Bộ Giáo dục siết chặt quy định sử dụng IELTS trong tuyển sinh đại học
Theo Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã điều chỉnh chính sách ưu tiên đối với việc sử dụng chứng chỉ IELTS trong xét tuyển. Thay đổi này nhằm hạn chế tình trạng tạo lợi thế quá lớn cho một nhóm thí sinh, đồng thời khắc phục việc một chứng chỉ có thể vừa được quy đổi điểm vừa được cộng điểm khuyến khích trong cùng một phương thức xét tuyển. Trên bình diện chung, điều chỉnh hướng đến sự công bằng và có lợi cho thí sinh trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Những thay đổi cụ thể trong quy định mới
Năm nay, chứng chỉ IELTS chỉ được sử dụng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc áp dụng cho điểm khuyến khích. Quy chế không cho phép vừa quy đổi điểm vừa cộng điểm khuyến khích cùng một chứng chỉ trong cùng một phương thức xét tuyển. Điều này khác biệt so với những năm trước, khi một số trường đại học đã áp dụng cả hai hình thức cho thí sinh sở hữu IELTS.
Về điểm khuyến khích, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mức điểm dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS tối đa chỉ là 1,5 điểm (theo thang điểm 30). Trong khi đó, những năm trước mức tối đa có thể lên tới 3 điểm. Đồng thời, tổng các loại điểm cộng trong một phương thức xét tuyển, bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích, không được vượt quá 10% mức điểm tối đa của thang điểm xét tuyển. Điều này có nghĩa là tối đa chỉ 3 điểm (theo thang điểm 30), nhằm hạn chế tình trạng "đội" điểm cộng quá lớn.
Đối với việc quy đổi điểm, Bộ Giáo dục và Đào tạo không ban hành bảng quy đổi IELTS thống nhất áp dụng cho tất cả các cơ sở đào tạo. Thay vào đó, các trường đại học phải tự xây dựng và công bố bảng quy đổi từ chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm môn ngoại ngữ (thang điểm 10). Theo đó, bảng quy đổi cần đảm bảo có tối thiểu năm mức điểm chênh lệch và được rà soát, điều chỉnh ít nhất hai năm một lần dựa trên đối sánh kết quả học tập thực tế của sinh viên.
Thí sinh điều chỉnh kế hoạch học tập và xét tuyển
Dành ra khoảng 20 triệu đồng để học và đã đạt IELTS 7.0, bạn Nguyễn Hoàng Vy (lớp 12 Trường THPT Hoàng Hoa Thám, TP.HCM) chia sẻ có chút tiếc nuối trước những thay đổi về chứng chỉ ngoại ngữ IELTS trong xét tuyển đại học năm nay. "Những năm trước, có IELTS là một lợi thế rõ rệt. Mình từng nghĩ sẽ đỡ áp lực hơn trong kỳ thi tốt nghiệp, nhưng khi nghe tin siết lại, mình phải dành thời gian tập trung vào cả ba môn thi chính trong kỳ thi tốt nghiệp THPT", Vy nói.
Cùng tâm trạng, bạn Nguyễn Hoàng Bảo Ngân (lớp 12 Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM) cho biết khá băn khoăn trước những thay đổi mới trong quy định xét tuyển. Hiện sở hữu IELTS 8.0 sau hơn ba tháng ôn luyện với khoản đầu tư khoảng 11 triệu đồng, Ngân kể quãng thời gian ôn thi cực kỳ căng thẳng vì số tiền chi cho IELTS không hề nhỏ. Cô bạn cũng có chút lo lắng khi bản thân và nhiều bạn khác phải "quay về" tiếp tục học tiếng Anh để mong đạt điểm khả quan trong bài thi tốt nghiệp THPT.
Ngoài việc điều chỉnh kế hoạch học tập, nhiều học sinh còn phải rà soát lại nguyện vọng xét tuyển. Bạn Trần Minh Phương Nghi (lớp 12 Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM) nói bản thân ưu tiên các trường có quy đổi điểm IELTS, nhưng nay phải sắp xếp lại nguyện vọng và dành thêm thời gian ôn tập cho các kỳ thi đánh giá năng lực. Lý do là "lợi thế của chứng chỉ IELTS không còn quá lớn" như trước đây.
