Hà Nội dự kiến hỗ trợ đào tạo 1.000 tiến sĩ với chính sách ưu đãi toàn diện
Để hoàn thành mục tiêu phát triển nguồn nhân lực tinh hoa, thành phố Hà Nội đang xây dựng chính sách hỗ trợ đào tạo 1.000 nghiên cứu sinh trong giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030. Ngày 26/2, Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội đã bắt đầu lấy ý kiến về Dự thảo Quy định chính sách hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh, trong đó đưa ra các tiêu chuẩn, quy trình xét chọn và mức hỗ trợ cụ thể.
Hàng loạt chế độ hỗ trợ đa dạng
Ngoài học bổng 15 triệu đồng mỗi tháng, các nghiên cứu sinh sẽ được hỗ trợ chi phí cho hoạt động nghiên cứu, bao gồm xuất bản phẩm và tham dự hội nghị, hội thảo khoa học trong nước, với mức tối đa không quá 50 triệu đồng mỗi năm. Đặc biệt, những nghiên cứu sinh có kết quả nghiên cứu được công bố trong quá trình đào tạo tiến sĩ, liên quan trực tiếp đến các chương trình khoa học, đổi mới sáng tạo của thành phố, sẽ được hưởng thêm các khoản hỗ trợ.
Cụ thể, thành phố sẽ hỗ trợ 100% phí công bố kết quả nghiên cứu trên các tạp chí khoa học và công nghệ uy tín quốc tế thuộc danh mục Web of Science, với điều kiện nghiên cứu sinh là tác giả chính hoặc tác giả liên hệ. Ngoài ra, nghiên cứu sinh đạt kết quả học tập tốt và được mời tham dự hội nghị, hội thảo quốc tế uy tín hoặc đi thực tập ngắn hạn ở nước ngoài tại các cơ sở đào tạo trong Top 200 bảng xếp hạng đại học, sẽ được ngân sách nhà nước hỗ trợ chi phí theo quy định, với mức tối đa không quá 50 triệu đồng mỗi năm.
Thành phố cũng dự kiến hỗ trợ nghiên cứu sinh thực tập, nghiên cứu ở nước ngoài tại các cơ sở đào tạo trong Top 200, với thời gian không quá 9 tháng, áp dụng mức hỗ trợ theo Thông tư số 30/2022 của Bộ Tài chính. Đối với những nghiên cứu sinh được cấp bằng độc quyền sáng chế tại Việt Nam, mức hỗ trợ là 15 lần lương tối thiểu vùng I; nếu được cấp bằng tại Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc châu Âu, mức hỗ trợ lên đến 30 lần lương tối thiểu vùng I, hiện nay là trên 5,3 triệu đồng mỗi tháng.
Thời gian được hưởng kinh phí hỗ trợ không vượt quá 4 năm. Trường hợp phải kéo dài thời gian đào tạo, nghiên cứu sinh sẽ tự đảm bảo các chi phí. Nếu hoàn thành sớm chương trình đào tạo tiến sĩ từ 6 tháng trở lên, nghiên cứu sinh sẽ được cấp một lần toàn bộ phần học bổng của số tháng còn lại nhân với 1,5 lần.
Tiêu chuẩn tuyển chọn nghiêm ngặt
Dự thảo đưa ra các tiêu chuẩn tuyển chọn nghiên cứu sinh để nhận kinh phí hỗ trợ, bao gồm: công dân Việt Nam, tuổi không quá 47 tính đến năm tham gia tuyển chọn, có phẩm chất chính trị và đạo đức tốt, đủ sức khỏe, đáp ứng điều kiện tuyển sinh của chương trình đào tạo, và chưa nhận học bổng toàn phần từ ngân sách nhà nước hoặc các nguồn khác.
Nội dung nghiên cứu phải gắn với các bài toán điểm nghẽn, bài toán lớn cụ thể của thành phố, hoặc các chương trình nghiên cứu được công bố bởi UBND thành phố hoặc Sở Khoa học và Công nghệ. Nghiên cứu sinh cần có văn bản cam kết tiếp nhận từ một đơn vị của thành phố hoặc doanh nghiệp trên địa bàn, hoặc thư cam kết đồng hướng dẫn từ một giáo sư tại cơ sở đào tạo quốc tế thuộc Top 200.
Về tiêu chuẩn đầu ra, đối với lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ, nghiên cứu sinh phải có ít nhất hai bài báo đăng trên tạp chí quốc tế uy tín thuộc danh mục Q1 hoặc Q2 theo Scopus/Web of Science, trong đó ít nhất một bài là tác giả chính. Đối với lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, yêu cầu là ít nhất một bài báo trên tạp chí quốc tế uy tín hoặc xuất bản một chương sách tại nhà xuất bản quốc tế uy tín, cùng với báo cáo ít nhất hai lần mỗi năm tại hội thảo chuyên đề.
Ngoài ra, nghiên cứu sinh phải có kết quả nghiên cứu đạt tiêu chuẩn về tính ứng dụng thực tiễn, trình độ ngoại ngữ tương đương bậc 5/6 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc tại thời điểm bảo vệ luận án, và hoàn thành chương trình đào tạo trong thời gian quy định không quá 4 năm.
Dự kiến các trường hợp chấm dứt hỗ trợ
Dự thảo nghị quyết của Hội đồng Nhân dân thành phố cũng xây dựng quy định về việc chấm dứt hỗ trợ và đền bù kinh phí. Các trường hợp phải chấm dứt hỗ trợ mà không phải đền bù bao gồm: nghiên cứu sinh không thể tiếp tục tham gia chương trình do vấn đề sức khỏe được xác nhận bởi cơ quan có thẩm quyền, được cơ sở đào tạo đánh giá không có khả năng hoàn thành chương trình, không hoàn thành trong thời gian quy định, hoặc thay đổi định hướng nghiên cứu không còn liên quan đến các vấn đề của thành phố.
Theo tờ trình của UBND thành phố, Hà Nội hiện tập trung khoảng 70% tổ chức khoa học và công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu lớn của cả nước, với hơn 60% nhà khoa học sinh sống và làm việc. Tuy nhiên, số lượng chuyên gia đầu ngành đạt trình độ quốc tế trong một số ngành công nghệ chiến lược còn hạn chế, và thiếu hụt đội ngũ kế cận trong nhiều lĩnh vực.
Đặc biệt, tỷ lệ chuyên gia, nhà khoa học có năng lực để trở thành tổng công trình sư, kiến trúc sư trưởng trong các ngành quan trọng, vừa có chuyên môn sâu vừa có tầm nhìn chiến lược, còn thiếu so với nhu cầu giải quyết các vấn đề phức tạp trong phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô và cả nước.
Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, Ban Chỉ đạo 57 Thành ủy đã ban hành Kế hoạch hành động số 20 ngày 19/1/2026 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với mục tiêu phát triển nguồn nhân lực tinh hoa, bao gồm nhiệm vụ đào tạo 1.000 nghiên cứu sinh gắn với các bài toán lớn của Thủ đô. Để thực hiện mục tiêu này, thành phố đang xây dựng và trình Hội đồng Nhân dân thành phố xem xét thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ, được kỳ vọng sẽ là bước đi chiến lược, giúp Hà Nội chuyển dịch từ mô hình phát triển số lượng sang chất lượng, đảm bảo vị thế là trung tâm trí thức của cả nước.
