Diễn đàn giáo dục Tây Bắc: Đẩy mạnh tuyên truyền, chống thông tin giả cho học sinh dân tộc thiểu số
Tại một diễn đàn giáo dục gần đây, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh đã phát biểu về tình hình giáo dục ở vùng Tây Bắc. Bà nhận định rằng đây là địa bàn có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế-xã hội, đồng thời là vùng văn hóa đa dạng với nhiều dân tộc cùng sinh sống. Tuy nhiên, khu vực này còn đối mặt với nhiều thách thức do địa hình phức tạp, điều kiện kinh tế hạn chế và trình độ dân trí chưa đồng đều, gây ảnh hưởng đáng kể đến việc tiếp cận giáo dục và thông tin của học sinh.
Thách thức từ thông tin giả trên không gian mạng
Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh cũng chỉ ra một vấn đề nghiêm trọng: việc lợi dụng các thủ đoạn tinh vi trên không gian mạng để lan truyền thông tin giả, thay đổi ngữ cảnh và nội dung các phát biểu, chính sách, dễ gây hiểu lầm và gieo rắc hoang mang. Điều này đã tác động tiêu cực đến công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức và lối sống cho học sinh, sinh viên trong vùng. Do đó, diễn đàn do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức được xem là một hoạt động thiết thực nhằm triển khai các nghị quyết, quyết định và chương trình hành động của Chính phủ về giáo dục và đào tạo.
Mục tiêu của diễn đàn là tạo không gian trao đổi giữa các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà nghiên cứu và các bên liên quan để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống cho học sinh dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc. Điều này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của các địa phương trên địa bàn.
Các mô hình giáo dục hiệu quả được chia sẻ
Thứ trưởng cũng cho biết, trong thời gian qua, việc tuyên truyền cho học sinh dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc đã được các tỉnh trong khu vực chú trọng thực hiện thông qua nhiều mô hình phù hợp và hiệu quả. Một số mô hình tiêu biểu bao gồm:
- Mô hình “Nội trú là nhà-Thầy cô là cha mẹ” và trường phổ thông dân tộc bán trú.
- Mô hình “Bảo tồn văn hóa dân tộc trong học đường” và sáng kiến “Giáo dục pháp luật qua hình thức sân khấu hóa”.
- Mô hình “Trường học hạnh phúc”, “Lớp học hạnh phúc” và “Trường học bán trú, học sinh tự quản giúp nhau cùng tiến bộ”.
- Mô hình “Trường học du lịch”, “Trường học gắn liền với di sản văn hóa”, và “Trường học nông trại”.
- Mô hình “Trường học đa văn hóa gắn với du lịch và cộng đồng” và “Trường học sinh thái gắn với bản sắc văn hóa-lao động-khởi nghiệp địa phương”.
- Mô hình “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”, “Mỗi tuần một câu chuyện đẹp, một tấm gương sáng”, và Câu lạc bộ “Kỹ năng sống”.
Tại diễn đàn, đại diện từ Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công an, cùng Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực hiện các mô hình này. Các địa phương như Sơn La, Điện Biên và Lai Châu đã triển khai các chương trình giáo dục gắn với bản sắc văn hóa dân tộc, lồng ghép giáo dục đạo đức và lối sống trong hoạt động ngoại khóa và sinh hoạt tập thể.
Định hướng phát triển giáo dục từ địa phương
Đồng chí Nguyễn Văn Đoạt, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên, phát biểu tại diễn đàn rằng tỉnh xác định tiếp tục ưu tiên phát triển giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng toàn diện và bền vững, phù hợp với đặc thù từng địa bàn. Trọng tâm là củng cố mạng lưới trường lớp, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa và vùng biên giới.
Ngoài ra, tỉnh sẽ nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đồng thời quan tâm giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa tốt đẹp của đồng bào các dân tộc trong nhà trường. Trên cơ sở đó, Điện Biên sẽ tiếp tục đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống theo hướng gần gũi, thiết thực và dễ tiếp nhận, gắn với truyền thống quê hương, đất nước, cùng kỹ năng sống và kỹ năng số trong bối cảnh mới.
Kế hoạch hành động của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Sau khi cảm ơn các ý kiến và chia sẻ kinh nghiệm, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh cho biết trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục chỉ đạo xây dựng tài liệu và học liệu phù hợp với học sinh dân tộc thiểu số. Bộ cũng sẽ phát triển kho học liệu số và nhân rộng các mô hình hiệu quả, đồng thời tăng cường tổ chức các diễn đàn chuyên đề để hỗ trợ địa phương triển khai các mô hình giáo dục gắn với bảo tồn văn hóa, nâng cao kỹ năng sống và khơi dậy khát vọng học tập cho học sinh.
Đối với các địa phương, Thứ trưởng đề nghị cần tiếp tục quán triệt các chủ trương và chính sách, tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, và xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Cùng với đó, cần chủ động đấu tranh và ngăn chặn các thông tin sai lệch, xây dựng môi trường mạng lành mạnh để góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng và định hướng giá trị cho học sinh.
