Hành trình chinh phục học bổng AI toàn phần tại UAE của nữ sinh Việt
Đoàn Hoài Nhi, một cựu sinh viên xuất sắc của Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), đã ghi dấu ấn mạnh mẽ khi giành được suất học bổng toàn phần có tính cạnh tranh cực cao tại Mohamed bin Zayed University of Artificial Intelligence (MBZUAI) ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Đây là ngôi trường chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo đầu tiên trên thế giới, nơi chỉ dưới 5% hồ sơ ứng tuyển được chấp nhận mỗi năm.
Học bổng toàn phần với tỷ lệ tuyển chọn khắt khe
Theo thông tin từ MBZUAI, tất cả ứng viên trúng tuyển bậc Thạc sĩ và Tiến sĩ đều được cấp học bổng toàn phần. Tuy nhiên, tỷ lệ chọn lọc rất gắt gao, chỉ khoảng 5 trong 100 người nộp đơn được nhận. Gói hỗ trợ bao gồm toàn bộ chi phí visa, bảo hiểm y tế, trợ cấp sinh hoạt 8.000 AED/tháng cho bậc Thạc sĩ, nhà ở, vé máy bay khứ hồi hàng năm và kinh phí tham dự hội thảo quốc tế. Sinh viên còn được tài trợ cho việc nghiên cứu và công bố bài báo khoa học.
Hoài Nhi đã chuẩn bị hồ sơ từ rất sớm với thành tích nổi bật: ba năm liên tiếp nhận học bổng khuyến khích học tập tại USTH, học bổng thực tập A1, vai trò Chủ tịch Câu lạc bộ Learning Support và hai năm nhận Giấy khen Hiệu trưởng. Cô chia sẻ rằng, ngoài điểm GPA cao, yếu tố then chốt là sự chủ động tham gia nghiên cứu và thực tập trong lĩnh vực AI. Việc sở hữu bài báo hoặc dự án nghiên cứu có kết quả rõ ràng sẽ là lợi thế lớn. Thư động lực cần thể hiện sự phù hợp với nhóm nghiên cứu mong muốn, cùng thư giới thiệu chất lượng từ giảng viên hoặc người hướng dẫn.
Lựa chọn UAE – trung tâm AI đang lên của thế giới
Thay vì các nước châu Âu truyền thống, Hoài Nhi quyết định sang UAE, một quốc gia có GDP bình quân đầu người cao và tốc độ phát triển nhanh chóng. Từ nền kinh tế phụ thuộc dầu mỏ, UAE đã vươn lên thành trung tâm tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở Trung Đông. Chính phủ nước này đầu tư mạnh vào khoa học – công nghệ như một trụ cột hậu dầu mỏ, với AI là chiến lược quốc gia. UAE là một trong những nước đầu tiên bổ nhiệm Bộ trưởng Trí tuệ Nhân tạo và công bố Chiến lược AI cấp quốc gia.
MBZUAI được thành lập tại Abu Dhabi như một phần của chiến lược thu hút nhân tài toàn cầu và xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu AI đẳng cấp. Với nguồn lực tài chính dồi dào, trường trang bị hạ tầng tính toán hiện đại, cụm GPU quy mô lớn và mạng lưới hợp tác quốc tế rộng khắp. Hoài Nhi cho biết, môi trường chuyên sâu này giúp cô tập trung nghiên cứu một cách bài bản. Kinh nghiệm thực tập quốc tế tại Pháp và Đức cũng củng cố lựa chọn của cô, vì MBZUAI cho phép sinh viên tiếp tục nghiên cứu tại Mỹ, châu Âu, Singapore hay Nhật Bản.
Nghiên cứu chuyên sâu về tính giải thích của mô hình ngôn ngữ lớn
Hiện tại, Hoài Nhi đang nghiên cứu về tính giải thích (interpretability) trong các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs), một vấn đề trung tâm của AI hiện đại. Công trình trước đó của cô tập trung vào cách mô hình AI ghi nhớ và xử lý thông tin, cũng như cơ chế phối hợp nội bộ để hiểu ngữ cảnh. Thay vì xem AI như một "hộp đen", cô tìm cách xác định thành phần cần thiết và loại bỏ phần gây nhiễu, giúp cải thiện độ ổn định và giảm chi phí tính toán.
Hướng nghiên cứu tiếp theo của cô đi sâu vào giải thích cơ chế nội tại của LLMs, nhằm hiểu rõ hành vi và điều khiển hiệu năng theo mục tiêu. Hoài Nhi chia sẻ, áp lực lớn nhất không đến từ môi trường sống mà từ cường độ học thuật cao tại trường. Dù không bắt buộc, hầu hết sinh viên đều có ít nhất một công bố chất lượng, tạo động lực cạnh tranh lành mạnh giúp cô trưởng thành nhanh trong tư duy nghiên cứu.
Trải nghiệm đa văn hóa và ẩm thực tại Trung Đông
Đặt chân đến UAE vào tháng 8 – thời điểm nắng nóng cao điểm – Hoài Nhi ban đầu gặp thử thách với khí hậu sa mạc. Tuy nhiên, môi trường sống hiện đại, an toàn và hạ tầng đồng bộ giúp cô nhanh chóng thích nghi. MBZUAI quy tụ sinh viên từ gần 60 quốc tịch, tạo nên môi trường đa văn hóa sôi động với nhiều hoạt động ngoại khóa và lễ hội.
Với học bổng toàn diện, chi phí sinh hoạt không thành gánh nặng, cho phép cô tiết kiệm nếu chi tiêu hợp lý. Ẩm thực Trung Đông để lại ấn tượng sâu sắc, đặc biệt là món Al Machboos truyền thống với gạo basmati, thịt và thảo mộc. Cô cũng dễ dàng tìm nguyên liệu châu Á để tự nấu các món Việt tại nhà. Kiến trúc hoành tráng như Qasr Al Watan và Louvre Abu Dhabi, cùng trải nghiệm sa mạc độc đáo, làm phong phú thêm hành trình sống và học tập của cô.
Lan tỏa cảm hứng và kế hoạch tương lai
Hành trình của Hoài Nhi đã truyền cảm hứng cho hai sinh viên cùng khóa tại USTH là Châu Phan Phương Mai và Trần Thế Trung cũng trúng tuyển vào MBZUAI năm nay, cho thấy sự tương thích giữa chương trình đào tạo trong nước với các trung tâm AI hàng đầu thế giới. Sau khi hoàn thành Thạc sĩ, Hoài Nhi dự định tiếp tục học Tiến sĩ để theo đuổi con đường nghiên cứu dài hạn về AI.
Từ nền tảng tại USTH đến học bổng toàn phần tại MBZUAI, hành trình của Đoàn Hoài Nhi minh chứng cho sự chuẩn bị kỹ lưỡng, định hướng rõ ràng và lựa chọn khác biệt, mở ra cơ hội toàn cầu ngay tại trung tâm công nghệ bậc nhất Trung Đông.
