Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa đưa ra cảnh báo về tình trạng thí sinh đăng ký môn thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) có sự lệch pha nghiêm trọng. Theo đó, số lượng thí sinh đăng ký vào một số môn học như Khoa học Xã hội tăng cao, trong khi các môn Khoa học Tự nhiên lại ít được lựa chọn hơn, dẫn đến sự mất cân đối trong cơ cấu ngành nghề đào tạo đại học và nhu cầu nhân lực xã hội.
Nguyên nhân của tình trạng lệch pha
Theo phân tích của các chuyên gia, hiện tượng lệch pha trong đăng ký môn thi tốt nghiệp THPT bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Thứ nhất, tâm lý chạy theo các ngành học “hot” có điểm chuẩn thấp hơn, dễ đỗ hơn khiến thí sinh ồ ạt chọn tổ hợp môn Khoa học Xã hội. Thứ hai, định hướng nghề nghiệp chưa rõ ràng từ gia đình và nhà trường cũng góp phần tạo nên sự lựa chọn thiếu cân nhắc. Ngoài ra, một số trường đại học có chỉ tiêu tuyển sinh quá lớn vào các ngành xã hội, trong khi các ngành kỹ thuật, công nghệ lại có yêu cầu đầu vào cao hơn, vô tình tạo ra sự chênh lệch.
Hệ quả của việc đăng ký môn thi lệch pha
Sự lệch pha trong đăng ký môn thi tốt nghiệp THPT không chỉ ảnh hưởng đến cơ hội việc làm của thí sinh mà còn tác động tiêu cực đến nền kinh tế - xã hội. Cụ thể, thị trường lao động sẽ thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), trong khi dư thừa nhân lực ở các ngành khoa học xã hội. Điều này gây mất cân đối cung - cầu lao động, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước.
Giải pháp khắc phục từ Bộ GD&ĐT
Để giải quyết tình trạng này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra một số giải pháp cụ thể. Trước hết, tăng cường công tác tư vấn hướng nghiệp ngay từ bậc trung học cơ sở, giúp học sinh nhận thức đúng đắn về năng lực, sở thích và nhu cầu của thị trường lao động. Thứ hai, điều chỉnh chỉ tiêu tuyển sinh đại học theo hướng cân đối giữa các ngành, ưu tiên các ngành khoa học cơ bản và kỹ thuật công nghệ. Cuối cùng, đổi mới phương thức thi cử, đánh giá năng lực toàn diện hơn, tránh tình trạng học lệch, thi lệch.
Bộ cũng khuyến cáo các trường trung học phổ thông cần phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh để định hướng nghề nghiệp phù hợp, tránh chạy theo đám đông. Đồng thời, các em học sinh cần chủ động tìm hiểu thông tin về ngành nghề, thị trường lao động để có quyết định đúng đắn cho tương lai của mình.
