15 Nguyện Vọng Xét Tuyển Đại Học: Đủ An Toàn Cho Thí Sinh Trong Mùa Thi Cạnh Tranh?
Từ năm 2026, một thay đổi quan trọng trong Quy chế tuyển sinh đại học sẽ được áp dụng: thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển, thay vì không giới hạn như trước đây. Điều này đặt ra câu hỏi lớn: liệu con số 15 có đủ để đảm bảo an toàn cho thí sinh giữa cuộc đua vào giảng đường ngày càng khốc liệt?
Cơ Sở Khoa Học Đằng Sau Quyết Định Giới Hạn Nguyện Vọng
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), việc xây dựng chính sách này được thực hiện dựa trên phân tích dữ liệu từ mùa tuyển sinh 2022 đến nay. Dữ liệu cho thấy, khi chưa có giới hạn, đa số thí sinh chỉ đăng ký từ 1 đến 5 nguyện vọng. Phổ trúng tuyển tập trung chủ yếu từ nguyện vọng 2 đến nguyện vọng 4, với khoảng 35,5% thí sinh trúng tuyển ngay ở nguyện vọng đầu tiên.
Đáng chú ý, chỉ khoảng 1,5% thí sinh đăng ký từ nguyện vọng thứ 10 trở lên, và tỷ lệ trúng tuyển ở các nguyện vọng này rất thấp, chỉ đạt 0,34%. Nhiều trường hợp dù trúng tuyển ở nguyện vọng thứ tự cao vẫn không xác nhận nhập học, cho thấy việc đăng ký quá nhiều nguyện vọng chủ yếu mang tính dự phòng, không phản ánh định hướng lựa chọn thực sự.
Mục Tiêu Kép Của Việc Giới Hạn 15 Nguyện Vọng
Bộ GD&ĐT đưa ra mức trần 15 nguyện vọng với hai mục tiêu chính. Thứ nhất, giúp thí sinh định vị rõ hơn năng lực và sở trường, từ đó lựa chọn ngành, trường phù hợp thay vì đăng ký dàn trải theo tâm lý "có cơ hội là nộp". Thứ hai, việc này nhằm giảm lãng phí nguồn lực xã hội, từ chi phí xử lý dữ liệu đến áp lực cho các cơ sở đào tạo và gia đình.
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo chia sẻ, qua tổng kết, 10 nguyện vọng đã là con số tương đối an toàn và đầy đủ cho đa số thí sinh. Tuy nhiên, để giảm áp lực tâm lý và bảo đảm dư địa lựa chọn, Bộ vẫn đề xuất mức tối đa 15 nguyện vọng.
Chiến Lược Sắp Xếp Nguyện Vọng Để Tối Ưu Cơ Hội Trúng Tuyển
Trước lo lắng về việc 15 nguyện vọng có đủ hay không, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo khuyên thí sinh không nên quá áp lực. Ông nhấn mạnh rằng, khi bắt tay vào xác định lựa chọn cụ thể, nhiều em sẽ nhận thấy 15 nguyện vọng là con số khá lớn và không dễ để điền đủ.
Điều quan trọng nhất là thí sinh cần đánh giá đúng năng lực bản thân, quá trình học tập và mức độ chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT. Khi đăng ký, nên phân chia nguyện vọng thành ba nhóm: nhóm ước mơ, nhóm phù hợp với năng lực và nhóm an toàn làm "vùng đệm". Việc sắp xếp thứ tự theo đúng mức độ ưu tiên thực sự là yếu tố then chốt, vì hệ thống sẽ xét từ trên xuống và ghi nhận nguyện vọng cao nhất mà thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển.
Theo số liệu từ Bộ GD&ĐT, năm 2025 có khoảng 850.000 thí sinh trúng tuyển đại học, với khoảng 670.000 thí sinh xác nhận nhập học. Quy mô này đã ổn định trong ba năm gần đây. "Chúng ta sẽ không trượt đại học nếu tìm đúng ngành, đúng trường và sắp xếp nguyện vọng hợp lý. Thực lực nằm trong tay các em", GS.TS Nguyễn Tiến Thảo khẳng định.
Kết Luận: Tập Trung Vào Chất Lượng Thay Vì Số Lượng
Việc giới hạn 15 nguyện vọng xét tuyển đại học không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật, mà còn là bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng tuyển sinh. Thay vì chạy theo số lượng, thí sinh được khuyến khích tập trung vào những lựa chọn có ý nghĩa, từ đó tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành học và trường đại học phù hợp nhất với khả năng và nguyện vọng của mình.
