Hà Nội bỏ phân tuyến lớp 10: Cơ hội mở rộng nhưng lo ngại cạnh tranh gay gắt
Hà Nội đang chuẩn bị thực hiện một thay đổi lớn trong công tác tuyển sinh đầu cấp trung học phổ thông. Theo kế hoạch dự kiến cho năm học 2026-2027, thành phố sẽ bỏ điều kiện nơi thường trú khi đăng ký vào các trường THPT công lập. Thay vì bị ràng buộc bởi 12 khu vực tuyển sinh như trước đây, học sinh chỉ cần cư trú trên địa bàn Hà Nội có thể đăng ký tối đa 3 nguyện vọng bất kỳ.
Thuận lợi và công bằng cho học sinh
Chị Phạm Ngọc, một phụ huynh tại phường Hà Đông, chia sẻ: "Nếu Hà Nội bỏ chia khu vực tuyển sinh vào lớp 10, con tôi sẽ được đăng ký trường gần nhà thay vì ràng buộc theo nơi thường trú". Nhiều năm qua, quy định phân vùng khiến nhiều gia đình gặp bất tiện, đặc biệt là những hộ sống ở vùng giáp ranh. Con gái chị Ngọc giờ có thể nhắm đến trường THPT Trần Hưng Đạo - Thanh Xuân, chỉ cách nhà 2 km, thay vì phải chọn trường xa hơn theo khu vực cũ.
Thầy Nguyễn Cao Cường, hiệu trưởng trường THCS Thái Thịnh, đánh giá đây là chủ trương hợp lý. "Việc phân vùng trước đây bó hẹp học sinh trong khu vực cư trú, có thể trở thành bất lợi nếu năng lực không tương ứng với điểm chuẩn của các trường trong khu vực đó", thầy Cường nói. Khi bỏ phân tuyến, học sinh có quyền lựa chọn trường phù hợp với khả năng thực tế trên toàn thành phố, từ đó tăng khả năng trúng tuyển vào trường công lập.
Thầy Nguyễn Khắc Lý, Phó hiệu trưởng trường THPT Phùng Khắc Khoan, cho rằng thay đổi này tạo sự công bằng, đặc biệt cho học sinh giỏi ở ngoại thành có cơ hội vào các trường tốp đầu nội thành mà không nhất thiết phải thi trường chuyên. Học sinh cũng có cơ hội học tại nơi sinh sống thực tế, thay vì phải quay về nơi có hộ khẩu.
Những băn khoăn không nhỏ
Tuy nhiên, việc bỏ phân tuyến cũng khiến nhiều phụ huynh lo ngại. Chị Nguyễn Hương, phụ huynh tại phường Yên Hòa, bày tỏ: "Trước đây, con chỉ cần cạnh tranh với các bạn trong khu vực, cơ hội khá rõ ràng. Nếu bỏ phân tuyến, con sẽ phải cạnh tranh với học sinh trên toàn thành phố, tỷ lệ chọi cao lên". Điểm chuẩn vào các trường tốt có thể tăng vọt, khiến gia đình phải cân nhắc lại mục tiêu, có thể chọn trường an toàn hơn nhưng xa nhà.
Thầy Nguyễn Khắc Lý thừa nhận băn khoăn này có cơ sở. Việc bỏ chia khu vực có thể dẫn đến tình trạng số lượng đăng ký vào các trường tốt ở nội thành tăng đột biến, trong khi các trường ở vùng xa ít học sinh khá giỏi, gây mất cân bằng về chất lượng giáo dục giữa các khu vực.
Lời khuyên từ chuyên gia giáo dục
Các nhà giáo dục khuyên phụ huynh cần nhìn nhận thực tế năng lực của con, kết hợp tham khảo ý kiến giáo viên để đưa ra nguyện vọng phù hợp. Thầy Cường nhấn mạnh: "Từ nay đến kỳ thi vào lớp 10 còn khoảng 12 tuần, các em cần tập trung cao độ để khẳng định năng lực bản thân. Kết quả học tập trong giai đoạn này sẽ là cơ sở thực tế để đưa ra nguyện vọng cuối cùng".
Thầy Lý bổ sung: "Phụ huynh có thể tham khảo thêm các trường ngoài công lập làm phương án dự phòng, hoặc định hướng học nghề nếu năng lực học tập của học sinh không đáp ứng được yêu cầu của các trường THPT". Về lâu dài, thành phố cần đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên cho các trường ở ngoại thành để tạo sự công bằng thực sự.
Thay đổi này được kỳ vọng mang lại nhiều tác động tích cực, nhưng cũng đặt ra thách thức không nhỏ. Phụ huynh và học sinh cần chuẩn bị kỹ lưỡng để tận dụng cơ hội và vượt qua khó khăn trong mùa tuyển sinh sắp tới.
