Một Năm Thông Tư 29: Học Thêm Vẫn 'Nóng', Phụ Huynh Gánh Chi Phí Cao Hơn
Một năm sau khi Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm chính thức có hiệu lực, tình trạng này vẫn tiếp diễn với nhiều biến tướng phức tạp. Đáng chú ý, chi phí mà phụ huynh phải chi trả không những không giảm mà còn tăng cao hơn trước đây, gây thêm gánh nặng tài chính cho các gia đình.
Lúng Túng Trong Quản Lý Và Sự Xuất Hiện Của Các Biến Tướng
Thời điểm này một năm trước, các nhà trường và phụ huynh đồng loạt kêu khó khi triển khai Thông tư 29. Ban giám hiệu nhiều trường học lúng túng khi không biết thay thế các tiết học thêm truyền thống bằng nội dung nào phù hợp. Trong khi đó, phụ huynh phải đối mặt với việc đón con sớm hơn giờ tan làm, gây xáo trộn sinh hoạt gia đình.
Trong bối cảnh đó, nhiều trường học đã chuyển hướng sang các loại hình liên kết đào tạo, đặc biệt là với các môn dạy kỹ năng. Từ mức chi phí chỉ khoảng 30.000 đến 50.000 đồng mỗi tiết học các môn văn hóa trước đây, giờ đây số tiền phụ huynh phải đóng có thể lên đến hàng trăm nghìn đồng. Điều này không chỉ làm tăng gánh nặng tài chính mà còn khiến quyền lợi của nhà trường và giáo viên bị ảnh hưởng đáng kể.
Học Thêm Tự Nguyện Hay Bắt Buộc: Vấn Đề Chưa Được Giải Quyết
Dù Thông tư 29 được ban hành với mục đích siết chặt quản lý, học thêm vẫn tồn tại dưới nhiều hình thức. Thay vì học trong trường, nhiều phụ huynh chuyển hướng cho con theo học tại các trung tâm văn hóa hoặc các tổ chức được cấp phép bên ngoài. Hệ quả là chi phí học tập tiếp tục tăng cao, và việc kiểm soát chất lượng giảng dạy trở nên khó khăn hơn.
Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội gần đây, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đã nêu bật thực tế chi phí học thêm tăng lên sau khi Thông tư 29 có hiệu lực. Cử tri từ nhiều địa phương như Hưng Yên và Ninh Bình cũng kiến nghị xem xét lại quy định, đề xuất cho phép tổ chức dạy thêm trong trường học dưới sự quản lý chặt chẽ và minh bạch về tài chính.
Góc Nhìn Từ Phụ Huynh: Nhu Cầu Thực Tế Và Những Khó Khăn
Chị N.T.T., một phụ huynh ở quận Định Công, Hà Nội, có con chuẩn bị thi vào lớp 10, chia sẻ: "Năm lớp 6, lớp 7 còn đủng đỉnh, nhưng đến lớp 8 và đặc biệt là lớp 9, hầu hết phụ huynh đều lo lắng tìm chỗ học thêm cho con vì kỳ thi tuyển sinh lớp 10 rất căng thẳng. Nếu không học thêm, gia đình sợ con không thể đỗ vào trường THPT công lập gần nhà."
Chị thừa nhận mong muốn cho con học thêm với chính giáo viên dạy trên lớp, nhưng thường bị từ chối do không sắp xếp được thời gian. Do đó, phụ huynh buộc phải tìm kiếm các trung tâm bên ngoài với mức học phí cao hơn đáng kể. Khi lịch học chồng chéo, họ lại phải tiếp tục thương lượng và xoay xở, cho thấy nhu cầu học thêm không hề giảm mà chỉ thay đổi địa điểm.
Những Biến Tướng Và Thách Thức Trong Thực Thi Chính Sách
Trao đổi với phóng viên, một số phụ huynh khẳng định con họ vẫn tham gia học thêm do chính giáo viên trên lớp giảng dạy, thậm chí ở cấp tiểu học. Họ thường thỏa thuận với phụ huynh, và phụ huynh cam kết vì nhu cầu thực sự. Điều này cho thấy Thông tư 29 chưa thực sự đi vào đời sống một cách triệt để.
