TP.HCM phân bổ trường lớp theo nơi ở thực tế, không còn gắn cứng địa giới hành chính
Theo thống kê mới nhất từ Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, năm học 2026 - 2027 sẽ có khoảng 197.000 trẻ 6 tuổi vào lớp 1, trong đó có 51.543 trẻ không có hộ khẩu thường trú tại thành phố. Đồng thời, số lượng học sinh hoàn thành chương trình lớp 5, đủ điều kiện tuyển sinh vào lớp 6 là 184.430 em, với 47.211 em không có thường trú tại TP.
Mô hình phân bổ linh hoạt sau sáp nhập địa phương
Ông Hồ Tấn Minh, Chánh văn phòng Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết năm học 2026 - 2027 là năm đầu tiên sau khi thành phố triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Do đó, TP đã xây dựng khu vực tuyển sinh linh hoạt, không còn gắn cứng với ranh giới phường, xã, quận, huyện như trước đây.
Cụ thể, Sở GD-ĐT đóng vai trò chủ trì, điều phối chung, trong khi các UBND cấp xã phối hợp chặt chẽ với Sở và các địa phương lân cận trong việc phân bổ học sinh. Mục tiêu là không để xảy ra tình trạng cục bộ địa phương, đảm bảo các trường có đủ học sinh và duy trì các chương trình giáo dục đặc thù.
Chỉ sử dụng thông tin "nơi ở hiện tại" trên VNeID
Thành phố không còn sử dụng khái niệm "nơi tạm trú" hay "thường trú" mà chỉ sử dụng thông tin "nơi ở hiện tại" trên ứng dụng VNeID làm căn cứ xác định khu vực tuyển sinh. Việc này dựa vào 3 yếu tố chính: mạng lưới trường lớp tại địa phương và vùng giáp ranh, quy mô trẻ trong độ tuổi, và khoảng cách thực tế.
Tuy nhiên, lãnh đạo Sở GD-ĐT nhấn mạnh rằng hệ thống thông tin địa lý (GIS) chỉ đóng vai trò là công cụ hỗ trợ để các cơ quan quản lý có cơ sở tham vấn, chứ không phải là yếu tố quyết định cuối cùng. Quyết định cuối cùng phải đảm bảo cân bằng giữa hai yếu tố: bố trí học sinh học gần nơi ở thực tế, phù hợp với điều kiện đi lại; và đảm bảo các trường tuyển sinh đủ số lượng học sinh tối thiểu theo chỉ tiêu kế hoạch đã đăng ký.
Hệ thống GIS đề xuất 3 trường gần nhất cho mỗi học sinh
Về quy trình triển khai bản đồ số trong công tác tuyển sinh đầu cấp, ông Hồ Tấn Minh cho biết Sở GD-ĐT căn cứ bản đồ GIS để xây dựng bản đồ giáp ranh cho 168 phường, xã sau sáp nhập. Đồng thời, Sở thống kê các trường tiểu học và THCS trên địa bàn, xác định riêng nhóm trường có tiêu chí tuyển sinh đặc thù.
Sau đó, căn cứ dữ liệu rà soát nơi ở hiện tại của học sinh trong độ tuổi tuyển sinh lớp 1 và lớp 6 theo từng địa bàn mà phụ huynh đã cập nhật trong tháng 2 vừa qua, hệ thống sẽ tính khoảng cách từ nhà học sinh đến các trường (trừ trường tuyển sinh đặc thù) để liệt kê 3 trường gần nhất cho mỗi học sinh.
Sở GD-ĐT chuyển dữ liệu kết quả chạy GIS cho các phường, xã để tham khảo và sắp xếp theo kế hoạch của địa phương. Các phường, xã căn cứ chỉ tiêu của các trường để xây dựng bảng chỉ tiêu tuyển sinh theo trường/lớp, xác định số lượng học sinh cư trú trên địa bàn phường, xã quản lý nhưng sẽ học ở phường, xã giáp ranh. Sau đó gửi văn bản thông tin và phối hợp với các phường, xã giáp ranh để thống nhất phương án phân bổ học sinh. Trong trường hợp các phường, xã không thống nhất được thì Sở GD-ĐT sẽ chủ trì điều phối và quyết định.
