Lộ trình thi trên máy tính từ năm 2027
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036. Đề án nhận được sự quan tâm lớn khi đặt ra mục tiêu từ năm 2027 sẽ áp dụng hình thức thi trên máy tính tại những nơi đủ điều kiện, song song với thi trên giấy. Thí sinh ở hai hình thức sẽ dùng chung nội dung đề thi các môn trắc nghiệm.
Bảo đảm công bằng là điều kiện tiên quyết
Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) Huỳnh Văn Chương khẳng định: “Bảo đảm công bằng là điều kiện tiên quyết trong toàn bộ quá trình triển khai Đề án. Việc tổ chức thi trên máy tính sẽ được thực hiện theo lộ trình, chỉ áp dụng tại nơi đủ các điều kiện kỹ thuật và nhân lực. Học sinh phải được làm quen với hình thức thi; địa phương phải có phương án hỗ trợ học sinh ít có điều kiện sử dụng máy tính”. Trong giai đoạn chuyển tiếp, cả hai phương thức thi trên giấy và trên máy tính sẽ được tổ chức đồng thời, với yêu cầu tương đương về đánh giá và giá trị sử dụng kết quả.
Lộ trình thận trọng, không chạy theo tiến độ
Ông Huỳnh Văn Chương nhấn mạnh quan điểm triển khai theo lộ trình phù hợp, lấy chất lượng, an toàn và công bằng làm yêu cầu cao nhất. Từ năm 2027, dự kiến triển khai tại một số điểm thi đủ điều kiện; sau mỗi giai đoạn sẽ đánh giá trước khi mở rộng. Bộ GD-ĐT sẽ hướng dẫn cụ thể các chuẩn yêu cầu về kỹ thuật, nhân lực và quy trình tổ chức.
Ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa và nhiều ca thi
Ngân hàng câu hỏi sẽ được xây dựng, thẩm định, thử nghiệm và hiệu chỉnh theo quy trình chuẩn hóa, bảo đảm tính tương đương giữa các đề thi và các ca thi. Về việc tổ chức nhiều ca thi, ông Chương cho biết: “Các đề thi không nhất thiết giống hệt nhau nhưng phải tương đương về nội dung, độ khó và khả năng đo lường. Chỉ khi tính tương đương giữa các đề thi được bảo đảm thông qua ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, thử nghiệm thực tế và các phương pháp khoa học khảo thí thì mới tổ chức nhiều ca”.
Phòng ngừa rủi ro kỹ thuật và lộ đề
Nhiều ý kiến lo ngại nguy cơ lộ đề khi tổ chức nhiều ca thi. Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng chia sẻ: “Đây là rủi ro được tính toán ngay từ khâu thiết kế hệ thống. Đề thi của từng ca được lựa chọn từ ngân hàng câu hỏi đủ lớn, được mã hóa và chỉ chuyển đến điểm thi sát giờ thi qua kênh bảo mật. Các ca sử dụng đề khác nhau nhưng phải bảo đảm tương đương”. Hệ thống cũng phải có khả năng tự động lưu bài định kỳ, ghi nhật ký thao tác, máy dự phòng và nguồn điện dự phòng. Mọi tình huống phát sinh phải được ghi nhận bằng biên bản và dữ liệu hệ thống để hậu kiểm, đồng thời đảm bảo quyền lợi thí sinh.
Thử nghiệm thành công với hơn 36.000 thí sinh
Cuối năm 2024 và nửa đầu năm 2025, Bộ GD-ĐT đã thử nghiệm đề thi trên máy tính với hơn 12.000 học sinh. Đến tháng 4 và tháng 5 năm 2026, thử nghiệm mở rộng trên mạng LAN nội bộ tại 15 tỉnh, thành phố; 143 trường THPT, trường chuyên và trung tâm giáo dục thường xuyên; với 36.178 thí sinh và khoảng 143.000 lượt thi. Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống vận hành ổn định, mô hình tổ chức thi có khả năng triển khai trong điều kiện thực tế của Việt Nam. Tuy nhiên, Bộ sẽ tiếp tục đánh giá toàn diện về độ ổn định, tính tương đương giữa các đề thi, khả năng xử lý sự cố và mức độ thuận tiện trước khi mở rộng.
Đánh giá và hoàn thiện trước khi mở rộng
Theo ông Huỳnh Văn Chương, sau mỗi giai đoạn thử nghiệm, Bộ GD-ĐT sẽ đánh giá, hoàn thiện trước khi mở rộng phạm vi, hướng tới tổ chức các môn trắc nghiệm trên máy tính trên toàn quốc. Ông nhấn mạnh: “Triển khai thận trọng, không chạy theo tiến độ khi chưa bảo đảm an toàn và công bằng”.
