Đề thi học sinh giỏi Văn TP.HCM gây sốt với mã captcha mở đầu
Thay vì đi thẳng vào nội dung như truyền thống, đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 cấp thành phố tại TP.HCM năm học 2025-2026 đã tạo nên một làn sóng thảo luận sôi nổi. Phần mở đầu của đề thi yêu cầu thí sinh phải chứng minh bản thân không phải robot bằng cách điền mã captcha, với dòng chữ: "Hãy điền các ký tự vào khung bên dưới. Tôi không phải robot". Đây là một bước đột phá trong thiết kế đề thi, phản ánh hơi thở của thời đại số.
Một đề thi mới lạ và bám sát thực tế
Trao đổi với báo chí, thầy Đỗ Đức Anh, giáo viên Ngữ văn tại trường THPT Bùi Thị Xuân (TP.HCM), nhận định đề thi này rất ấn tượng và hiện đại. Ông cho biết học sinh tham gia kỳ thi sẽ thích thú với cách dẫn dắt mới mẻ này. Thầy Đức Anh chia sẻ: "Bản thân tôi cũng mong muốn được trở lại là học sinh lớp 12 để làm đề Văn hay như thế này". Ở góc độ giáo viên, ông trân trọng ban ra đề vì đã tạo ra một đề thi vừa quen thuộc về cấu trúc, vừa mang hơi thở thời đại mới, đòi hỏi chiều sâu tư duy cao.
Đề thi không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức mà còn mở ra một câu hỏi triết học sâu sắc: Điều gì làm nên một con người?. Từ chi tiết captcha tưởng chừng thuần kỹ thuật, đề bài đưa học sinh vào bối cảnh xã hội số, nơi ranh giới giữa con người và trí tuệ nhân tạo ngày càng mờ nhạt. Thầy Đức Anh nhấn mạnh: "Đề thi chạm đúng một vấn đề lớn của thời đại AI: khi máy móc ngày càng thông minh, điều gì khiến con người vẫn là con người?".
Yêu cầu về sự chân thành và tư duy độc lập
Đề thi yêu cầu thí sinh nêu những giá trị làm nên con người đích thực, lựa chọn một giá trị để bàn luận sâu và liên hệ với ý nghĩa của việc hành xử như một con người. Thầy Đức Anh đánh giá đây là cách ra đề chuẩn mực, vì không áp đặt đáp án duy nhất mà để thí sinh tự do thể hiện quan điểm. Ông kỳ vọng bài viết của học sinh cần thể hiện tư duy độc lập, chiều sâu suy ngẫm về con người trong bối cảnh công nghệ phát triển.
Bài làm cần xác định rõ các giá trị như lòng trắc ẩn, trách nhiệm, hoặc khả năng suy tư, đồng thời biết liên hệ với đời sống hiện nay. Thầy Đức Anh nhấn mạnh: "Tôi mong các em sẽ viết bằng sự chân thành, trí tuệ và tâm hồn của một công dân số 18 tuổi". Điều này cho thấy đề thi không chỉ đánh giá kỹ năng viết mà còn khuyến khích sự nhân văn và góc nhìn cá nhân.
Xu hướng giáo dục gắn với đời sống hiện đại
Việc đưa captcha vào đề thi Ngữ văn phản ánh một xu hướng mới trong giáo dục: văn học không tách rời đời sống. Học sinh cần suy nghĩ về các vấn đề thời đại như công nghệ, AI và bản sắc con người. Đề thi tạo ra một tình huống gợi mở, từ câu hỏi đơn giản "Bạn có phải là con người không?" đến những vấn đề phức tạp hơn về giá trị nhân văn.
Trong bối cảnh thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, việc học tập suốt đời trở nên quan trọng. Đề thi này không chỉ là một bài kiểm tra mà còn là lời nhắc nhở về sự cần thiết của tư duy phản biện và khả năng thích ứng trong thời đại số. Thầy Đức Anh kết luận: "Đề thi khơi gợi hứng thú, khiến học sinh thật sự muốn cầm bút viết vì vấn đề gần gũi và đáng suy nghĩ".
Sự kiện này cho thấy giáo dục TP.HCM đang có những bước tiến đáng kể trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy và thi cử, hướng đến phát triển toàn diện năng lực của học sinh trong kỷ nguyên công nghệ.
