Bộ GD-ĐT ban hành Quy chế mới về văn bằng, chứng chỉ có hiệu lực từ 15.4.2026
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa chính thức ra mắt Thông tư số 10/2026/TT-BGDĐT, ban hành Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân. Thông tư này sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15.4.2026, mang đến hàng loạt cải cách đáng chú ý nhằm hiện đại hóa và đơn giản hóa các thủ tục liên quan.
Những điểm mới nổi bật trong Quy chế
Theo đó, Quy chế mới đưa ra nhiều thay đổi quan trọng, bao gồm:
- Thay việc cấp bằng tốt nghiệp THCS bằng xác nhận hoàn thành chương trình THCS trong học bạ.
- Giao quyền cho hiệu trưởng trực tiếp cấp bằng tốt nghiệp THPT.
- Bổ sung bằng trung học nghề vào hệ thống văn bằng.
- Đưa vào quy định về văn bằng số và chứng chỉ số, đồng thời mở rộng phạm vi điều chỉnh để bao gồm cả văn bằng, chứng chỉ của giáo dục nghề nghiệp.
Bộ GD-ĐT cho biết, thông tư này sẽ thay thế toàn bộ các quy định trước đây về văn bằng, chứng chỉ vốn được ban hành rải rác ở nhiều văn bản của Bộ GD-ĐT và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ với văn bằng số
Một trong những điểm nhấn của Quy chế mới là việc bổ sung quy định chi tiết về văn bằng, chứng chỉ số. Cụ thể, Quy chế định nghĩa khái niệm này và quy định rõ ràng về việc cấp, lưu trữ, xử lý, cấp bản sao, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ văn bằng, chứng chỉ số.
Bộ GD-ĐT sẽ xây dựng một cơ sở dữ liệu văn bằng, chứng chỉ dùng chung toàn quốc, phục vụ cho việc cấp văn bằng số, lưu trữ dữ liệu đã cấp và công khai thông tin. Việc cập nhật và công khai thông tin sẽ được áp dụng ngay cả với các văn bằng, chứng chỉ đã cấp trước khi thông tư có hiệu lực.
Thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu này sẽ có giá trị pháp lý tương đương với thông tin trong sổ gốc. Đặc biệt, thông tin tra cứu từ cơ sở dữ liệu hoặc trên ứng dụng VNeID có thể được sử dụng thay cho bản sao từ sổ gốc và có giá trị xác minh văn bằng, chứng chỉ.
Rút ngắn thời gian cấp bằng và đơn giản hóa thủ tục
Quy chế mới cũng mang đến những cải tiến đáng kể về mặt thời gian và thủ tục. Cụ thể, thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT (giấy) sẽ được rút ngắn từ 75 ngày xuống còn 30 ngày. Đối với văn bằng, chứng chỉ số, thời hạn cấp chỉ còn 5 ngày kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp.
Bộ GD-ĐT nhấn mạnh, các thủ tục liên quan sẽ được quy định theo hướng cắt giảm giấy tờ, tăng cường khai thác và chia sẻ dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu liên quan. Ưu tiên sẽ được đặt lên việc giải quyết trên môi trường điện tử, và người dân sẽ không phải cung cấp lại thông tin đã có trên các hệ thống dữ liệu của cơ quan nhà nước.
Phân cấp quản lý và tăng tính tự chủ
Quy chế mới phân định rõ ràng thẩm quyền và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan. Bộ GD-ĐT sẽ tập trung vào việc ban hành quy định và thực hiện quản lý nhà nước theo pháp luật, không can thiệp sâu vào công việc của địa phương và cơ sở.
Một thay đổi đáng chú ý là việc bỏ quy định Bộ GD-ĐT in phôi văn bằng, chứng chỉ. Thay vào đó, quyền này sẽ được phân cấp cho sở GD-ĐT hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ (đối với văn bằng, chứng chỉ giấy). Quy chế cũng không quy định mẫu văn bằng đại học, giáo dục nghề nghiệp và mẫu chứng chỉ, mà chỉ quy định nội dung chính ghi trên đó, nhằm tăng tính tự chủ cho các cơ quan có thẩm quyền.
Quy định linh hoạt và giải quyết vấn đề tồn đọng
Để giảm tải cho người đứng đầu, Quy chế bổ sung quy định cho phép cấp phó ký văn bằng, chứng chỉ. Ngoài ra, Quy chế cũng quy định các trường hợp đặc biệt khi cấp bản sao từ sổ gốc, cấp lại, chỉnh sửa nội dung, thu hồi, hủy bỏ văn bằng, chứng chỉ trong các tình huống như không còn sổ gốc, không còn người có thẩm quyền, hoặc khi cơ quan có thẩm quyền sáp nhập, chia tách, giải thể.
Đối với các vấn đề tồn đọng liên quan đến bằng tốt nghiệp THCS, Quy chế giao trách nhiệm xử lý cho sở GD-ĐT. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm bàn giao sổ gốc cấp bằng và tài liệu liên quan về sở GD-ĐT trước ngày 31.5.
Toàn bộ Quy chế được xây dựng với mục tiêu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, triển khai văn bằng, chứng chỉ số đồng bộ với văn bằng, chứng chỉ giấy, hướng tới một hệ thống giáo dục hiện đại và hiệu quả hơn.
