Chuyên gia cảnh báo: Ép trẻ học trước lớp 1 gây hại tâm lý và kỹ năng
Trước thềm năm học mới, nhiều phụ huynh tại TP.HCM băn khoăn về việc có nên cho con học trước chương trình lớp 1 hay không. Tuy nhiên, các giáo viên và chuyên gia giáo dục khẳng định: làm quen không có nghĩa là "bưng nguyên chương trình học trước", và việc ép trẻ học sớm có thể dẫn đến nhiều hệ lụy tiêu cực.
Làm quen nhẹ nhàng, tránh áp lực học tập
Cô Cao Thị Cẩm Tú, giáo viên chủ nhiệm lớp 1/1 tại Trường tiểu học Lê Văn Tám, quận Tân Mỹ, TP.HCM, chia sẻ: "Nhiều phụ huynh có con 4-5 tuổi hỏi tôi có nên cho con học trước từ bây giờ để chuẩn bị vào lớp 1 hay không. Câu trả lời của tôi luôn là không, hãy để trẻ được chơi và học những kiến thức ở bậc mầm non trước". Theo cô Tú, chỉ đến khoảng học kỳ 2 của lớp lá (5-6 tuổi), phụ huynh mới nên mua sách lớp 1 để cùng con xem, nhằm gợi sự tò mò và giúp trẻ đỡ bỡ ngỡ khi vào lớp 1.
Cô Tú nhấn mạnh: "Có những bạn rất thông minh, hoàn toàn là 'trang giấy mới tinh' khi vào lớp 1 nhưng học rất nhanh. Ngược lại, có bạn vào lớp 1 mà không biết nhận diện chữ cái, khiến giáo viên rất vất vả". Do đó, cô khuyên phụ huynh nên cho con làm quen để tự tin hơn, nhưng tuyệt đối không ép trẻ đọc thông viết thạo trước, vì dễ dẫn đến tình trạng ỷ lại, không thích học.
Tránh dạy sai phương pháp, tập trung vào kỹ năng sống
Theo cô Tú, việc làm quen chỉ nên dừng ở mức nhận diện mặt chữ, không cần biết viết. Nhiều phụ huynh cho con học viết chữ trước nhưng người dạy lại hướng dẫn sai cách cầm bút, viết ngược, thậm chí đánh vần sai. Sửa sai thành đúng sẽ mất thời gian hơn là dạy đúng ngay từ đầu. Với toán học, phụ huynh có thể cho trẻ làm quen mặt số và khuyến khích các phép cộng, trừ trong phạm vi 10.
Cô Trần Thị Hoài Nghi, giáo viên Trường tiểu học Kim Đồng, quận Gò Vấp, TP.HCM, đồng quan điểm: "Phụ huynh không nên cho trẻ học trước chương trình vì các em biết trước sẽ ỷ lại, không tập trung trong giờ học. Tuy nhiên, chuẩn bị kỹ năng và kiến thức cơ bản là điều cần thiết". Cô Nghi đề nghị tập trung vào:
- Kỹ năng tự phục vụ như ăn cơm, soạn quần áo.
- Tham gia hoạt động nhóm, biết yêu thương, chia sẻ.
- Nhận biết 29 chữ cái, chữ số từ 1 đến 10, và học thuộc số điện thoại, địa chỉ nhà.
Nguy cơ từ việc ép học toán, viết chữ quá sớm
Một giáo viên có hơn 10 năm kinh nghiệm dạy lớp 1 tại TP.HCM cho biết, nhiều phụ huynh sốt ruột khi thấy con người khác học trước, dẫn đến việc gây áp lực, thúc ép con học quá sức, ảnh hưởng tâm lý trẻ.
Tiến sĩ tâm lý Bùi Hồng Quân, Trưởng khoa Giáo dục mầm non, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, giải thích: "Phụ huynh không nên nhìn trẻ mầm non là người lớn thu nhỏ. Trẻ từ 3-6 tuổi thích hoạt động vui chơi, đóng vai theo chủ đề, muốn làm các công việc như người lớn". Ông cảnh báo, nếu ép trẻ học toán, viết chữ trong giai đoạn này, trẻ sẽ dễ bị áp lực, thiếu hụt kỹ năng xã hội, đi ngược lại sự phát triển tâm lý tự nhiên.
Chương trình mầm non đã đủ chuẩn bị cho lớp 1
Theo Chương trình giáo dục mầm non của Bộ GD-ĐT, trẻ 5-6 tuổi đã được làm quen với chữ viết và toán học cơ bản. Cụ thể:
- Về toán: Đếm trong phạm vi 10, nhận biết chữ số, so sánh, và nhận dạng các khối hình trong thực tế.
- Về chữ viết: Nhận dạng chữ cái, tập tô nét chữ, làm quen cách cầm sách và hướng đọc.
Nhiều trường mầm non tại TP.HCM còn tổ chức các hoạt động như "lớp học mô phỏng" hoặc cuộc thi "Rung chuông vàng" để trẻ trải nghiệm, phát triển thể chất, ngôn ngữ và kỹ năng sống như tự phục vụ, kỷ luật trong giờ học.
Lưu ý về tuyển sinh đầu cấp tại TP.HCM
Sở GD-ĐT TP.HCM yêu cầu phụ huynh có con chuẩn bị vào lớp 1 rà soát hồ sơ tuyển sinh trực tuyến từ ngày 3.2 đến 3.3 trên trang https://tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn. Nếu không thực hiện, hệ thống sẽ tự động xác nhận thông tin hiện có làm căn cứ chính thức cho tuyển sinh.
Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn bị tâm lý và kỹ năng thay vì nhồi nhét kiến thức, giúp trẻ tự tin và yêu thích học tập khi bước vào lớp 1.
