Ngày 12/3, thành phố Hà Nội đã chính thức công bố báo cáo quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn dài hạn lên đến 100 năm, nhằm lấy ý kiến đóng góp từ người dân. Một trong những nội dung trọng tâm và đáng chú ý nhất là định hướng điều chỉnh mạng lưới các trường đại học, với mục tiêu giảm thiểu áp lực về dân số và cơ sở hạ tầng tại khu vực nội đô.
Ba giải pháp chính để giãn mật độ sinh viên
Theo phương án đề xuất, Hà Nội đưa ra ba giải pháp chính để phân bổ lại mật độ sinh viên ra khỏi trung tâm. Thứ nhất, thành phố sẽ không xây mới bất kỳ trường đại học công lập nào trong khu vực đô thị trung tâm. Các cơ sở hiện có đã được đầu tư đồng bộ và mang yếu tố lịch sử sẽ được giữ lại làm cơ sở 1, nhưng chủ yếu tập trung vào hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học hoặc đào tạo nghề chất lượng cao.
Đồng thời, những trường này được khuyến khích phát triển cơ sở 2 ở các khu vực ngoài trung tâm, nơi bố trí các hoạt động đào tạo bậc đại học, khu thực hành và khu lưu trú sinh viên.
Hình thành các khu đại học tập trung
Thứ hai, Hà Nội định hướng xây dựng các khu, cụm đại học tập trung, với hạt nhân chính là khu vực Hòa Lạc. Thành phố dự kiến bổ sung thêm khoảng 1.500 ha đất bên cạnh khoảng 1.000 ha hiện có của Đại học Quốc gia Hà Nội, nhằm phát triển một khu đô thị đại học quy mô lớn.
Khu vực này được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm khoa học – công nghệ cao, tập trung các hoạt động nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển thị trường khoa học và hệ sinh thái khởi nghiệp. Bên cạnh Hòa Lạc, Hà Nội cũng dự kiến hình thành các quần thể trường đại học hiện đại tại các khu vực như Hòa Lạc – Xuân Mai, Thạch Thất, Sơn Tây và Sóc Sơn, với cơ sở hạ tầng đồng bộ và không gian chung phục vụ đào tạo, nghiên cứu.
Di dời các trường quy mô nhỏ
Giải pháp thứ ba là di dời những trường đại học, cao đẳng có quy mô nhỏ, diện tích đất và cơ sở vật chất không đáp ứng yêu cầu ra khỏi khu vực nội đô. Những cơ sở thuộc diện này sẽ phải chuyển toàn bộ hoạt động ra ngoài trung tâm.
Thành phố cam kết hỗ trợ xây dựng hạ tầng tại địa điểm mới, đồng thời tận dụng quỹ đất của các cơ sở cũ trong nội đô cho mục đích giáo dục phổ thông hoặc các công trình công cộng. Hiện tại, Hà Nội chưa công bố danh sách cụ thể các trường thuộc diện di dời.
Bối cảnh và mục tiêu dài hạn
Theo thống kê, Hà Nội đang tập trung hơn một phần ba số cơ sở giáo dục đại học của cả nước, với hơn 50 trường công lập. Dự kiến đến năm 2030, Thủ đô sẽ có khoảng 650.000 – 700.000 sinh viên theo học. So với nhiều quốc gia châu Á, mật độ trường đại học tập trung tại thủ đô của Việt Nam cao hơn đáng kể. Chẳng hạn, tại Hàn Quốc chỉ khoảng 1/5 số trường đại học đặt tại thủ đô.
Trong định hướng phát triển dài hạn, Hà Nội cũng đặt mục tiêu xây dựng một số đại học trọng điểm đạt trình độ khu vực và quốc tế. Bảy cơ sở được dự kiến ưu tiên đầu tư gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Y Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Học viện Kỹ thuật Quân sự.
Việc điều chỉnh mạng lưới các trường đại học được kỳ vọng không chỉ giảm áp lực cho khu vực nội đô mà còn thúc đẩy hình thành các đô thị đại học hiện đại, góp phần phát triển khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô trong tương lai.
Khánh Linh (theo Tiền phong, Vnexpress)
