Tiểu thuyết gia người Mỹ gốc Trung Quốc Yiyun Li vừa được vinh danh tại giải thưởng Pulitzer năm 2026, hạng mục Hồi ký, với tác phẩm Things in Nature Merely Grow (tạm dịch: Vạn vật trong tự nhiên cứ thế mà sinh trưởng). Thông tin được công bố chính thức từ ủy ban giải thưởng vào ngày 6 tháng 5 năm 2026.
Nội dung cuốn hồi ký đoạt giải
Trong tác phẩm này, Yiyun Li đã đối diện với ký ức đau buồn khi mất đi hai người con trai là Vincent và James, cả hai đều qua đời vì tự tử khi còn ở độ tuổi thanh thiếu niên. Ban giám khảo nhận xét cuốn sách là một hồi ký “khắc khổ và quật cường về hành trình chấp nhận, tập trung khai thác sự thật, ngôn từ và sức bền của cuộc sống”.
Trích đoạn trong sách: “Một người mẹ sinh hạ con đầu lòng, loay hoay mắc hết sai lầm này đến sai lầm khác trong suốt những năm tháng đầu đời của đứa bé. Rồi bà ấy lại sinh thêm một em bé nữa. Lần thứ hai này mọi chuyện đã phần nào quen thuộc, ít chật vật hơn, ấy thế mà vẫn ngần ấy chuyện xảy ra...”.
Hành trình sáng tác của Yiyun Li
Yiyun Li sinh ra và lớn lên tại Trung Quốc. Bà tốt nghiệp cử nhân ngành khoa học tự nhiên tại Đại học Bắc Kinh vào năm 1996, sau đó sang Mỹ theo học thạc sĩ miễn dịch học tại Đại học Iowa. Tại đây, bà từ bỏ chương trình tiến sĩ để theo đuổi đam mê viết lách và lấy bằng thạc sĩ Viết sáng tạo vào năm 2005. Bà sáng tác hoàn toàn bằng tiếng Anh, đã xuất bản 12 cuốn sách bao gồm tập truyện ngắn, tiểu thuyết và hồi ký. Bà cũng giảng dạy văn chương và viết sáng tạo tại các trường đại học, đồng thời là biên tập viên cho một tạp chí văn học.
Một số tác phẩm của bà đã được dịch sang tiếng Việt: tập truyện ngắn A Thousand Years of Good Prayers (Ngàn năm thiện nguyện), các tiểu thuyết The Vagrants (Những kẻ lang thang), Kinder Than Solitude (Chốn cô độc của linh hồn).
Những giải thưởng và biến cố trong cuộc đời
Yiyun Li từng nhận nhiều giải thưởng văn học danh giá: PEN/Faulkner Award for Fiction năm 2023 cho The Book of Goose, Guardian First Book Award và PEN/Hemingway Award for Debut Novel năm 2006 cho A Thousand Years of Good Prayers. Về đời tư, bà từng trải qua nhiều khó khăn về tinh thần. Năm 2012, bà gặp khủng hoảng, suy sụp và hai lần tự tử bất thành. Sau khi rời viện, bà mất hứng thú với văn chương hư cấu, suốt một năm chỉ đọc tiểu sử, hồi ký, nhật ký để tìm sự an ủi.
Hồi ký Dear Friend (tạm dịch: Gửi bạn yêu dấu) năm 2017 là kết quả của quá trình chống chọi với trầm cảm. Chỉ vài tháng sau khi cuốn sách ra mắt, con trai cả Vincent của bà, khi ấy 16 tuổi, đã tự tử. Tiểu thuyết năm 2019 Where Reasons End (tạm dịch: Lý lẽ cùng đường) khai thác biến cố này. Năm 2014, con trai thứ của bà cũng tự tử ở tuổi 19.
Giải Pulitzer và các tác phẩm đoạt giải năm 2026
Pulitzer là giải thưởng thường niên do Đại học Columbia ở New York tổ chức, có lịch sử từ năm 1917. Giải thưởng bao gồm các hạng mục trong lĩnh vực báo chí, truyền thông, xuất bản và nghệ thuật.
Các sách đoạt giải năm 2026 gồm: Angel Down (Daniel Kraus) hạng mục Tiểu thuyết, We the People: A History of the U.S. Constitution (Jill Lepore) hạng mục Lịch sử, Pride and Pleasure: The Schuyler Sisters in an Age of Revolution (Amanda Vaill) hạng mục Tiểu sử, Ars Poeticas (Juliana Spahr) hạng mục Thơ, There Is No Place for Us: Working and Homeless in America (Brian Goldstone) hạng mục Phi hư cấu đại chúng.
