Chuyên gia định hướng ngành học cho nữ sinh trước thềm mùa tuyển sinh 2026
Trong bối cảnh thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ vì trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều học sinh, đặc biệt là nữ sinh, đứng trước những băn khoăn lớn về lựa chọn ngành nghề cho tương lai. PGS.TS Chu Cẩm Thơ, Phó Tổng Giám đốc Đại học Phenikaa, chia sẻ với báo chí rằng đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội vàng cho các bạn trẻ nếu có những quyết định phù hợp.
Nhóm ngành Nhân văn và Khoa học xã hội: Thế mạnh từ sự thấu cảm
Bà Thơ nhấn mạnh rằng AI có thể viết lách nhưng không có trải nghiệm sống. Các ngành như Tâm lý học, Xã hội học, Ngôn ngữ học hay Luật học giờ đây cần kết hợp với dữ liệu. "Nữ giới có thể phát huy sự thấu cảm - thế mạnh tự nhiên - cùng việc hiểu hành vi con người để điều chỉnh và vận dụng AI. Đây là công việc rất quan trọng trong thời đại số", chuyên gia phân tích.
Thiết kế trải nghiệm và sáng tạo nội dung: Nơi nghệ thuật gặp công nghệ
Lĩnh vực thiết kế trải nghiệm người dùng và quản trị sáng tạo đang thu hút mạnh mẽ. "AI có thể tạo hình ảnh, nhưng các bạn mới là người định hướng thẩm mỹ và tạo ra 'câu chuyện' đằng sau. Nữ giới thường có sự tinh tế trong quan sát chi tiết, phù hợp với những ngành đòi hỏi cái nhìn đa chiều và cảm quan nghệ thuật nhạy bén", bà Thơ nói.
Kinh doanh và Quản lý: Cần thay đổi cách tiếp cận
Dù vẫn thu hút đông người học, nhóm ngành này đang chịu áp lực lớn từ AI nếu chỉ dừng ở kỹ năng nghiệp vụ thuần túy. "Nguy cơ 'không có việc làm' ngày càng hiện hữu. Các bạn trẻ nên chọn trường có môi trường trải nghiệm, kết hợp thực tập doanh nghiệp, đồng thời tự học công cụ phát triển bản thân và công nghệ quản trị dữ liệu", vị chuyên gia khuyến nghị. Các ngành quản trị, tài chính, ngân hàng vẫn triển vọng nhưng đòi hỏi ứng dụng toán và công nghệ ngay từ đầu.
Giáo dục và Đào tạo giáo viên: Truyền cảm hứng thay vì truyền thụ kiến thức
Trong kỷ nguyên AI, ưu tiên không còn là dạy kiến thức (vì AI có thể làm gia sư 24/7) mà là dạy tư duy, đạo đức và cách làm người. "Ngành giáo dục cần những người có khả năng truyền cảm hứng, thiết kế lộ trình học tập cá nhân hóa - điều mà máy móc chưa thể thay thế hoàn toàn sự ấm áp của người thầy". Dù được hưởng nhiều ưu đãi, điểm đầu vào các ngành này luôn ở top cao, đòi hỏi năng lực tư duy và thấu hiểu.
STEM: Đừng tự ti vì giới tính
Nhóm ngành Khoa học, Kỹ thuật, Công nghệ, Toán được Chính phủ ưu tiên đặc biệt, dự báo tạo nhiều việc làm. Việt Nam đặt mục tiêu 1 triệu nhân lực STEM vào năm 2030 để 'đón sóng' chip bán dẫn và AI. "Nữ giới có thế mạnh về sự tỉ mỉ, kiên trì, giải quyết vấn đề. Các bạn đừng sợ toán hay những dòng code. Bạn có thể là nhà phân tích dữ liệu hoặc chuyên gia về đạo đức AI", bà Thơ động viên.
Chăm sóc sức khỏe: Nhu cầu vượt cung
Tỷ trọng đào tạo ngành y khá ổn định do đặc thù khắt khe, nhưng nhu cầu thị trường cao hơn nhiều, đặc biệt cho nhân lực trình độ cao biết sử dụng công nghệ. "Ngành y tế không chỉ là bác sĩ hay điều dưỡng. Đó còn là quản trị hệ thống y tế thông minh, tư vấn dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe tinh thần, hay những ngành mới như Kỹ thuật y sinh, Quản lý bệnh viện".
Lời khuyên cuối cùng: Chọn ngành theo giá trị bản thân
PGS.TS Chu Cẩm Thơ nhấn mạnh: "Đừng chọn ngành chỉ vì 'hot' hay 'an toàn'. Hãy chọn ngành mà bạn thấy mình có thể tham gia, phát triển và sống đúng với giá trị bản thân". Bà đưa ra ba yếu tố then chốt cho mọi lựa chọn:
- Tư duy phản biện: Sàng lọc thông tin dựa trên hiểu biết và thực tế.
- Khả năng học tập suốt đời: Kiến thức hôm nay có thể lỗi thời vào ngày mai.
- Sự thấu cảm: Yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa con người và máy móc.
Trước ngưỡng cửa tuyển sinh 2026, những phân tích này không chỉ là định hướng cho nữ sinh mà còn là kim chỉ nam cho mọi bạn trẻ trong hành trình chinh phục tương lai giữa kỷ nguyên số đầy biến động.
