Đào tạo liên ngành - Chìa khóa giúp sinh viên vượt qua thách thức AI
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động, nhiều sinh viên tại Đài Loan và trên thế giới đang đối mặt với thách thức lớn trong việc tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp. Đặc biệt, các ngành học từng được dự báo sẽ chịu tác động mạnh như ngôn ngữ, kế toán đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Giải pháp từ mô hình đào tạo đa ngành
GS-TS Lâm Vi Chí, Trưởng phòng Giáo dục kiêm Tham tán giáo dục của Văn phòng Kinh tế và văn hóa Đài Bắc tại TP.HCM, chia sẻ rằng giải pháp cho vấn đề này chính là đào tạo liên ngành. Thay vì chỉ tập trung vào kiến thức chuyên môn hẹp, sinh viên cần được trang bị kiến thức đa ngành để thích ứng với yêu cầu mới.
"Mô hình đào tạo có tính liên ngành này đang và sẽ ngày càng phát triển trong kỷ nguyên AI", GS-TS Lâm Vi Chí nhấn mạnh. Ông lấy ví dụ về một trường đại học tại Cao Hùng đã triển khai chương trình mới, nơi sinh viên được học cả về vật lý và công nghệ bán dẫn, tạo nền tảng vững chắc cho sự nghiệp tương lai.
Tư duy liên ngành - Yêu cầu từ doanh nghiệp
Thạc sĩ Ngô Hữu Thống, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng công nghệ và phát triển nhân lực AIOV tại TP.HCM, khẳng định tư duy liên ngành là kỹ năng không thể thiếu của sinh viên trong thời đại AI. Đây cũng chính là yếu tố mà nhiều doanh nghiệp đang tìm kiếm ở ứng viên, bên cạnh kỹ năng chuyên môn và khả năng học hỏi chủ động.
Để đáp ứng nhu cầu này, ngày càng nhiều trường đại học tại Việt Nam đang mở các khoa, viện về khoa học liên ngành. Đại học Quốc gia Hà Nội thậm chí đã thành lập Trường Khoa học liên ngành và nghệ thuật. "Tuy nhiên, điểm quan trọng là phải đưa tư duy liên ngành vào chương trình đào tạo của từng bộ môn, và đưa yếu tố liên ngành vào tư duy giảng dạy của giảng viên", thạc sĩ Thống nhấn mạnh.
Phát triển năng lực thích nghi và tư duy phản biện
Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng cần điều chỉnh phương pháp dạy và học theo hướng chú trọng phát triển năng lực người học. Các phương pháp như:
- Học tập dựa trên dự án (project-based learning)
- Học tập dựa trên vấn đề (problem-based learning)
sẽ giúp sinh viên chủ động tư duy, nghiên cứu và sáng tạo trong quá trình học tập.
PGS-TS Trần Viết Long, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Luật (ĐH Huế), nêu yêu cầu cụ thể: "Các chương trình đào tạo tại trường đại học phải liên tục cập nhật, tích hợp nội dung về dữ liệu lớn, công nghệ thông tin, AI". Bên cạnh đó, việc trang bị kỹ năng mềm, tư duy phản biện và khả năng ứng dụng công nghệ vào nghề nghiệp là vô cùng quan trọng.
Trang bị hiểu biết về AI cho sinh viên
TS Jayathi Y. Murthy, Chủ tịch ĐH Oregon State (Mỹ), chia sẻ rằng một trong các mục tiêu quan trọng của nhà trường là hỗ trợ càng nhiều người học và giảng viên hiểu rõ về AI càng tốt. Trường đang mở các chương trình cấp chứng chỉ về AI, đào tạo cả trực tiếp và trực tuyến tùy theo nhu cầu người học.
Tuy nhiên, bà Murthy cũng nhấn mạnh: "Học đại học không chỉ là đi tìm dữ kiện và kiến thức - điều mà các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT có thể làm được. Điều mà trường đại học thực sự làm là dạy kiến thức nền tảng và rèn tư duy phản biện".
Từ phía sinh viên, Lâm Vĩnh Hồng, sinh viên ngành tiếp thị kỹ thuật số Trường ĐH RMIT Việt Nam, chia sẻ: "AI vừa là thách thức, vừa là cơ hội để phát triển bản thân theo hướng đa nhiệm". Hồng kỳ vọng nhà trường sẽ tiếp tục củng cố kiến thức nền tảng và giáo dục về đạo đức AI cho sinh viên.
Hai hướng ưu tiên trong đào tạo đại học
Bà Võ Thị Bích Thủy, Giám đốc dịch vụ tuyển dụng nhân sự cấp cao miền Nam, Manpower Việt Nam, cho rằng để đào tạo nguồn nhân lực phù hợp, các cơ sở đào tạo cần tập trung vào hai hướng ưu tiên:
- Thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp thông qua hợp tác chặt chẽ
- Đầu tư đúng mức cho công tác hướng nghiệp, bắt đầu từ những cấp học đầu tiên
Trong bối cảnh AI đang thay đổi mọi mặt của đời sống, việc đào tạo liên ngành và phát triển năng lực thích nghi không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu bắt buộc đối với giáo dục đại học. Chỉ khi sinh viên được trang bị đầy đủ kiến thức đa ngành và kỹ năng tư duy phản biện, họ mới có thể tự tin bước vào thị trường lao động trong kỷ nguyên số.
