Đại học Hàn Quốc lần đầu 'nhượng quyền' đào tạo tại Việt Nam: Bước ngoặt mới
Thị trường giáo dục xuyên quốc gia (TNE) tại Việt Nam vừa ghi nhận bước tiến quan trọng khi lần đầu tiên một trường đại học công lập của Hàn Quốc thực hiện nhượng quyền đào tạo ở nước ngoài và chọn Việt Nam làm điểm đến. Đó là Đại học Quốc gia Kyungpook (KNU), phối hợp với Trường Đại học FPT thành lập cơ sở đào tạo mang tên KNU Vietnam tại thủ đô Hà Nội.
Theo các chuyên gia giáo dục quốc tế, đây là tín hiệu đáng khích lệ vì TNE không chỉ mang đến cơ hội theo học chương trình đào tạo quốc tế với mức phí hợp lý hơn so với du học toàn phần, mà còn tạo động lực cải cách hệ thống giáo dục trong nước. Mô hình này cũng giúp các trường đại học Việt Nam đa dạng hóa nguồn thu học phí, thúc đẩy quốc tế hóa và nâng cao vị thế trên các bảng xếp hạng đại học toàn cầu.
Kinh nghiệm từ các trường đại học tiên phong
Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lê Trung Thành, Viện trưởng Viện Đào tạo quốc tế thuộc Đại học Kinh tế quốc dân, chia sẻ sau hơn hai thập kỷ vận hành TNE, nhà trường đã hình thành triết lý riêng giúp sinh viên không chỉ hoàn thành chương trình quốc tế theo chuẩn đối tác, mà còn rèn luyện kỹ năng mềm và kết nối với doanh nghiệp trong và ngoài nước. Ông nêu ví dụ về việc tổ chức thực tập dù chương trình không yêu cầu, hay tạo điều kiện mentor 1:1 từ lãnh đạo doanh nghiệp.
Tuy nhiên, ông Thành chỉ ra một quy định trong Thông tư 07/2025/TT-BGDĐT chưa phù hợp thực tiễn: yêu cầu giảng viên nước ngoài giảng dạy ít nhất 25% khối lượng chương trình liên kết. "Điều này chỉ phù hợp với trường mới triển khai 3-5 năm. Với các trường có hơn 5 năm kinh nghiệm và đội ngũ giảng viên thuần thục, quy định này không còn phù hợp", ông nhận định.
Những thách thức không nhỏ
Tiến sĩ Nguyễn Thị Hoài Thu, Viện trưởng Viện Đào tạo quốc tế tại Học viện Ngân hàng, cho biết thách thức ban đầu khi triển khai TNE cách đây 20 năm là trình độ tiếng Anh của sinh viên. Trường đã thiết kế thêm một năm dự bị đại học để luyện ngoại ngữ và năng lực học tập trước khi vào chuyên ngành.
Một khó khăn khác là công tác quản lý, đảm bảo chất lượng đào tạo khi đối tác nước ngoài không tham gia sâu vào giảng dạy mà chủ yếu do giảng viên trong nước đảm nhận. Việc lựa chọn hình thức TNE phù hợp (nhập khẩu toàn phần hay bán phần) và triển khai hiệu quả cũng là thử thách đáng kể.
Về phía sinh viên, Phó Giáo sư - Tiến sĩ Phạm Huy Tuân, Phó viện trưởng Viện Đào tạo quốc tế thuộc Trường Đại học Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, chia sẻ thách thức khi sinh viên trong nước không mặn mà với trao đổi quốc tế, trong khi sinh viên nước ngoài lại tích cực đến Việt Nam. "Nguyên nhân là các bạn chưa có động lực, thiếu tự tin hoặc lo ngại hiệu quả học tập. Điều này dẫn đến tình trạng cung vượt cầu", ông Tuân phân tích.
Vấn đề chỗ ở cũng là rào cản khi nhiều trường đại học Việt Nam không có đủ chỗ trong ký túc xá cho sinh viên quốc tế, khiến một số đơn vị còn e dè khi tiếp nhận.
Hợp lực vượt qua rào cản
Không chỉ nỗ lực trong nước, các tổ chức quốc tế cũng tích cực hỗ trợ phát triển TNE tại Việt Nam. Cuối năm 2025, Hội đồng Anh phối hợp với 14 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Anh thành lập Mạng lưới Hợp tác TNE Anh - Việt Nam (UK-Viet Nam EmpowerTNE), trong bối cảnh hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện.
Mạng lưới này có 5 trụ cột vận hành chính:
- NetworkTNE: Thiết lập mạng lưới và cơ chế vận hành
- TrainTNE: Nâng cao năng lực triển khai
- ConnectTNE: Hình thành hợp tác mới
- ActTNE: Thúc đẩy trao đổi sinh viên và hoạt động thực tiễn
- ThinkTNE: Đối thoại chính sách, chia sẻ tri thức
Phó Giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Phú Khánh, Phó tổng giám đốc Đại học Phenikaa kiêm Chủ tịch mạng lưới, cho biết: "Mục tiêu không chỉ hợp tác giữa Anh và Việt Nam, mà còn mở rộng ra các nước Đông Nam Á. Việt Nam đang muốn trở thành trung tâm giáo dục trong khu vực".
Bà Hoàng Vân Anh, Giám đốc Chương trình giáo dục của Hội đồng Anh tại Việt Nam, nhấn mạnh một chủ đề quan trọng là "glocalisation" (bản địa hóa) - giúp chương trình liên kết đào tạo đạt chuẩn quốc tế nhưng phù hợp nhu cầu địa phương. Ngoài ra, Hội đồng Anh còn hợp tác với Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) thực hiện dự án nâng cao hoạt động bảo đảm chất lượng và kiểm định giáo dục đại học.
Giáo sư Steve Smith, Đại sứ giáo dục quốc tế của Chính phủ Anh, chỉ ra các rào cản phổ biến trong triển khai TNE: cho phép đại học nước ngoài hoạt động nhưng không công nhận văn bằng, hạn chế sở hữu tài sản, hay không cho phép chuyển lợi nhuận về nước. "Quan trọng nhất vẫn là câu hỏi liệu bằng cấp có được công nhận hay không", ông Smith nhấn mạnh.
Theo số liệu của Bộ GD-ĐT tính đến tháng 6/2025, Anh là quốc gia dẫn đầu với 70 chương trình liên kết đào tạo tại Việt Nam. Tính đến năm học 2023-2024, có 12.620 người Việt học tại các chương trình liên kết với Anh, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có số lượng người học tăng cao nhất trong khu vực Đông Á.
TNE là hoạt động giáo dục thực hiện ở nước ngoài so với quốc gia cấp bằng, bao gồm nhiều hình thức như học trực tiếp tại phân hiệu, học từ xa, liên thông, chuyển đổi tín chỉ, và các mô hình liên kết đào tạo 3+1, 2+2, 4+0, 3+0.
