Hà Nội công bố quy hoạch di dời các trường đại học ra khỏi nội đô
Thủ đô Hà Nội vừa công bố báo cáo quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm, trong đó nổi bật là chủ trương di dời các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp ra khỏi khu vực nội đô. Động thái này nhằm giảm mức độ tập trung sinh viên tại trung tâm, đồng thời tái cấu trúc mạng lưới giáo dục đại học để phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Giải pháp giãn mật độ sinh viên và phát triển khu đô thị đại học
Thành phố đưa ra nhiều giải pháp cụ thể để thực hiện mục tiêu này. Đối với những trường nằm trong khu vực đô thị trung tâm có yếu tố lịch sử, đã được đầu tư đồng bộ, sẽ được giữ lại làm cơ sở 1 để chuyển đổi thành trung tâm đào tạo trình độ cao, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, cũng như khởi nghiệp. Trong khi đó, các hoạt động đào tạo đại học, khu thực hành và lưu trú sinh viên sẽ được mở rộng tại cơ sở 2 ở các khu đô thị đại học mới.
Hà Nội dự kiến điều chỉnh phân bố mạng lưới các trường đại học, cao đẳng một cách hợp lý ra khỏi khu vực đô thị trung tâm. Các cơ sở này sẽ được phân bố tại các thành phố trực thuộc thủ đô và các đô thị vệ tinh, đặc biệt là thành phố phía Tây với hạt nhân là khu vực Hòa Lạc, nhằm hình thành các khu đô thị đại học hiện đại.
Xây dựng mới và sắp xếp lại các cơ sở giáo dục
Thành phố sẽ xây dựng mới các khu đô thị đại học như khu Hòa Lạc - Xuân Mai, định hướng thu hút các trường khoa học công nghệ, kinh tế tài chính. Đồng thời, hình thành các quần thể trường đại học có hệ thống hạ tầng và không gian chung đồng bộ tại vùng Hòa Lạc - Xuân Mai, Thạch Thất, Sơn Tây và Sóc Sơn.
Về mạng lưới cơ sở giáo dục đại học công lập, Hà Nội dự kiến tổ chức, sắp xếp lại gắn với nâng cao chất lượng đào tạo, đảm bảo hợp lý về quy mô và cơ cấu ngành nghề. Thành phố sẽ phát triển một số khu nghiên cứu, đào tạo trên quỹ đất sau khi phân tán các hoạt động đào tạo tập trung ra ngoài đô thị trung tâm.
Chính sách di dời và hỗ trợ cụ thể
Tại khu vực đô thị trung tâm, Hà Nội sẽ không xây mới các cơ sở giáo dục đại học. Những trường đại học, cao đẳng có diện tích nhỏ, cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu sẽ được di chuyển ra ngoài. Thành phố cũng sẽ sáp nhập, hợp nhất hoặc giải thể các trường đại học quy mô nhỏ, đơn ngành hoạt động kém hiệu quả, đồng thời giảm số cơ sở giáo dục đại học công lập và chuyển đổi trường công lập kém hiệu quả sang mô hình bán công.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp phải di dời toàn bộ do không đáp ứng yêu cầu về diện tích đất và cơ sở vật chất, thành phố sẽ hỗ trợ xây dựng hạ tầng tại nơi mới. Cơ sở cũ trong nội đô sẽ được sử dụng cho giáo dục phổ thông và mục đích công cộng. Những cơ sở không thuộc diện di dời toàn bộ sẽ được hỗ trợ xây dựng hạ tầng tại cơ sở mới, còn cơ sở cũ sẽ dùng cho nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đào tạo sau đại học và giáo dục phổ thông.
Bối cảnh và so sánh quốc tế
Hà Nội hiện tập trung hơn một phần ba số cơ sở đại học trên toàn quốc, với hơn 50 trường công lập, và số lượng này tương đối ổn định trong 5 năm qua. So với một số quốc gia châu Á như Hàn Quốc hay Đài Loan, nơi chỉ có khoảng 1/5 số trường ở thủ đô, Việt Nam có tỷ lệ tập trung cao hơn hẳn. Tỷ lệ các trường ngoài công lập tại Hà Nội là 19% và cả nước là 28%, thấp hơn nhiều so với Nhật Bản (77%) và Hàn Quốc (82%).
Thành phố chưa công bố danh sách cụ thể các trường thuộc diện phải di dời, nhưng kế hoạch này được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện chất lượng giáo dục và quy hoạch đô thị bền vững cho Thủ đô trong tương lai.
