GS. Tan Yap-Peng, người từng có 26 năm làm việc tại Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) và hiện là Hiệu trưởng Trường Đại học VinUni, vừa có những chia sẻ sâu sắc về sức mạnh nâng tầm của mô hình Làng Đại học đối với Hạ Long, cũng như siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long. Ông là người dẫn dắt lĩnh vực điện - điện tử của Đại học Công nghệ Nanyang vươn lên hàng đầu thế giới.
“Thủ phủ tri thức” bên kỳ quan thiên nhiên
Thông tin Vingroup triển khai Làng Đại học tại siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận. Đây sẽ là nơi quy tụ 7 trường đại học khoa học - công nghệ hàng đầu, dự kiến thu hút 30.000 sinh viên đến học tập và nghiên cứu. Giáo sư nhận định đây là một tiềm năng rất lớn.
“Thực sự rất tiềm năng! Bản thân Hạ Long đã sở hữu một lợi thế vô cùng đặc biệt khi được tạo hóa ban tặng di sản thiên nhiên thế giới. Đây là nền tảng vững chắc để địa phương có thể khai thác tối đa tiềm năng du lịch. Nay, với hạt nhân mới là Làng Đại học, Hạ Long sở hữu sự kết hợp các lợi thế thực sự hiếm có và vô cùng khó sao chép: một vịnh được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, bảy trường đại học khoa học và công nghệ thu hút hơn 30.000 sinh viên, kết nối đường sắt cao tốc và một siêu đô thị ven biển trải rộng hơn 6.200 ha. Ít nơi nào trên thế giới hội tụ được sự kết hợp mạnh mẽ như vậy”, GS. Tan Yap-Peng chia sẻ.
Ba bước chuyển dịch đột phá trong thập kỷ tới
Từ kinh nghiệm thực tế của Singapore cũng như quốc tế, Giáo sư kỳ vọng diện mạo Hạ Long sẽ thay đổi mạnh mẽ trong một thập kỷ tới. Khi các nền tảng cốt lõi được thiết lập đồng bộ và nhịp nhàng, Hạ Long có thể chứng kiến ba bước chuyển dịch mang tính đột phá.
Thứ nhất, bứt phá mô hình kinh tế truyền thống. Hạ Long có thể dịch chuyển trọng tâm từ nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào du lịch và khai thác tài nguyên thiên nhiên sang mô hình kinh tế tri thức bền vững, giá trị gia tăng cao.
Thứ hai, hình thành cộng đồng cư dân cơ hữu cao cấp, gắn bó lâu dài, gồm các giảng viên, nhà nghiên cứu, doanh nhân và chuyên gia tri thức - những người lựa chọn định cư bền vững ngay bên bờ vịnh, không chỉ coi đây là điểm dừng chân tạm thời.
Thứ ba, và quan trọng nhất, Hạ Long có thể trở thành cái nôi của đổi mới sáng tạo, sản sinh ra các “kỳ lân” công nghệ từ giảng đường đại học. Đây chính là mô hình kinh điển đã diễn ra tại “Thung lũng Silicon” với hệ sinh thái khởi nghiệp xoay quanh Đại học Stanford. Tại đây, các doanh nghiệp do cựu sinh viên và giảng viên sáng lập đã tạo ra khoảng 5,4 triệu việc làm và doanh thu hàng năm lên tới 2.700 tỷ USD. Đó là sức mạnh của kinh tế tri thức.
Khi mô hình Làng Đại học được triển khai thành công, Hạ Long trong tương lai sẽ không chỉ được nhìn nhận như một điểm du lịch “đính kèm” trường đại học, mà sẽ trở thành một “thủ phủ tri thức” nằm cạnh một trong những kỳ quan thiên nhiên phi thường nhất thế giới. Đây là sự kết hợp hiếm có và không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.
Hạ Long sẽ trở thành “vịnh nhân tài” của Việt Nam
Giáo sư phân tích cụ thể về tác động của cộng đồng cư dân tri thức trong nước và quốc tế lên bộ mặt kinh tế - xã hội Hạ Long. Tác động sẽ vừa mang tính cấu trúc vừa bền vững.
Đầu tiên là sự thay đổi trong tiêu chí đánh giá tiềm năng phát triển. Hoạt động đầu tư tại Hạ Long trước đây xác định theo giá trị du lịch - dịch vụ, nay sẽ được đo lường bằng mật độ và chất lượng của hệ sinh thái nhân tài.
Tiếp đến là sự phát triển của nền kinh tế tiêu dùng chất lượng cao. Dòng chảy của lực lượng lao động tri thức có thu nhập cao và ổn định sẽ kích thích thương mại, giải trí, giáo dục, y tế và các dịch vụ quản lý tài sản. Các sản phẩm, dịch vụ sẽ cần phát triển theo chiều sâu để đáp ứng chuẩn mực sống của họ. Đồng thời, giá trị bất động sản ở các khu vực lân cận cũng tăng lên.
Cuối cùng, hoạt động đổi mới sáng tạo được tăng tốc nhờ rút ngắn khoảng cách và tương tác trực tiếp. Các startup sẽ được ươm mầm ngay từ các phòng thí nghiệm, trong khi các viện nghiên cứu liên tục tinh chỉnh định hướng để giải quyết các bài toán thực tiễn của thị trường.
Bài học từ One-North Singapore và gợi mở cho Hạ Long
Khu đô thị đổi mới sáng tạo One-North tại Singapore vang danh khắp châu Á nhờ khả năng thu hút giới tri thức. GS. Tan Yap-Peng cho biết One-North không đơn thuần là khu đô thị khoa học, công nghệ cao hay trung tâm R&D trọng điểm. Nơi đây là hệ sinh thái khổng lồ quy tụ hơn 400 tập đoàn toàn cầu cùng 800 công ty khởi nghiệp, tạo môi trường làm việc cho hơn 50.000 lao động tri thức trình độ cao.
Thành công của One-North nằm ở triết lý quy hoạch cốt lõi: xóa nhòa ranh giới giữa công việc và cuộc sống. Lao động tri thức thế hệ mới cần những khu phố có thể đi bộ, những hành lang xanh mát và các không gian mở - nơi những ý tưởng đột phá liên tục nảy sinh và trao đổi, học hỏi.
Qua các hình mẫu như One-North, Singapore đã tái định vị thành công vị thế từ trung tâm sản xuất trong chuỗi cung ứng toàn cầu thành cường quốc khu vực về tri thức, đổi mới và tăng trưởng dựa trên công nghệ. Với những bước đi bài bản cùng tư duy quy hoạch quy mô lớn tại siêu đô thị bên vịnh kỳ quan, Hạ Long sở hữu đầy đủ nền tảng cần thiết để viết nên câu chuyện thành công tương tự cho Việt Nam trong thập kỷ tới.
GS. Tan Yap-Peng là nhà khoa học và quản lý giáo dục giàu kinh nghiệm của Singapore, với hơn 26 năm công tác tại Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) - Top 12 toàn cầu theo QS World University Rankings (2026). Khi giữ cương vị Chủ nhiệm khoa Kỹ thuật Điện - Điện tử, ông đóng vai trò quan trọng đưa lĩnh vực này của NTU vươn lên nhóm dẫn đầu thế giới. Trước khi giảng dạy, ông từng làm việc tại IBM, Intel và Sharp. Ông gia nhập VinUni và đảm nhiệm cương vị Hiệu trưởng từ tháng 9/2025.
