Việc khai quật hài cốt được cho là của d'Artagnan không chỉ vấp phải những nghi vấn về danh tính mà còn trở thành một bài học đắt giá trong khảo cổ học. Phần mộ chứa bộ hài cốt vô tình được tìm thấy ngay trước bàn thờ tại nhà thờ, khi lớp gạch bị sụp xuống.
Ẩn số về danh tính và chế độ ăn 'lạ'
Từ trang sách kinh điển của Alexandre Dumas bước ra đời thực, Charles de Batz de Castelmore d'Artagnan luôn là biểu tượng về lòng dũng cảm. Thế nhưng, câu chuyện về nơi an nghỉ cuối cùng của ông đến nay vẫn là ẩn số, đầy rẫy những 'nút thắt' mà các nhà khoa học chưa thể gỡ.
Mới đây, chính quyền thành phố Maastricht (Hà Lan) lên tiếng xác nhận: bộ xương được tìm thấy dưới sàn một nhà thờ trong năm nay vẫn là 'ẩn số'. Dù từng được kỳ vọng là hài cốt của vị lính ngự lâm lừng danh, nhưng những bằng chứng thực tế lại đang khiến giả thuyết này lung lay.
Theo Reuters, qua nghiên cứu bộ xương được phát hiện tại nhà thờ Thánh Peter và Paul cho thấy người đàn ông này qua đời trong độ tuổi từ 44 - 66. Con số này khớp với cột mốc 62 tuổi của d'Artagnan khi ông tử trận vào ngày 25.6.1673 trong cuộc vây hãm Maastricht. Thế nhưng, mọi thứ dừng lại ở đó.
Thiếu căn cứ và sự can thiệp thiếu chuyên nghiệp
Các chuyên gia không thể xác định chính xác thời điểm tử vong vì thiếu những căn cứ cần thiết. Đáng chú ý hơn, phân tích thành phần xương cho thấy người này tiêu thụ một lượng lớn cá, chế độ ăn vốn phổ biến ở Đông hoặc Nam Âu hơn là vùng Gascony (tây nam Pháp), nơi d'Artagnan sinh ra.
'Phải chăng lính ngự lâm Pháp thế kỷ 17 lại có sở thích ăn uống khác lạ đến thế?', các nhà nghiên cứu đặt câu hỏi đầy hoài nghi.
Sự thật càng trở nên mù mờ hơn khi quá trình khai quật bị xáo trộn bởi sự làm việc thiếu chuyên nghiệp. Một nhà khảo cổ học đã nghỉ hưu, Wim Dijkman, đã tự ý đào bới ngôi mộ dưới nhà thờ mà không hề có giấy phép.
Hậu quả của sự 'nhiệt tình' thái quá
Sự 'nhiệt tình' thái quá này đã khiến nhiều thông tin quý giá bị mất vĩnh viễn. Hộp sọ bị hư hại, hồ sơ không được ghi chép, dấu vết lịch sử bị xóa nhòa. Thậm chí, khi cảnh sát vào cuộc, người này mới chịu giao nộp những mảnh xương được cất giữ... trong một hộp nhựa đặt ở kho vườn nhà. Một cách ứng xử khó có thể chấp nhận đối với một di sản lịch sử cấp quốc gia.
Kết cục nào cho 'lính ngự lâm' d'Artagnan?
Cho đến nay, các nhà sử học vẫn tin rằng Maastricht chính là nơi d'Artagnan nằm lại. Tuy nhiên, liệu ông đang nằm trong ngôi mộ đơn lẻ dưới sàn nhà thờ, hay đã hòa vào một ngôi mộ tập thể nào đó trong lòng đất mẹ, vẫn chưa ai dám khẳng định.
Chính quyền thành phố Maastricht nhấn mạnh cần thêm thời gian và những phương pháp hiện đại hơn, chẳng hạn như phân tích ADN cổ đại, để tìm ra chân tướng sự việc.
Dù d'Artagnan trong tiểu thuyết của Dumas là một người hùng bất tử, nhưng trong dòng chảy lịch sử, hài cốt của ông vẫn là ẩn số cần thêm các phương pháp khoa học. Cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn, nhưng với những gì đã xảy ra, nhiều người đặt câu hỏi liệu có thực sự tìm được vị đội trưởng ngự lâm năm xưa, hay tất cả chỉ là nỗ lực vô vọng trong đống đổ nát của lịch sử.
Charles de Batz de Castelmore d'Artagnan (khoảng 1611 - 1673) là sĩ quan quân đội người Pháp có thật, nổi tiếng với vai trò đội trưởng đội Ngự lâm quân dưới thời vua Louis XIV. Cuộc đời đầy dũng cảm của ông cùng cái chết trên chiến trường trong cuộc vây hãm Maastricht (Hà Lan) năm 1673 chính là nguồn cảm hứng trực tiếp để nhà văn Alexandre Dumas xây dựng nên nhân vật huyền thoại trong tác phẩm kinh điển Ba chàng lính ngự lâm.
