Từ tháng 8/2026, hàng loạt thông tư mới liên quan đến giáo dục do Bộ GD&ĐT và Bộ Tài chính ban hành chính thức có hiệu lực, tác động đến nhiều cấp học từ mầm non đến đại học, cũng như các chính sách ưu đãi đặc thù cho ngành điện hạt nhân.
Trường phổ thông tư thục có quy chế hoạt động mới
Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT, có hiệu lực từ ngày 8/8/2026, ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường tiểu học, THCS, THPT và trường phổ thông nhiều cấp học loại hình tư thục, thay thế Thông tư 40/2021. Quy chế mới quy định toàn diện về tổ chức và quản lý nhà trường, đội ngũ giáo viên, học sinh, nhân sự hỗ trợ giáo dục, cơ sở vật chất, tài chính, tài sản cũng như công tác khen thưởng và xử lý vi phạm.
Theo quy định, trường phổ thông tư thục là cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân, do nhà đầu tư trong nước hoặc nước ngoài thành lập và được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoạt động. Nguồn tài chính của trường được hình thành từ vốn đầu tư và các nguồn thu hợp pháp khác. Nếu được Nhà nước hỗ trợ kinh phí, việc quản lý và sử dụng phải tuân thủ pháp luật. Thông tư cũng khẳng định trường tư thục có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Một số quy định chuyển tiếp sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Chính sách ưu đãi cho nhân lực ngành điện hạt nhân
Từ ngày 28/8, Thông tư 99/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực, hướng dẫn chế độ tài chính và mức chi đối với giảng viên, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh và cán bộ quản lý trong lĩnh vực điện hạt nhân. Văn bản này cụ thể hóa các nội dung chưa được quy định tại Nghị định 176/2026/NĐ-CP, bao gồm kinh phí đào tạo, thực tập, bồi dưỡng ngắn hạn trong và ngoài nước; tham dự hội nghị, hội thảo khoa học; chính sách học phí và ưu đãi cho người học.
Đối với sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh học tập ở nước ngoài có cam kết làm việc trong lĩnh vực điện hạt nhân sau tốt nghiệp, việc hỗ trợ thực hiện theo Nghị định 176/2026/NĐ-CP và các quy định về đào tạo lưu học sinh bằng ngân sách nhà nước. Người học còn được hưởng chính sách ưu đãi như miễn phí ký túc xá, miễn phí giáo trình và sách chuyên khảo ngành điện hạt nhân. Các khoản chi được thực hiện trên cơ sở hóa đơn, chứng từ hợp pháp và trong phạm vi dự toán được giao.
Hoàn thiện quy chế tổ chức và quản trị đại học
Thông tư 58/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 22/8, hướng dẫn xây dựng quy chế tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục đại học. Quy chế của mỗi trường phải phù hợp với Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và các quy định pháp luật liên quan, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển của từng cơ sở đào tạo.
Về tổ chức và quản trị, quy chế phải xác định rõ cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị; cơ chế phân cấp, ủy quyền; trách nhiệm của người đứng đầu; nguyên tắc quản lý nhân sự và sử dụng nguồn lực tài chính. Đối với hoạt động chuyên môn, các trường phải quy định rõ đơn vị chủ trì và phối hợp trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, hợp tác quốc tế, bảo đảm chất lượng, hỗ trợ người học và truyền thông. Thông tư cũng yêu cầu xây dựng quy trình đánh giá đơn vị, cá nhân; sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ cho quản trị, phát triển đội ngũ, phân bổ nguồn lực, thi đua, khen thưởng và xử lý trách nhiệm. Đối với trường đại học thành viên thuộc đại học quốc gia hoặc đại học vùng, quy chế nội bộ phải thống nhất với quy chế chung của đơn vị chủ quản.
Điều chỉnh quy định về tổ chức trường mầm non
Thông tư 51/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 15/8, sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Điều lệ trường mầm non và các quy định liên quan đến nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập, chương trình giáo dục mầm non. Điểm mới đáng chú ý là bổ sung nhiệm vụ của trường mầm non trong việc huy động trẻ đến trường, quản lý trẻ, tổ chức giáo dục hòa nhập cho trẻ có hoàn cảnh đặc biệt hoặc khuyết tật, đồng thời thực hiện phổ cập giáo dục mầm non theo quy định.
Thông tư cũng sửa đổi quy định về biển tên trường để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương mới. Biển tên phải thể hiện tên UBND cấp xã quản lý, tên trường, số quyết định thành lập, địa chỉ, số điện thoại, cổng thông tin điện tử và địa chỉ thư điện tử của nhà trường. Về quản lý nhà nước, trường mầm non do UBND cấp xã quản lý; Phòng Văn hóa - Xã hội có trách nhiệm tham mưu, giúp UBND cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục đối với các cơ sở mầm non trên địa bàn.
Thông tư cũng điều chỉnh quy định về hội đồng trường tại các trường mầm non dân lập. Thành phần hội đồng gồm đại diện cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương cấp xã và người góp vốn xây dựng, duy trì hoạt động của trường; nhiệm kỳ 5 năm. Văn bản quy định rõ các trường hợp bổ sung, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm thành viên hội đồng trường nhằm hoàn thiện cơ chế quản trị và nâng cao trách nhiệm trong hoạt động của các cơ sở giáo dục mầm non.
