Theo một khảo sát mới đây, nhiều sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm phù hợp. Nguyên nhân chính được chỉ ra là do các em thiếu hụt các kỹ năng mềm cần thiết, kỹ năng thực hành và kinh nghiệm thực tế.
Thực trạng đáng lo ngại
Khảo sát được thực hiện bởi Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP.HCM cho thấy, có tới 60% sinh viên tốt nghiệp loại khá, giỏi trở lên nhưng phải mất từ 6 tháng đến 1 năm mới tìm được việc làm ổn định. Trong số đó, không ít em phải làm trái ngành, trái nghề hoặc chấp nhận mức lương thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.
Chị Nguyễn Thị Lan, Trưởng phòng Nhân sự của một công ty công nghệ thông tin tại Hà Nội, chia sẻ: "Chúng tôi thường xuyên nhận được hồ sơ của các ứng viên có thành tích học tập rất tốt, điểm GPA cao, nhưng khi phỏng vấn lại thiếu tự tin, kỹ năng giao tiếp kém, không biết làm việc nhóm và giải quyết vấn đề. Điều này khiến họ khó đáp ứng được yêu cầu công việc thực tế."
Nguyên nhân từ đâu?
Theo các chuyên gia giáo dục, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do chương trình đào tạo tại các trường đại học còn nặng về lý thuyết, nhẹ về thực hành. Sinh viên ít có cơ hội tiếp xúc với môi trường làm việc thực tế, thiếu các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ để rèn luyện kỹ năng mềm.
Bên cạnh đó, bản thân nhiều sinh viên cũng chưa nhận thức được tầm quan trọng của các kỹ năng mềm. Các em chỉ tập trung vào việc học để đạt điểm cao mà không chú trọng phát triển toàn diện. Khi ra trường, các em mới vỡ lẽ ra rằng tấm bằng giỏi thôi chưa đủ để thành công trong sự nghiệp.
Giải pháp nào cho sinh viên?
Để khắc phục tình trạng này, các chuyên gia khuyến nghị sinh viên cần chủ động trang bị cho mình các kỹ năng mềm ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Các em nên tham gia các câu lạc bộ, hoạt động tình nguyện, thực tập tại doanh nghiệp để tích lũy kinh nghiệm thực tế.
Về phía nhà trường, cần đổi mới chương trình đào tạo theo hướng tăng cường thực hành, gắn kết với doanh nghiệp. Các trường cũng nên tổ chức các khóa học kỹ năng mềm, kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên.
Ông Trần Văn Hùng, chuyên gia tuyển dụng tại ManpowerGroup Việt Nam, nhấn mạnh: "Các doanh nghiệp ngày càng coi trọng kỹ năng thực tế hơn là bằng cấp. Sinh viên cần nhận thức rõ điều này và có kế hoạch phát triển bản thân ngay từ sớm. Nhà trường cũng cần đồng hành cùng doanh nghiệp để đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu thị trường."
Như vậy, để không "lận đận" sau khi ra trường, sinh viên cần chủ động trang bị đầy đủ cả kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng mềm. Đây là chìa khóa giúp các em tự tin bước vào thị trường lao động và gặt hái thành công trong sự nghiệp.