Tạo điều kiện cho học sinh có năng lực học trong môi trường phù hợp
Theo quy định của Sở GD-ĐT TP.HCM năm đầu tiên sau sáp nhập, tất cả phụ huynh học sinh ở khu vực 1 (TP.HCM cũ), khu vực 2 (Bình Dương cũ) và khu vực 3 (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) có con tham gia tuyển sinh đầu cấp lớp 1, lớp 6 sử dụng mã định danh cá nhân của học sinh truy cập vào hệ thống để đăng ký tuyển sinh trực tuyến tại địa chỉ duy nhất là trang tuyển sinh của TP.
Ở năm học 2025 - 2026, việc đăng ký tuyển sinh các chương trình đặc thù như tiếng Anh tích hợp theo Đề án 5695, tăng cường tiếng Pháp… được thực hiện trước, có quy định nơi ở theo địa bàn quận, huyện. Năm nay dự kiến chương trình tiếng Anh tích hợp được triển khai đăng ký song song với đại trà, áp dụng cho tất cả học sinh trên địa bàn TP và không giới hạn theo ranh giới hành chính.
Sở GD-ĐT quy định, các cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm xây dựng tiêu chí tuyển sinh theo thứ tự ưu tiên:
- Học sinh có nơi ở hiện tại trên địa bàn phường, xã nơi trường đóng trụ sở.
- Học sinh có nơi ở hiện tại tại các khu vực giáp ranh với phường, xã nơi trường đóng trụ sở.
- Học sinh đáp ứng các tiêu chí khác do cơ sở giáo dục quy định phù hợp với điều kiện thực tế.
Ban chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp địa phương phê duyệt danh sách trúng tuyển trên cơ sở đề xuất của cơ sở giáo dục.
Công khai minh bạch và hỗ trợ phụ huynh
Để chuẩn bị cho công tác tuyển sinh đầu cấp trong thời gian tới, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết Sở sẽ xây dựng và phổ biến tài liệu hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu, trực quan bằng nhiều hình thức (văn bản, hình ảnh, video) phù hợp với mọi đối tượng phụ huynh, đặc biệt chú trọng người chưa quen công nghệ, người cao tuổi.
Công khai minh bạch, cập nhật thường xuyên thông tin về các điểm hỗ trợ đăng ký tại từng đơn vị giáo dục, UBND cấp xã, số điện thoại đường dây nóng và giờ làm việc hành chính để phụ huynh dễ dàng tiếp cận hỗ trợ kịp thời.
Ngoài ra, Sở GD-ĐT cũng đề nghị công an các địa phương ưu tiên hỗ trợ xác minh, xử lý kịp thời các trường hợp thông tin tuyển sinh chưa thống nhất với dữ liệu dân cư quốc gia. Đặc biệt là các trường hợp cần xác thực mã định danh cá nhân, thông tin nơi ở hiện tại, tình trạng di cư, chuyển đổi nơi cư trú để phục vụ việc phân bổ học sinh đúng khu vực theo kế hoạch tuyển sinh.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT nhấn mạnh: "Công khai minh bạch quy trình xác minh, điều chỉnh thông tin đối với các trường hợp có lý do chính đáng (như thay đổi nơi ở do công việc, di chuyển chỗ ở thực tế), trong đó phải có hồ sơ minh chứng hợp lệ, được Ban chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp tại địa phương phê duyệt và có sự phối hợp xác minh từ cán bộ địa phương, lực lượng công an."
Tương tự, năm học 2026 - 2027, 64 trường tiên tiến hội nhập khu vực và quốc tế trên địa bàn TP sẽ tuyển sinh "phi địa giới hành chính", tạo điều kiện cho học sinh có năng lực được tuyển chọn, học tập trong môi trường phù hợp.
Một cán bộ của Sở cho hay, bên cạnh việc thay đổi, mở rộng đối tượng, khu vực tuyển sinh không theo địa giới hành chính như các năm trước, còn yêu cầu các trường tiên tiến hội nhập phải thực hiện công khai, minh bạch chỉ tiêu, tiêu chí tuyển sinh phù hợp với điều kiện thực tế. Qua đó, tạo thuận lợi tối đa để phụ huynh theo dõi, tìm hiểu, đăng ký tuyển sinh khi có nhu cầu phù hợp đảm bảo quy trình tuyển sinh công bằng, khách quan và đúng quy định.
