Triển khai tiết đọc sách thành môn tự chọn để xây dựng xã hội học tập suốt đời
Theo Chỉ thị 04-CT/TW của Ban Bí thư, tiết đọc sách cần được triển khai thành môn tự chọn trong hệ thống trường từ tiểu học đến trung học cơ sở. Mục tiêu là hình thành thói quen đọc sách, phát triển tư duy và xây dựng xã hội học tập suốt đời. Chỉ thị này nhấn mạnh nhiều nội dung quan trọng liên quan tới phát triển văn hóa đọc toàn dân, đặc biệt là thông qua hoạt động đọc của thế hệ trẻ trong trường học.
Xuất bản là công cụ chủ đạo trong giáo dục
Chỉ thị 04-CT/TW xác định quan điểm chỉ đạo rõ ràng: “Xuất bản phải đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của Nhân dân”. Đồng thời, nó nhấn mạnh việc phát triển văn hóa đọc, lấy người đọc làm trung tâm và mục tiêu của hoạt động xuất bản. Ban Bí thư cũng chỉ đạo rằng xuất bản phải là công cụ chủ đạo trong giáo dục và đào tạo, được xem như một “cánh cửa” để tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại.
Để phát triển văn hóa đọc mạnh mẽ, Đảng và Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong việc định hướng và kiến tạo hoạt động xuất bản. Điều này được thực hiện thông qua cơ chế, chính sách đầu tư phát triển văn hóa đọc trong xã hội. Chỉ thị đặt mục tiêu đến năm 2030, văn hóa đọc được phát triển mạnh mẽ bằng cách hình thành các thiết chế văn hóa tạo không gian đọc, học tập và sáng tạo trong cộng đồng, hướng đến xây dựng phong trào toàn dân đọc sách.
Mục tiêu phát triển văn hóa đọc sâu rộng
Văn hóa đọc cần được phát triển sâu rộng, không chỉ ở các thành phố lớn mà còn ở các tỉnh, vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo và đồng bào dân tộc thiểu số. Chỉ thị nêu rõ: “Từ Trung ương đến mỗi tỉnh, thành phố cần xây dựng thư viện số, tủ sách điện tử, sử dụng thống nhất; có thư viện lớn, trung tâm phát hành quy mô, hiện đại gắn với chuyển đổi số”. Mục tiêu dài hạn đến năm 2045 là Việt Nam có hệ thống xuất bản đáp ứng tốt nhu cầu đọc, học, giải trí và hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân trong kỷ nguyên mới.
Xây dựng thói quen và kỹ năng đọc
Với mục tiêu phát triển văn hóa đọc và đặt xuất bản là công cụ chủ đạo của giáo dục, Ban Bí thư đề ra nhiệm vụ tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tăng cường đầu tư cho xuất bản, bao gồm cả xuất bản điện tử. Đồng thời, thúc đẩy hợp tác công tư, trong đó đơn vị xuất bản giữ vai trò then chốt trong định hướng chính trị và văn hóa truyền thống của dân tộc.
Một nội dung trọng tâm của Chỉ thị là: “Xây dựng thói quen và kỹ năng đọc, tạo nền tảng cho việc học tập suốt đời, từ đó hình thành xã hội học tập”. Để thực hiện điều này, cần đẩy mạnh hoạt động xuất bản trong cộng đồng, hình thành các thiết chế không gian văn hóa đọc hiện đại và thân thiện, đề cao vai trò thiết yếu của sách trong đời sống xã hội.
Triển khai tiết đọc sách trong trường học
Về công tác tổ chức thực hiện, Ban Bí thư giao Đảng ủy Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai tiết đọc sách thành môn tự chọn trong hệ thống trường từ tiểu học đến trung học cơ sở. Mục đích là hình thành thói quen đọc sách, phát triển tư duy và xây dựng xã hội học tập suốt đời. Đồng thời, Ban Bí thư nhấn mạnh cần xây dựng thư viện hiện đại trong trường học để đáp ứng nhu cầu học, đọc và giải trí của học sinh, sinh viên.
Ban Bí thư cũng giao Hội Xuất bản Việt Nam phát huy vai trò và trách nhiệm trong phát triển ngành xuất bản và văn hóa đọc. Nhiều nội dung quan trọng khác được ghi rõ, bao gồm chính sách ưu đãi vượt trội cho xuất bản và khuyến khích xã hội hóa cho những mảng sách thiết yếu, nghiên cứu.
Hướng tới tương lai với xuất bản điện tử và sách quốc gia
Chỉ thị 04-CT/TW cũng đưa ra các giải pháp cụ thể như xây dựng thư viện số và hệ thống phát hành số để lan tỏa văn hóa đọc mạnh mẽ hơn. Đồng thời, giải pháp thư viện sách Việt Nam cho nước ngoài và đưa sách Việt vào hệ thống thư viện đại học toàn cầu được nhắc đến như hai hoạt động quan trọng. Ban Bí thư giao Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì xây dựng Đề án về chương trình Sách quốc gia và Đề án phát triển xuất bản điện tử, với mục tiêu phấn đấu trước năm 2030, Việt Nam có Thủ đô Sách thế giới.
Với định hướng này, tiết đọc sách được triển khai như một môn tự chọn tại các cơ sở giáo dục sẽ giúp văn hóa đọc đi sâu vào đời sống, trở thành kỹ năng thiết yếu và hữu ích cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên mới. Điều này không chỉ góp phần phát triển cá nhân mà còn thúc đẩy sự phát triển chung của xã hội học tập suốt đời.
