làm suốt đời, mà là có nền tảng đủ vững để có thể học hỏi, cập nhật và thích nghi với những công việc mới'.
