Mê Cung Quy Đổi Chứng Chỉ Ngoại Ngữ Trong Tuyển Sinh Đại Học
Mỗi trường đại học hiện nay đang xây dựng một thang quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ riêng biệt, khiến bức tranh tuyển sinh trở nên cực kỳ phức tạp. Không ít phụ huynh và thí sinh cảm thấy như đang lạc vào một "mê cung" điểm số khó lường, đặc biệt khi các quy định có sự chênh lệch đáng kể giữa các cơ sở đào tạo.
Bức Tranh Đa Dạng Và Phức Tạp
Đến thời điểm hiện tại, hơn 150 trường đại học trên cả nước đã công bố thông tin tuyển sinh có xét tuyển chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, trong đó phổ biến nhất vẫn là chứng chỉ IELTS. Tuy nhiên, điều đáng nói là cùng một mức điểm IELTS nhưng cách quy đổi sang điểm môn tiếng Anh hoặc điểm xét tuyển lại có sự khác biệt rõ rệt giữa các trường.
Chỉ riêng với mức IELTS 5.5 đã xuất hiện nhiều mẫu số khác nhau. Trong khi Đại học Kinh tế Quốc dân quy đổi IELTS 5.5 thành 8/10 điểm tiếng Anh, thì Học viện Tài chính lại quy đổi thành 9/10 điểm. Sự chênh lệch này càng trở nên rõ rệt hơn ở nhóm trường có yêu cầu cao như Đại học Ngoại thương, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, hay Đại học Bách khoa TP.HCM, nơi thí sinh phải đạt IELTS 7.0 mới được quy đổi thành 9 điểm tiếng Anh.
Sự Khác Biệt Đáng Kể Giữa Các Trường
Với mức IELTS 5.0, sự khác biệt càng trở nên rõ rệt hơn. Nhiều trường như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Xây dựng Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Đại học CMC quy đổi thành 8/10 điểm tiếng Anh. Trong khi đó, Đại học Thương mại, Đại học Lâm nghiệp và Đại học Thăng Long lại quy đổi thành 8,5 điểm.
Một số trường khác tỏ ra thận trọng hơn trong việc quy đổi. Học viện Báo chí và Tuyên truyền chỉ quy đổi IELTS 5.0 thành 7 điểm. Thậm chí, Đại học Nha Trang quy đổi mức điểm này thành 6 điểm, còn Đại học Ngoại thương quy đổi thành 6,5 điểm.
Ở mức IELTS 6.0, nhiều trường quy đổi thành 9 điểm tiếng Anh, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đại học Xây dựng Hà Nội. Trong khi đó, một số trường lại đánh giá cao hơn khi Đại học Sư phạm Hà Nội 2, Đại học Thương mại, Đại học Thăng Long, Đại học Điện lực và Đại học Lâm nghiệp quy đổi IELTS 6.0 thành 9,5 điểm. Đặc biệt, Học viện Nông nghiệp Việt Nam quy đổi mức điểm này thành điểm 10 tuyệt đối.
Phương Thức Sử Dụng Đa Dạng
Không chỉ khác nhau về mức quy đổi điểm, các trường đại học còn có nhiều cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh. Một số trường cho phép thí sinh dùng chứng chỉ IELTS để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Trong khi đó, có trường chỉ sử dụng để cộng điểm khuyến khích.
Học viện Phụ nữ Việt Nam cộng 0,25 điểm cho thí sinh có IELTS từ 5.0, và mức cộng tối đa là 1,5 điểm nếu đạt IELTS từ 7.0. Trong khi đó, Đại học Giao thông vận tải thông báo quyết định bỏ quy định cho phép quy đổi IELTS thành điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Thay vào đó, trường chỉ áp dụng cộng điểm cho thí sinh có IELTS từ 5.0 trở lên, mặc dù mức cộng cụ thể chưa được công bố.
Học viện Ngân hàng cũng lựa chọn cách tiếp cận tương tự khi không quy đổi trực tiếp IELTS trong xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, mà chỉ cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Ngược lại, Đại học Nha Trang chỉ dùng chứng chỉ IELTS để quy đổi sang điểm tiếng Anh khi tuyển sinh, không áp dụng cộng điểm khuyến khích như năm trước.
Khuyến Nghị Cho Thí Sinh
PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó Hiệu trưởng Đại học Ngoại thương, cho biết hiện nay mỗi trường có cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau trong xét tuyển. Theo bà Hiền, có trường cho phép dùng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Cũng có trường tách chứng chỉ ngoại ngữ thành một phương thức xét tuyển riêng và vẫn sử dụng điểm thi tiếng Anh từ kỳ thi tốt nghiệp THPT trong tổ hợp xét tuyển.
Để tăng cơ hội trúng tuyển, thí sinh có thể đăng ký sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi môn tiếng Anh nhưng vẫn tham gia thi môn này trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. "Khi đó, thí sinh vừa có chứng chỉ quốc tế vừa có điểm thi môn Tiếng Anh để linh hoạt sử dụng theo yêu cầu của từng trường", bà Hiền khuyến nghị.
Quy Định Mới Và Xu Hướng Điều Chỉnh
Theo Quy chế tuyển sinh Đại học năm 2026 do Bộ GD&ĐT vừa ban hành, thời gian tới, các trường sẽ phải điều chỉnh mức quy đổi điểm IELTS theo khung 5 bậc. Quy định mới nhằm hạn chế tình trạng mỗi trường xây dựng thang quy đổi quá khác biệt như hiện nay. Trước đó, một số trường chỉ chia thành 3 hoặc 4 bậc, trong khi có trường xây dựng nhiều mức quy đổi hơn.
Đại học Bách khoa Hà Nội năm nay đã điều chỉnh bảng quy đổi thành 5 bậc. Thí sinh có IELTS 5.0 được quy đổi thành 8 điểm, thấp hơn mức 8,5 điểm của năm ngoái. Thí sinh phải đạt IELTS từ 7.0 mới được quy đổi thành điểm 10, thay vì chỉ cần 6.5 như trước.
Trong khi đó, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội đưa ra tới 7 mức quy đổi, nhiều nhất hiện nay. Với cách tính này, thí sinh đạt IELTS 5.0 được quy đổi thành 7 điểm tiếng Anh, mỗi mức tăng thêm 0,5 điểm và phải đạt IELTS 8.0 mới được quy đổi thành điểm 10.
Những Thách Thức Và Giải Pháp
Việc nhiều trường đại học sử dụng chứng chỉ IELTS trong xét tuyển được xem là bước đi phù hợp với xu hướng đa dạng hóa phương thức tuyển sinh. Cách làm này giúp các trường chủ động lựa chọn thí sinh có năng lực ngoại ngữ tốt, đặc biệt đối với những ngành học yêu cầu sử dụng tiếng Anh nhiều hoặc các chương trình đào tạo quốc tế.
Tuy nhiên, khi mỗi trường xây dựng một mức quy đổi khác nhau, sự thiếu thống nhất dễ khiến thí sinh lúng túng trong quá trình đăng ký nguyện vọng. Cùng một mức điểm IELTS nhưng giá trị quy đổi có thể chênh lệch đáng kể giữa các trường, gây khó khăn cho việc so sánh cơ hội trúng tuyển.
Bên cạnh đó, chi phí học và thi IELTS tương đối cao cũng có thể tạo ra khoảng cách cơ hội giữa các nhóm học sinh. Vì vậy, nhiều ý kiến cho rằng, cần có khung tham chiếu chung để việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh bảo đảm tính minh bạch và công bằng hơn cho tất cả thí sinh.
