Đề xuất di dời ĐH Bách khoa Tp.HCM: Cơ hội vàng hay thách thức lịch sử?
Thông tin về đề xuất di dời cơ sở Trường Đại học Bách khoa (ĐH Quốc gia Tp.HCM) khỏi địa chỉ 268 Lý Thường Kiệt, Tp.HCM đang gây chú ý trong dư luận. Khu đất này nằm ở vị trí trung tâm, được xem là "đất vàng" của thành phố, khiến vấn đề trở nên nóng hổi hơn bao giờ hết.
Chủ trương di dời đã có từ nhiều năm
Theo ông Hoàng Vũ Thảnh – Quyền Giám đốc Sở Tài chính Tp.HCM, chủ trương di dời trường thực chất đã được đặt ra từ nhiều năm trước. Điều này phù hợp với định hướng quy hoạch phát triển chung của thành phố, nhằm tái cấu trúc không gian đô thị và giảm áp lực hạ tầng ở khu vực trung tâm.
Ban Thường vụ Thành ủy Tp.HCM đã kết luận chủ trương này vào ngày 25/2/2026. Sở Tài chính đang chủ trì phối hợp với Đại học Quốc gia Tp.HCM và các sở, ngành liên quan để nghiên cứu, hoàn thiện đề án di dời, mở rộng các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, đào tạo nghề và một số cơ sở y tế ra khỏi khu vực nội thành.
Cơ hội phát triển mới cho ĐH Bách khoa
Ông Thảnh cho biết, chủ trương di dời nhận được sự đồng thuận cao từ phía nhà trường. Tại Khu đô thị Đại học Quốc gia Tp.HCM, hơn 40 ha đất đã được bố trí cho trường, đủ điều kiện xây dựng cơ sở đào tạo hiện đại, đồng bộ theo tiêu chuẩn quốc tế. "Đây có thể xem là cơ hội vàng để Trường ĐH Bách khoa cũng như Đại học Quốc gia Tp.HCM phát triển trong giai đoạn mới", ông Thảnh nhận định.
Trường ĐH Bách khoa được thành lập từ năm 1957, tiền thân là Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật. Sau gần 70 năm phát triển, nơi đây trở thành một trong những trung tâm đào tạo kỹ thuật – công nghệ lớn nhất khu vực phía Nam. Hiện trường có hơn 1.000 cán bộ, viên chức, với quy mô đào tạo khoảng 28.000 học viên, sinh viên.
Khó khăn tại cơ sở hiện tại
Cơ sở tại 268 Lý Thường Kiệt có diện tích hơn 14 ha nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Phần lớn công trình được xây dựng từ nhiều thập kỷ trước, bộc lộ nhiều hạn chế, khó đáp ứng yêu cầu phát triển mới của giáo dục đại học.
Trong khuôn viên trường vẫn tồn tại hai khu dân cư với diện tích gần 1 ha, khiến việc hoàn tất thủ tục pháp lý và quy hoạch gặp nhiều khó khăn. Do đó, cơ sở này chủ yếu chỉ được cải tạo, sửa chữa, chưa thể mở rộng và đầu tư xây dựng mới.
Trong khi đó, cơ sở thứ hai của trường tại khu vực Đông Hòa (Khu đô thị Đại học Quốc gia Tp.HCM) có diện tích khoảng 25,3 ha nhưng tỉ lệ diện tích xây dựng so với quy hoạch chi tiết mới đạt khoảng 30%. Với quy mô đào tạo dự kiến tăng lên 35.000–40.000 người trong 5–10 năm tới, nhu cầu mở rộng hạ tầng là rất cấp bách.
Tương lai khu đất vàng 268 Lý Thường Kiệt
Một trong những vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm là tương lai khu đất hơn 14 ha tại số 268 Lý Thường Kiệt sau khi nhà trường di dời. Theo đại diện Sở Tài chính, phương án sử dụng khu đất này sẽ được nghiên cứu, đánh giá rất kỹ lưỡng, xem xét cả yếu tố lịch sử, văn hóa và quá trình hình thành, phát triển của trường.
Việc sắp xếp, khai thác quỹ đất phải đảm bảo đúng quy định pháp luật, phù hợp với định hướng điều chỉnh quy hoạch tổng thể Tp.HCM, dự kiến phê duyệt vào cuối năm 2026. Mọi phương án đều phải xin ý kiến Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành liên quan trước khi trình Thủ tướng xem xét quyết định.
Sở Văn hóa và Thể thao Tp.HCM khẳng định thành phố chưa có chủ trương giao khu đất này cho bất kỳ doanh nghiệp nào để thực hiện dự án bất động sản thương mại. Các phương án hiện mới dừng ở mức nghiên cứu.
Phản ứng từ các bên liên quan
Trong thông cáo gửi báo chí, Trường ĐH Bách khoa bày tỏ sự trân trọng trước sự quan tâm của cộng đồng xã hội. Nhà trường nhấn mạnh cơ sở tại 268 Lý Thường Kiệt không chỉ là nơi đào tạo mà còn là một phần ký ức, biểu tượng học thuật của nhiều thế hệ giảng viên, sinh viên và người dân Tp.HCM.
Trường mong muốn các cơ quan chức năng nghiên cứu, đánh giá toàn diện để đưa ra phương án phù hợp nhất, vừa tạo điều kiện phát triển bền vững, vừa gìn giữ những giá trị lịch sử và truyền thống học thuật đã được hình thành trong gần 70 năm qua.
Công ty CP Phát triển Bất động sản Phát Đạt đã đề xuất tham gia khảo sát, nghiên cứu phương án xây dựng cơ sở mới cho trường tại Khu đô thị Đại học Quốc gia Tp.HCM. Doanh nghiệp này cũng đề xuất nghiên cứu phương án điều chỉnh quy hoạch khu đất 268 Lý Thường Kiệt sau khi trường di dời.
Tuy nhiên, Chủ tịch HĐQT công ty – ông Nguyễn Văn Đạt – khẳng định doanh nghiệp chỉ xin tham gia khảo sát, nghiên cứu và đề xuất phương án về vị trí, quy mô xây dựng trường mới, không đặt vấn đề xin đất để thực hiện dự án thương mại. Việc quyết định sử dụng khu đất vào mục đích gì hoàn toàn thuộc thẩm quyền của các cơ quan quản lý Nhà nước.
Hướng phát triển trong tương lai
Theo quyết định số 129 ban hành tháng 1/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Đại học Quốc gia Tp.HCM sẽ được phát triển theo mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực thuộc nhóm hàng đầu châu Á. Mục tiêu là trở thành trung tâm đại học – nghiên cứu – đổi mới sáng tạo trọng điểm của quốc gia.
Là một thành viên nòng cốt, Trường ĐH Bách khoa đặt mục tiêu được công nhận toàn cầu là trường đại học hàng đầu khu vực về đào tạo, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời hướng tới tăng số ngành được xếp hạng trong top 100 bảng xếp hạng QS châu Á.
Đề án di dời đang trong giai đoạn nghiên cứu, với nhiều yếu tố cần cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo sự phát triển bền vững cho giáo dục đại học và bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa của thành phố.