Chuyên gia khuyến nghị chiến lược phù hợp
Thạc sĩ Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho rằng việc Bộ Giáo dục và Đào tạo điều chỉnh cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học từ năm 2026 là phù hợp với bối cảnh hiện nay. Theo ông Tiến, chiến lược xét tuyển vẫn phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng thí sinh, bao gồm năng lực nền tảng, quá trình chuẩn bị và định hướng ngành nghề.
Với những thí sinh chưa từng học hoặc chưa có sự chuẩn bị bài bản cho các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS, việc dồn sức ôn luyện trong giai đoạn nước rút có thể không mang lại hiệu quả tương xứng. Trong trường hợp đó, thí sinh nên tập trung vào kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi đánh giá năng lực, nhất là khi nhiều cơ sở đào tạo đang áp dụng phương thức xét tuyển kết hợp giữa hai loại điểm này.
Ngược lại, những thí sinh có định hướng sớm, đã và đang ôn luyện IELTS một cách bài bản, việc tiếp tục dự thi vẫn là lựa chọn hợp lý khi biết phân bổ nguồn lực trong giai đoạn cuối. Dù mức điểm khuyến khích theo quy định mới tối đa chỉ 1,5 điểm, nhưng đây vẫn là một lợi thế đáng kể trong bối cảnh cạnh tranh cao. "Ở những ngành 'hot' của các trường tốp trên, chỉ chênh lệch 0,5 điểm cũng có thể quyết định kết quả trúng tuyển", ông Tiến phân tích.
Cạnh đó, Thạc sĩ Cù Xuân Tiến lưu ý thí sinh cần thường xuyên cập nhật đề án tuyển sinh của từng cơ sở đào tạo, đặc biệt là các quy định liên quan đến sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ và cách quy đổi. Việc nắm rõ chính sách của từng trường sẽ giúp thí sinh có cơ sở so sánh, tính toán tổ hợp và xây dựng chiến lược ôn tập phù hợp, thay vì chạy theo tâm lý đám đông hoặc những thông tin chưa được kiểm chứng.
Các trường đại học công bố mức quy đổi điểm IELTS
Một số trường đại học đã công bố mức quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế IELTS. Tại khu vực phía Bắc, Đại học Kinh tế Quốc dân quy định thí sinh có IELTS 5.5 được quy đổi thành 8 điểm, 6.0 thành 8,5 điểm, 6.5 thành 9 điểm, 7.0 thành 9,5 điểm và từ 7,5 trở lên được tính là 10 điểm.
Đại học Bách khoa Hà Nội quy đổi từ IELTS 5.0 thành 8,5 điểm, 5.5 thành 9 điểm, 6.0 thành 9,5 điểm và từ 6,5 trở lên ở mức tối đa 10 điểm. Trong khi đó, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội quy đổi từ 5.0 thành 7 điểm, 5.5 thành 7,5 điểm và từ 8.0 - 9.0 thành 10 điểm. Học viện Báo chí và Tuyên truyền bắt đầu từ 5.0 thành 7 điểm, 5.5 thành 8 điểm, 6.0 thành 9 điểm, 6.5 thành 9,5 điểm và từ 7.0 trở lên thành 10 điểm.
Ở khu vực phía Nam, Trường Đại học Mở TP.HCM quy đổi từ 5.0 thành 7 điểm, 5.5 thành 8 điểm, 6.0 thành 9 điểm và từ 6,5 trở lên thành 10 điểm. Trường Đại học Nguyễn Tất Thành chấp nhận từ 4.5 - 5.0 thành 8 điểm, 5.5 thành 9 điểm, 6.0 - 6.5 thành 9 điểm, 7.0 - 7.5 thành 9,5 điểm và từ 8.0 - 9.0 thành 10 điểm. Còn Trường Đại học Nha Trang bắt đầu từ 5.0 thành 6 điểm, 5.5 thành 7 điểm, 6.0 thành 8 điểm, 6.5 thành 9 điểm và từ 7.0 trở lên thành 10 điểm.
Đáng chú ý, một số trường đại học chỉ cộng điểm, không cho phép quy đổi thành điểm thi môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển với thí sinh có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế (IELTS) trong xét tuyển đại học năm 2026. Điều này yêu cầu thí sinh phải tìm hiểu kỹ thông tin từng trường để có chiến lược phù hợp.
