Xây dựng chuẩn chương trình đào tạo đường sắt: Yêu cầu cấp thiết cho dự án trọng điểm quốc gia
Ngày 10/4, tại Trường Đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức một tọa đàm quan trọng nhằm lấy ý kiến góp ý cho dự thảo về Chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học trong lĩnh vực đường sắt. Sự kiện này tập trung vào việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ cho các dự án trọng điểm quốc gia về phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ và hiện đại, đặc biệt là tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam.
Diễn biến và tham dự viên
Tọa đàm được chủ trì bởi Tiến sĩ Đặng Văn Huấn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo. Cùng tham dự có Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Phương, Hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, cùng đại diện lãnh đạo và chuyên gia từ 15 cơ sở giáo dục đại học và các doanh nghiệp hoạt động trong ngành đường sắt và giao thông vận tải.
Nội dung của tọa đàm là bước triển khai quan trọng tiếp theo để hoàn thiện Đề án “Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045”, được thực hiện theo Quyết định số 2230/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Vai trò tiên phong của Đại học Giao thông vận tải
Tại sự kiện, các đại biểu đã ghi nhận vai trò tiên phong của Trường Đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh (UTH) trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho các dự án đường sắt quy mô lớn. Việc UTH được lựa chọn đăng cai tổ chức tọa đàm khẳng định uy tín và năng lực của nhà trường trong đào tạo và nghiên cứu các lĩnh vực giao thông vận tải, đặc biệt là đường sắt hiện đại, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.
Tiến sĩ Đặng Văn Huấn nhấn mạnh về yêu cầu cấp thiết xây dựng một chuẩn chương trình đào tạo đồng bộ và hiện đại, có khả năng đáp ứng nhu cầu triển khai các dự án đường sắt lớn, như đường sắt tốc độ cao bắc-nam và hệ thống đường sắt đô thị tại các trung tâm kinh tế-xã hội. Việc chuẩn hóa này không chỉ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn góp phần tăng cường năng lực cạnh tranh quốc gia, thực hiện hiệu quả các định hướng chiến lược của Đảng và Chính phủ.
Hướng tiếp cận hiệu quả và đề xuất từ UTH
Dự thảo chuẩn chương trình đào tạo ngành đường sắt được xây dựng dựa trên kinh nghiệm quốc tế, thực tiễn trong nước và định hướng liên ngành, tích hợp các lĩnh vực như xây dựng, cơ khí, điện-điện tử, công nghệ thông tin và khai thác vận tải. Nội dung đào tạo chú trọng cân đối giữa lý thuyết và thực hành, tăng cường thí nghiệm và gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp.
Tiến sĩ Lê Anh Uyên Vũ, Phó Viện trưởng Viện Cơ khí tại UTH, cho biết các chương trình đào tạo hiện nay của trường về đường sắt được xây dựng theo định hướng liên ngành và chuẩn đầu ra tương thích với dự thảo. Ông đề xuất Hội đồng xây dựng chuẩn có thể tham khảo chương trình của UTH như một hướng tiếp cận hiệu quả trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Các đại biểu cũng kiến nghị tinh gọn chuẩn đầu ra, tăng tỷ trọng thực hành, đẩy mạnh học kỳ doanh nghiệp, và bổ sung nội dung về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa, an toàn hệ thống – những yêu cầu công nghệ cốt lõi của đường sắt tốc độ cao.
Cam kết và định hướng phát triển
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Phương khẳng định UTH luôn chủ động và tiên phong trong đón đầu xu hướng phát triển nguồn nhân lực giao thông vận tải. Nhà trường đang từng bước hoàn thiện chương trình đào tạo, tăng cường năng lực giảng viên, đầu tư cơ sở vật chất và phòng thí nghiệm để sẵn sàng đảm nhiệm vai trò nòng cốt trong đào tạo kỹ sư đường sắt tốc độ cao.
UTH cam kết đồng hành cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo và các đối tác trong việc hoàn thiện và triển khai chuẩn chương trình đào tạo. Với định hướng trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu ứng dụng hàng đầu phía nam, UTH đang khẳng định vai trò trụ cột trong đào tạo nguồn nhân lực đường sắt chất lượng cao, gắn với nhu cầu thực tiễn và xu thế công nghệ.
Các chương trình đào tạo của UTH được cải tiến để ưu tiên kiến thức nền tảng, phát triển tư duy sáng tạo và ứng dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo cùng dữ liệu lớn. Sinh viên được sử dụng phòng mô phỏng điều khiển đường sắt tốc độ cao hiện đại để thực hành và rèn luyện kỹ năng thực tế, đồng thời tham gia học kỳ doanh nghiệp theo thỏa thuận hợp tác.
Những đóng góp chuyên môn và kinh nghiệm từ UTH tại tọa đàm cho thấy sự tích cực và tâm huyết của nhà trường trong việc góp phần đưa Chuẩn chương trình đào tạo về đường sắt sớm được ban hành, đáp ứng yêu cầu trong kỷ nguyên mới.