Một số phụ huynh có con học lớp cuối cấp tại Hà Nội chia sẻ rằng, dù các tiết học ôn tập theo quy định tại trường không yêu cầu đóng học phí, vẫn có nhiều cách để thu tiền từ học sinh. Một trong những phương pháp phổ biến là ban đại diện phụ huynh tự đứng ra thu góp tự nguyện để bồi dưỡng cho giáo viên. Mức thu này thực tế cao hơn nhiều so với học phí học thêm được phép thu tại trường trước khi có Thông tư 29.
Quan Điểm Của Các Nhà Quản Lý Và Hướng Đi Tương Lai
Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2025-2026, Thứ trưởng Thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng chia sẻ rằng thu nhập của giáo viên đã giảm mạnh. Ông cho rằng điều này là do giảm bớt những khoản "không thuộc về nhà giáo", thể hiện quyết tâm làm sạch môi trường sư phạm.
Tuy nhiên, từ góc độ quản trị, vấn đề không chỉ nằm ở đạo đức nghề nghiệp. Khi Thông tư 29 quy định dạy thêm trong trường phải miễn phí, nhiều sở Giáo dục và Đào tạo như Thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng phản ánh chưa có định mức chi cụ thể, cũng như căn cứ pháp lý để xây dựng dự toán trả thù lao cho giáo viên. Ngân sách nhà nước chưa được bố trí hợp lý, và cơ quan tài chính chưa có hướng dẫn rõ ràng, tạo ra khoảng trống khiến nhà trường lúng túng, giáo viên mất thu nhập, và phụ huynh tiếp tục chi tiền ở những nơi khác.
Tại buổi tiếp xúc cử tri ở Hà Nội, quyền Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn thừa nhận cần nghiên cứu thấu đáo để vừa đấu tranh với tiêu cực, vừa đảm bảo quyền học tập của học sinh. Đây là tín hiệu cho thấy chính sách đang trong quá trình điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế.
Giải Pháp Đồng Bộ: Chìa Khóa Cho Bài Toán Học Thêm
Câu hỏi lớn đặt ra là liệu có thể triệt tiêu nhu cầu học thêm chỉ bằng các mệnh lệnh hành chính? Thực tế cho thấy, nếu chương trình học chưa được giảm tải thực chất, các kỳ thi tuyển sinh vẫn căng thẳng, và việc đánh giá học sinh còn nặng về điểm số, thì nhu cầu học thêm sẽ tiếp tục tồn tại.
Nghịch lý lớn nhất của chính sách hiện nay là tập trung vào phần ngọn, tức hình thức tổ chức dạy thêm, mà chưa xử lý tận gốc các áp lực thi cử và chương trình học nặng tính hàn lâm. Khi nhu cầu thực sự tồn tại, thị trường sẽ tự điều chỉnh, và việc siết chặt trong trường học chỉ khiến hoạt động chuyển ra bên ngoài với chi phí cao hơn và kiểm soát lỏng lẻo hơn.
Để giải quyết bài toán dạy thêm một cách bền vững, cần một thiết kế chính sách đồng bộ bao gồm:
- Giảm tải chương trình học để giảm áp lực cho học sinh.
- Đổi mới phương pháp kiểm tra và đánh giá, tập trung vào năng lực thực tế thay vì chỉ điểm số.
- Minh bạch cơ chế tài chính nếu cho phép dạy thêm trong trường học.
- Đảm bảo thu nhập chính đáng cho giáo viên từ lương cơ bản, giảm phụ thuộc vào các khoản thu ngoài.
Nếu không có những thay đổi căn bản này, trường học có thể đạt được mục tiêu không dạy thêm tiêu cực về hình thức, nhưng gánh nặng tài chính và tâm lý vẫn sẽ tiếp tục đè nặng lên vai phụ huynh và học sinh.
