Tưởng Phương Chu, từng được ca ngợi là thần đồng văn học từ năm 7 tuổi, vừa bị Đại học Nhân dân Trung Quốc tước bằng thạc sĩ vì hành vi đạo văn trong luận văn tốt nghiệp. Vụ bê bối thu hút hơn 200 triệu lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc, trở thành chủ đề nóng nhất trong những ngày qua.
Xuất thân và sự nghiệp của thần đồng
Tưởng Phương Chu sinh ra trong một gia đình công chức tại tỉnh Hồ Bắc, mẹ là giáo viên ngữ văn kiêm nhà văn mạng, bố là cảnh sát đường sắt. Nhờ sự định hướng từ gia đình, cô bộc lộ năng khiếu viết lách từ rất sớm. Năm 7 tuổi, cô bắt đầu sáng tác, và đến năm 9 tuổi, cuốn sách đầu tay "Mở cửa sổ trời" được xuất bản, gây chấn động dư luận.
Đến năm 11 tuổi, cô tiếp tục ra mắt tiểu thuyết đề cập đến tuổi dậy thì, bạo lực học đường và các vấn đề xã hội nhạy cảm dưới góc nhìn của một học sinh tiểu học. Nhà văn Diêm Liên Khoa từng khen ngợi những suy ngẫm văn học của cô vượt xa độ tuổi. Tưởng Phương Chu nhanh chóng trở thành hiện tượng truyền thông và là niềm mơ ước của nhiều phụ huynh Trung Quốc.
Con đường đại học và sự nghiệp
Năm 2008, trong kỳ thi đại học Gaokao, Tưởng Phương Chu đạt 561 trên 750 điểm. Dù không đủ điểm vào các trường danh giá, cô vẫn được Đại học Thanh Hoa tuyển thẳng vào khoa Báo chí nhờ cơ chế tuyển sinh đặc cách cộng 60 điểm. Quyết định này từng gây tranh cãi, nhưng nhà trường khẳng định nhìn thấy tiềm năng đặc biệt của cô.
Khi còn là sinh viên, cô gia nhập Tuần báo Mới với tư cách phóng viên cộng tác, sau đó trở thành Phó Tổng biên tập ngay sau khi tốt nghiệp. Sự nghiệp của cô đạt đỉnh cao khi tháp tùng cựu Thủ tướng Lý Khắc Cường trong chuyến giao lưu văn hóa tại Colombia, đồng thời thực hiện nhiều bài diễn thuyết trên khắp đất nước.
Bê bối đạo văn và án phạt
Tháng 8 năm 2025, Giáo sư triết học Tiêu Ưng thuộc Đại học Thanh Hoa công khai cáo buộc Tưởng Phương Chu đạo văn trong luận văn thạc sĩ. Ban đầu, cô phủ nhận và cho rằng đây là chiêu trò bôi nhọ. Ngày 5 tháng 7, Đại học Nhân dân Trung Quốc ra thông báo minh oan, chỉ xử lý nhẹ giảng viên hướng dẫn.
Tuy nhiên, trước áp lực dư luận và bằng chứng từ giới trí thức, nhà trường buộc phải tái điều tra. Kết quả xác nhận 9 đoạn văn trong luận văn của cô trùng lặp hoàn toàn với một bài báo nghiên cứu nước ngoài mà không trích dẫn nguồn. Ngay lập tức, bằng thạc sĩ của cô bị thu hồi. Ngày 13 tháng 7, Tưởng Phương Chu đã gửi lời xin lỗi công khai đến giảng viên hướng dẫn và độc giả.
Bài học về sự trung thực học thuật
Vụ việc của Tưởng Phương Chu không chỉ là sai phạm cá nhân mà còn phơi bày căn bệnh sùng bái thiên tài trong xã hội Trung Quốc. Nhiều trẻ em bị đẩy lên bệ phóng quá sớm, đánh mất tuổi thơ và sự rèn luyện nhân cách. Bê bối cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về quy trình kiểm duyệt luận văn kém chất lượng tại các trường đại học.
Trước đó, nhiều nhân vật nổi tiếng cũng bị xử lý vì gian lận học thuật, như Giả Thiển Thiển bị tước bằng thạc sĩ và chức danh phó giáo sư, hay Địch Thiên Lâm bị tước bằng tiến sĩ năm 2019. Án phạt dành cho Tưởng Phương Chu là thông điệp mạnh mẽ rằng môi trường học thuật không dung thứ cho gian dối.
