Rạng sáng 29/7 theo giờ Việt Nam (tối 28/7 tại Mỹ), Mark Zuckerberg – CEO của Meta – đăng một dòng trạng thái trên nền tảng X. Nội dung bài viết nói về lý do ông tin rằng tương lai công nghệ thuộc về tất cả mọi người, và sắp tới sẽ có thêm nhiều chia sẻ về tầm nhìn tích cực cho thế giới với siêu trí tuệ. Điều đáng chú ý: bài đăng không kèm bất kỳ đường link nào.
Ông chủ Facebook cũng sợ đăng bài bị ít tương tác
Ngay sau đó, ở một bình luận riêng bên dưới, Zuckerberg mới thả đường dẫn tới bài viết thật, kèm một tấm minh họa ấn tượng: một cái đầu người được vẽ như chiếc lồng chim, bên trong phát ra luồng ánh sáng xanh, còn bên ngoài là những chú chim làm từ mã nhị phân tung cánh bay đi tự do. Hành động này cho thấy ngay cả người sáng lập mạng xã hội lớn nhất hành tinh cũng tuân theo “luật ngầm” mà người dùng thường áp dụng: đăng nội dung chính, sau đó thả link xuống phần bình luận để tránh bị thuật toán giảm tương tác.
Nikita Bier, người phụ trách mảng sản phẩm của chính X, nhanh chóng vào bình luận trêu: “Giờ anh không cần phải bỏ link xuống phần trả lời nữa đâu, cảm ơn vì đã để tâm tới chuyện đó.” Câu nói đùa này xác nhận rằng luật ngầm đó có thật, và ngay cả một trong những người quyền lực nhất ngành mạng xã hội cũng phải né tránh nó như bao người dùng bình thường.
Bài luận về AI mà Zuckerberg chia sẻ có nội dung ra sao?
Bài viết mà Zuckerberg chia sẻ được đăng trên Wall Street Journal với tựa đề tạm dịch: “Tương lai AI là dành cho tất cả mọi người”. Nội dung chính của bài luận: Zuckerberg cho rằng điều đáng sợ không phải là công nghệ AI mạnh mẽ, siêu trí tuệ được phổ biến rộng rãi. Thứ đáng sợ hơn nhiều là nếu chỉ một vài công ty lớn nắm trọn công nghệ đó, vì khi đó họ sẽ có sức chi phối gần như tuyệt đối lên kinh tế, khoa học và cả chính trị.
Zuckerberg nêu ví dụ: nếu ai cũng có một luật sư AI siêu thông minh trong túi, công lý sẽ công bằng hơn, thay vì chỉ người giàu mới thuê được luật sư giỏi. Nghe có vẻ nhân văn và vì cộng đồng.
Nhưng đọc kỹ bối cảnh mới thấy chuyện không đơn giản vậy
Cùng khoảng thời gian đó, Zuckerberg cùng Jensen Huang của Nvidia và Satya Nadella của Microsoft đã ký chung bức thư mang tên “Open Weights and American AI Leadership”. Bức thư vận động chính sách ủng hộ mô hình AI mở – loại AI mà ai cũng có thể tải về, chỉnh sửa và sử dụng lại – thay vì loại đóng kín chỉ hãng đó mới kiểm soát được.
Meta hiện là hãng dẫn đầu mảng AI mở với dòng sản phẩm Llama. Trong khi đó, hai đối thủ lớn nhất của Meta lại kiếm tiền chủ yếu từ mô hình đóng kín. Bài luận còn nói rõ rằng trong tương lai, mọi người sẽ tương tác với siêu trí tuệ chủ yếu qua kính thông minh – đúng loại sản phẩm mà Meta đang bán ra thị trường với dòng kính Ray-Ban Meta.
Ví dụ dễ hình dung: một người bán sách đang thuyết phục cả nước rằng ai cũng nên được đọc sách miễn phí, đúng lúc anh ta là người duy nhất đang phát sách miễn phí còn đối thủ thì bán thu tiền. Lý tưởng có thể là thật lòng, nhưng nó cũng trùng khớp hoàn hảo với lợi ích kinh doanh của chính người nói ra. Bài luận nghe như lời kêu gọi vì nhân loại, nhưng đặt cạnh bức thư vận động chính sách và chính sản phẩm kính thông minh đang bán, nó cũng là một nước cờ chiến lược tính toán kỹ.
Theo bài viết trên Phụ nữ mới, đàn ông trưởng thành đọc tin không phải để tin ngay điều nghe hay ho nhất, mà để hiểu ai đang nói, nói lúc nào, và nói để làm gì. Không phải cứ nghe một lời tuyên bố đẹp đẽ về tương lai nhân loại là phải gật đầu tin theo. Câu hỏi luôn nên đặt ra trước tiên rất đơn giản: người nói câu này đang được lợi gì từ chuyện mọi người tin nó. Zuckerberg có thể tin thật vào những gì anh viết, nhưng một người đàn ông tỉnh táo vẫn nên đọc hết cả bức tranh thay vì chỉ đọc mỗi cái tiêu đề hoa mỹ, trước khi quyết định có bị dắt mũi hay không.
